Hà Nội tính phương án đổi mới tuyển sinh lớp 10

Hà Nội đang nghiên cứu lộ trình đổi mới tuyển sinh lớp 10 theo hướng khách quan, công bằng, giảm áp lực cho học sinh và gia đình. Trong đó, xét tuyển dựa trên kết quả học tập, rèn luyện ở cấp THCS là một hướng được tính đến, nhưng để thực hiện cần có hệ thống đánh giá đủ tin cậy và thống nhất giữa các nhà trường.

Kỳ tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội nhiều năm qua luôn tạo áp lực lớn đối với học sinh và phụ huynh do số lượng học sinh tốt nghiệp THCS tăng nhanh, trong khi chỉ tiêu vào các trường công lập có giới hạn. Năm 2026, toàn thành phố có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS; hơn 124.000 em đăng ký vào các trường công lập. Trong khi đó, chỉ tiêu công lập ở mức hơn 80.000 học sinh.

Áp lực cạnh tranh vì thế không chỉ nằm ở đề thi mà còn xuất phát từ sự chênh lệch giữa nhu cầu và khả năng đáp ứng của hệ thống trường lớp. Đây cũng là bài toán Hà Nội phải tính đến khi nghiên cứu phương thức tuyển sinh cho những năm tới.

Theo định hướng của ngành giáo dục Thủ đô, việc đổi mới tuyển sinh lớp 10 sẽ được nghiên cứu theo lộ trình từng bước, không thay đổi đột ngột. Một trong những hướng được tính đến là sử dụng kết quả học tập và rèn luyện ở cấp THCS làm căn cứ tuyển sinh.

Tuy nhiên, để chuyển từ thi tuyển sang xét tuyển không đơn giản là thay một kỳ thi bằng kết quả học bạ. Vấn đề quan trọng hơn là làm thế nào để kết quả đánh giá học sinh phản ánh đúng thực chất và có độ tin cậy giữa các trường.

Đổi mới đánh giá trước khi đổi mới tuyển sinh

Trong năm học 2026-2027, Hà Nội dự kiến tập trung đổi mới kiểm tra, đánh giá thường xuyên, đồng thời nghiên cứu khảo sát chung đối với một số khối lớp, môn học để từng bước hình thành mặt bằng đánh giá thống nhất trên toàn thành phố.

Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nếu Hà Nội tiến tới sử dụng kết quả học tập THCS trong tuyển sinh lớp 10. Khi cách đánh giá giữa các trường còn khác nhau, việc sử dụng học bạ làm căn cứ tuyển sinh có thể đặt ra những vấn đề về tính khách quan và công bằng.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra không phải chỉ là có thêm dữ liệu về kết quả học tập mà phải bảo đảm dữ liệu đó phản ánh đúng năng lực, quá trình tiến bộ và kết quả học tập thực chất của học sinh. Các phương án khảo sát chung, chuẩn hóa đánh giá và ứng dụng công nghệ cũng đang được nghiên cứu theo hướng này.

Định hướng trên cũng đặt ra yêu cầu đối với các nhà trường trong việc nâng cao chất lượng đánh giá. Nếu kết quả học tập được sử dụng cho một quyết định quan trọng như tuyển sinh lớp 10, việc kiểm tra, đánh giá phải minh bạch, khách quan và có cơ chế kiểm soát chất lượng phù hợp.

Thí sinh dự thi lớp 10 THPT công lập tại Hà Nội. (Ảnh: VGP - Báo Chỉnh phủ)