Dự án khổng lồ của Trung Quốc dẫn năng lượng sạch từ Tây Tạng bước sang giai đoạn mới

Các tuyến đường dây siêu cao áp sẽ kết nối nguồn thủy điện, điện mặt trời và điện gió dồi dào của Tây Tạng với các trung tâm sản xuất ở miền nam Trung Quốc.

Dự án điện mặt trời tại Trung Quốc, nguồn cung quan trọng cho mạng lưới truyền tải năng lượng sạch liên vùng

Trung Quốc đã chính thức khởi công xây dựng đoạn phía nam của tuyến đường dây truyền tải điện siêu cao áp Tây Tạng – Quảng Đông, một dự án đầy tham vọng nhằm đưa lượng lớn năng lượng xanh sản xuất tại vùng núi phía tây đất nước đến các trung tâm công nghiệp dọc bờ biển phía nam.

Dự án này – mỗi năm truyền tải lượng điện tương đương khoảng một nửa sản lượng của đập Tam Hiệp – diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh đẩy mạnh các kế hoạch cắt giảm carbon, đồng thời đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng từ ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Tuyến đường dây sẽ kéo dài từ cao nguyên Tây Tạng đến các siêu đô thị như Quảng Châu và Thâm Quyến ở miền nam, đi qua các khu vực có độ cao lớn và vùng đất băng vĩnh cửu. Giới chức Trung Quốc mô tả đây là một “tuyến đường thiên giới cho năng lượng xanh”.

Theo báo Nhân Dân Nhật Báo, công tác xây dựng dự án bắt đầu từ tháng 9 năm ngoái, và đến thứ Ba vừa qua, việc thi công đoạn thuộc tỉnh Quảng Đông đã chính thức được triển khai. Toàn bộ dự án dự kiến hoàn thành vào năm 2029.

Khi đi vào vận hành, tuyến đường dây sẽ mỗi năm cung cấp hơn 43 tỷ kWh điện từ các cơ sở năng lượng tái tạo tại Khu tự trị Tây Tạng sang tỉnh Quảng Đông. Theo Tập đoàn Điện lực miền Nam Trung Quốc (China Southern Power Grid) – một trong những đơn vị phát triển dự án – lượng điện này có thể giúp khu vực giảm khoảng 12 triệu tấn than tiêu thụ mỗi năm.

“Tây Tạng là căn cứ năng lượng chiến lược với nguồn thủy điện, điện gió và điện mặt trời phong phú, trong khi Quảng Đông – một đầu tàu kinh tế lớn – là địa phương tiêu thụ điện hàng đầu cả nước và cần nhập khẩu điện quy mô lớn từ các khu vực khác,” công ty cho biết trong thông cáo hồi tháng 9.

Tuyến truyền tải điện siêu cao áp đưa năng lượng sạch từ Tây Tạng tới miền nam Trung Quốc Nguồn ảnh: SCMP Graphics

Tổng mức đầu tư cho việc xây dựng tuyến đường dây ước tính khoảng 53,2 tỷ nhân dân tệ (tương đương 7,64 tỷ USD), chưa kể khoảng 150 tỷ nhân dân tệ dành cho cơ sở hạ tầng hỗ trợ, theo phía chủ đầu tư.

Trung Quốc đang tăng tốc đầu tư nâng cấp hệ thống điện nhằm tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của các ngành công nghệ cao tiêu thụ nhiều điện năng, đặc biệt là AI, trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ với Mỹ ngày càng gay gắt.

Theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu tại Trung Quốc có thể tăng 170% so với mức năm 2024 vào cuối thập kỷ này – cao hơn đáng kể so với mức tăng 130% dự báo tại Mỹ.

Ngày 15/1, Tập đoàn Lưới điện Quốc gia Trung Quốc (State Grid Corporation of China) – cũng là một đơn vị tham gia phát triển tuyến Tây Tạng – Quảng Đông – cam kết sẽ tăng đầu tư tài sản cố định thêm 40% trong vòng 5 năm tới nhằm xây dựng một hệ thống điện hiệu quả và xanh hơn. Tập đoàn này dự kiến đầu tư kỷ lục 4.000 tỷ nhân dân tệ đến năm 2030.

Trong khi đó, Tập đoàn Điện lực miền Nam Trung Quốc cho biết hôm thứ Hai rằng họ có kế hoạch đầu tư 180 tỷ nhân dân tệ vào năm 2026 – mức cao nhất từ trước đến nay của doanh nghiệp này.

Theo một báo cáo nghiên cứu do Công ty Chứng khoán China Galaxy công bố tuần trước, tổng đầu tư vào lưới điện của Trung Quốc được dự báo sẽ vượt 1.000 tỷ nhân dân tệ mỗi năm trong 5 năm tới.

“Có nhu cầu cấp thiết trong việc nâng cao năng lực tải của hệ thống điện, kéo theo nhu cầu lớn về nâng cấp thiết bị lõi và xây dựng mới,” báo cáo nhận định.

Năm 2024, tổng vốn đầu tư hoàn thành cho lưới điện của Trung Quốc đạt 608,3 tỷ nhân dân tệ, theo Cơ quan Năng lượng Quốc gia. Dữ liệu cho năm ngoái hiện vẫn chưa được công bố.