Dữ liệu khoa học công nghệ hướng tới 'cập nhật một lần, sử dụng nhiều lần'

16:09, 11/09/2026

Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được ra mắt sáng 11/9/2026, hướng tới kết nối, chuẩn hóa và khai thác dữ liệu dùng chung, giảm việc người dân, doanh nghiệp, nhà khoa học phải cung cấp lại thông tin cơ quan quản lý đã có.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định phát biểu tại buổi Lễ.

Sáng 11/9/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) ra mắt Hệ thống thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhằm kết nối, tích hợp và khai thác dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước, nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định cho biết, giá trị của Hệ thống không nằm ở việc sở hữu một phần mềm hiện đại, mà ở chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối, mức độ khai thác và hiệu quả thực tế.

Dữ liệu phải được cập nhật, chuẩn hóa, làm sạch và xác thực, bảo đảm yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sâu, thống nhất, dùng chung và có khả năng chia sẻ”. Khi dữ liệu đã được hình thành và liên thông, cơ quan nhà nước phải khai thác được nguồn dữ liệu này để giảm thủ tục hành chính, hạn chế yêu cầu người dân, doanh nghiệp và nhà khoa học cung cấp lại những thông tin mà cơ quan quản lý đã có.

Từ quản lý từng nhiệm vụ đến quản trị dữ liệu theo vòng đời

Một yêu cầu được đặt ra là thay đổi cách quản lý nhiệm vụ KH&CN, từ theo dõi từng nhiệm vụ sang quản trị dữ liệu theo toàn bộ vòng đời.

Theo đó, dữ liệu phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ không chỉ phục vụ lưu trữ hồ sơ mà phải được chuẩn hóa, cập nhật, kết nối, trở thành sản phẩm có thể tiếp tục khai thác, chia sẻ và tái sử dụng.

Ông Trần Đắc Hiến, Cục trưởng Cục Thông tin, Thống kê phát biểu tại buổi Lễ.

Cục trưởng Cục Thông tin, Thống kê Trần Đắc Hiến cho rằng, dữ liệu và thông tin khoa học, công nghệ là hạ tầng thiết yếu cho quản lý, nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Dữ liệu chỉ thực sự có giá trị khi được kết nối, chuẩn hóa, chia sẻ, phân tích và chuyển hóa thành tri thức. Hệ thống vì vậy được định hướng trở thành đầu mối thông tin thống nhất, tin cậy, phục vụ khai thác và tạo giá trị từ dữ liệu.

Với cơ quan quản lý, dữ liệu là căn cứ hoạch định và đánh giá chính sách. Nhà khoa học có thể tiếp cận thông tin về tổ chức, chuyên gia, nhiệm vụ và kết quả nghiên cứu; doanh nghiệp có công cụ tìm kiếm công nghệ, chuyên gia và những kết quả có khả năng ứng dụng. Người dân cũng có thể tiếp cận nguồn thông tin khoa học, công nghệ chính thống trên Hệ thống.

Ông Đào Ngọc chiến, Giám đốc Quỹ NAFOSTED phát biểu tại buổi Lễ.

Theo dõi dữ liệu từ đề xuất đến tác động của kết quả nghiên cứu

Từ góc độ quản lý nhiệm vụ, Giám đốc Quỹ NAFOSTED Đào Ngọc Chiến cho rằng, dữ liệu cần được hình thành và quản lý xuyên suốt vòng đời nhiệm vụ KH&CN.

Dữ liệu được ghi nhận từ khâu đề xuất, tuyển chọn, phê duyệt, triển khai, đánh giá, nghiệm thu đến theo dõi việc sử dụng và tác động của kết quả nghiên cứu. Khi có dữ liệu đầy đủ về toàn bộ vòng đời nhiệm vụ, cơ quan quản lý sẽ có cơ sở xác định ưu tiên, phân bổ nguồn lực và đánh giá hiệu quả đầu tư cho khoa học, công nghệ.

Theo Giám đốc Quỹ NAFOSTED, Quỹ sẽ kết nối hệ thống quản lý trực tuyến nhiệm vụ KH&CN với nền tảng số quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và Hệ thống thông tin quốc gia.

Việc kết nối nhằm tránh hình thành các hệ thống dữ liệu riêng lẻ, hướng tới nguyên tắc “cập nhật một lần, sử dụng nhiều lần”, qua đó giảm yêu cầu kê khai lại, tăng khả năng chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu.

Cục Thông tin, Thống kê sẽ tập trung làm sạch, chuẩn hóa khối dữ liệu lớn được chuyển từ hệ thống đã vận hành nhiều năm. Song song với quá trình này, các tổ chức KH&CN, nhà khoa học và các bên liên quan tiếp tục tham gia cập nhật, hoàn thiện dữ liệu.

Đây là điều kiện để Hệ thống không dừng ở việc tập trung dữ liệu, mà trở thành hạ tầng phục vụ quản lý, nghiên cứu, kết nối công nghệ và tạo ra những giá trị mới từ dữ liệu.