EU nối lại đàm phán về "đồng euro kỹ thuật số"

Các nhà lập pháp Liên minh châu Âu (EU) đã mở đường cho việc nối lại các cuộc đàm phán nhằm xây dựng phiên bản kỹ thuật số của đồng euro. Đồng euro kỹ thuật số được xem là cơ hội tốt nhất để EU giảm sự phụ thuộc vào các hệ thống thanh toán của Mỹ như Visa, Mastercard, cũng như Apple Pay và Google Pay…

Các quan chức EU khẳng định đồng euro kỹ thuật số được thiết kế như "một lựa chọn bổ sung, không phải yêu cầu bắt buộc" - Ảnh: Daniel Kalker/picture alliance.

Nghị viện châu Âu ngày thứ Năm đã phát tín hiệu ủng hộ việc tiếp tục đàm phán về kế hoạch phát hành đồng euro kỹ thuật số. Kết quả bỏ phiếu cho thấy có 416 nghị sĩ ủng hộ, 169 nghị sĩ phản đối và 22 nghị sĩ bỏ phiếu trắng. Theo kế hoạch, các nghị sĩ sẽ bắt đầu đàm phán với đại diện các quốc gia thành viên vào cuối tháng này để thảo luận chi tiết về sáng kiến.

Nghị viện châu Âu và các nước thành viên kỳ vọng sẽ đạt được thỏa thuận vào cuối năm 2026. Nếu thành công, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có thể đưa đồng euro kỹ thuật số vào sử dụng từ năm 2029. Đồng euro kỹ thuật số được kỳ vọng sẽ giúp EU giảm sự phụ thuộc vào các hệ thống thanh toán của Mỹ như Visa, Mastercard, Apple Pay và Google Pay. Theo ECB, gần hai phần ba các giao dịch thanh toán bằng thẻ trong khu vực đồng euro hiện do các công ty ngoài châu Âu xử lý, chủ yếu là Visa và Mastercard.

Ngoài ra, 13 trong số 21 quốc gia thuộc khu vực đồng euro hiện chưa có hệ thống thẻ thanh toán quốc gia phục vụ các giao dịch hằng ngày tại cửa hàng hoặc trên môi trường trực tuyến.

ĐỒNG EURO KỸ THUẬT SỐ HOẠT ĐỘNG NHƯ THẾ NÀO?

Các quan chức EU cho biết đồng euro kỹ thuật số sẽ bảo vệ quyền riêng tư của người sử dụng, trong đó danh tính của người dùng sẽ được bảo mật. Hệ thống cũng sẽ có chế độ thanh toán ngoại tuyến (offline) với mức độ bảo mật tương đương việc sử dụng tiền mặt.

Đồng euro kỹ thuật số sẽ có giá trị tương đương tiền mặt và tiền giấy. Để sử dụng, người dân sẽ cần mở một tài khoản tại ngân hàng hoặc một tổ chức công như bưu điện, sau đó chuyển hoặc nạp tiền vào tài khoản này. Người dùng có thể thanh toán tại các cửa hàng, trên các nền tảng trực tuyến hoặc chuyển tiền giữa các cá nhân thông qua nhiều phương thức như thẻ, ứng dụng hoặc điện thoại di động.

Nghị sĩ châu Âu Fernando Navarrete Rojas bác bỏ những đồn đoán cho rằng đồng euro kỹ thuật số có thể trở thành "một công cụ để kiểm soát người dân", nhấn mạnh rằng hệ thống này sẽ áp dụng các tiêu chuẩn bảo vệ quyền riêng tư cao nhất.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất là phải bảo đảm đồng euro kỹ thuật số không hoạt động như một tài khoản tiền gửi ngân hàng thông thường. Nếu điều đó xảy ra, các ngân hàng châu Âu có thể đối mặt với nguy cơ dòng tiền gửi bị rút mạnh, đặc biệt trong các cuộc khủng hoảng tài chính hoặc làn sóng rút tiền hàng loạt, khi người dân chuyển tiền tiết kiệm sang nắm giữ đồng euro kỹ thuật số.

MỘT LỰA CHỌN BỔ SUNG, KHÔNG PHẢI SỰ THAY THẾ

Ông Alessandro Giovannini, cố vấn của Giám đốc phụ trách dự án đồng euro kỹ thuật số tại ECB, cho biết đồng euro kỹ thuật số sẽ mang đến thêm lựa chọn cho người tiêu dùng và giúp họ "duy trì quyền tự do lựa chọn phương thức thanh toán khi cuộc sống hằng ngày ngày càng số hóa".

"Đồng euro kỹ thuật số sẽ không thay thế bất kỳ phương thức thanh toán nào. Tiền mặt vẫn sẽ được lưu hành và người dân vẫn có thể tiếp tục sử dụng các phương thức thanh toán tư nhân hiện nay", ông Giovannini nói.

Nghị sĩ Fernando Navarrete Rojas, một trong những trưởng đoàn đàm phán của Nghị viện châu Âu, cũng đồng tình với quan điểm này khi khẳng định đồng euro kỹ thuật số là "một lựa chọn bổ sung chứ không phải một yêu cầu bắt buộc".

Các quan chức EU cũng cho rằng đồng euro kỹ thuật số có thể phát huy vai trò trong những tình huống đặc biệt, chẳng hạn như trường hợp Thẩm phán Nicolas Guillou của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bị mất quyền tiếp cận các phương thức thanh toán sau khi Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt đối với ông.

Theo ông Giovannini, đồng euro kỹ thuật số là "cơ hội để chấm dứt sự phụ thuộc mà chúng ta đã phải chấp nhận trong quá lâu".

Dù còn nhiều vấn đề kỹ thuật và pháp lý cần được giải quyết, việc Nghị viện châu Âu bật đèn xanh cho các cuộc đàm phán đánh dấu một bước tiến quan trọng trong tham vọng xây dựng hạ tầng thanh toán số độc lập của EU. Nếu các bên đạt được đồng thuận vào cuối năm 2026, đồng euro kỹ thuật số có thể chính thức đi vào hoạt động từ năm 2029, mở ra một chương mới trong tiến trình số hóa hệ thống tài chính của khối.