Khát vọng vươn mình chỉ có thể được hiện thực hóa bằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Phát biểu tại Đại hội IX Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quyết định, đồng thời đề nghị Liên hiệp Hội đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, phát huy tốt hơn nguồn lực trí thức trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài phát biểu tại Đại hội. Ảnh: Quang Vinh.

Phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài khẳng định trí thức nói chung và trí thức trong lĩnh vực khoa học, công nghệ nói riêng là vốn quý của dân tộc.

Theo Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài, trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng luôn coi trọng vai trò của đội ngũ trí thức. Cùng với các giai cấp, tầng lớp nhân dân, đội ngũ trí thức đã có những đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong nhiệm kỳ VIII, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cùng đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ cả nước đã đạt được những kết quả khá toàn diện, ghi dấu ấn trên nhiều lĩnh vực.

Nổi bật là hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội ngày càng được tăng cường. Liên hiệp Hội và các tổ chức thành viên đã tham gia xem xét nhiều chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội, từ hoàn thiện chính sách, pháp luật đến quy hoạch hạ tầng chiến lược, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển vùng.

Đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ cũng trực tiếp tham gia nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, từ nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp phụ trợ, năng lượng sạch đến y dược, giáo dục, quốc phòng - an ninh.

Các hoạt động truyền bá kiến thức, tôn vinh tài năng và thúc đẩy phong trào sáng tạo tiếp tục được triển khai thông qua các hội thảo, xuất bản, giải thưởng khoa học, Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật và Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên, nhi đồng.

Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài cũng đánh giá cao vai trò của Liên hiệp Hội trong việc tập hợp, đoàn kết và phát huy tiềm năng trí tuệ của đội ngũ trí thức trong và ngoài nước, trong các doanh nghiệp, trường học và viện nghiên cứu, qua đó tạo dựng môi trường cởi mở, dân chủ, tôn trọng sáng tạo để trí thức yên tâm cống hiến.

Khoa học, công nghệ là động lực quyết định của kỷ nguyên mới

Theo Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, hướng tới các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Việt Nam không thể tiếp tục đi theo mô hình tăng trưởng dựa vào tài nguyên thiên nhiên hay lao động giá rẻ.

“Khát vọng vươn mình chỉ có thể được hiện thực hóa bằng con đường khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch, đây là những động lực quyết định, là lực lượng sản xuất tiên tiến nhất, góp phần định hình sức mạnh tổng hợp quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài dẫn Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cùng Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023 về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, cho rằng đây là những văn kiện có ý nghĩa chiến lược, thể hiện tư duy đột phá và kỳ vọng lớn của Đảng đối với khoa học, công nghệ và đội ngũ trí thức.

Trong bối cảnh đó, trách nhiệm của hệ thống Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam càng nặng nề. Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đề nghị Ban Chấp hành khóa mới và toàn hệ thống hội từ Trung ương đến địa phương phải nhận thức sâu sắc trách nhiệm chính trị trước Đảng và Nhân dân, chủ động tham mưu, hiến kế và trực tiếp cùng các ngành, các cấp giải quyết những bài toán phát triển thực tiễn của đất nước và địa phương.

Xây dựng hệ sinh thái số, kết nối nguồn lực trí thức

Một trong những yêu cầu được Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh là đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện hệ thống Liên hiệp Hội, xây dựng hệ sinh thái số liên thông trên toàn quốc.

Chủ tịch đánh giá cao định hướng xây dựng “VUSTA Digital Ecosystem”, đồng thời cho rằng đây không chỉ là công cụ quản trị hiện đại mà cần trở thành nền tảng kết nối toàn bộ hệ thống Liên hiệp Hội và các tổ chức khoa học, công nghệ trực thuộc.

Đặc biệt, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đề nghị Liên hiệp Hội khẩn trương nghiên cứu, xây dựng “Cơ sở dữ liệu quốc gia về chuyên gia, trí thức khoa học và công nghệ - VUSTA Global”.

Theo Chủ tịch, đây sẽ là công cụ quan trọng để quy tụ, thu hút nguồn lực chất xám của trí thức trẻ, các nhà khoa học đang làm việc tại viện nghiên cứu, trường đại học, các tập đoàn kinh tế tư nhân lớn và đặc biệt là đội ngũ trí thức Việt Nam ở nước ngoài hướng về đóng góp cho quê hương, đất nước.

Liên hiệp Hội cần trở thành địa chỉ tin cậy để trí thức gửi gắm tâm tư, nguyện vọng, đồng thời chủ động tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm giải phóng năng lực sáng tạo, tôn trọng tính độc lập, khách quan và tự do sáng tạo trong nghiên cứu khoa học.

Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài và các đại biểu thăm các gian trưng bày tại Đại hội. Ảnh: Quang Vinh.

Đổi mới phản biện, đưa khoa học vào thực tiễn

Đối với hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đề nghị Liên hiệp Hội đổi mới căn bản phương thức phản biện, bảo đảm các ý kiến phản biện dựa trên luận chứng khoa học, có tính độc lập, khách quan, thực tiễn và dự báo.

Hoạt động phản biện cần tập trung hơn vào những vấn đề mới của nền kinh tế, như kinh tế ban đêm, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, qua đó hỗ trợ các cơ quan hoạch định chính sách và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Cùng với đó, Liên hiệp Hội cần đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao khoa học, công nghệ, thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu trong phòng thí nghiệm với thực tiễn sản xuất và thị trường.

Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đề nghị tăng cường hỗ trợ thương mại hóa các giải pháp đạt giải Vifotec; chủ động liên kết với các bộ, ngành và chính quyền địa phương để đảm nhận các dịch vụ công trong đào tạo nghề, phổ biến kiến thức kỹ thuật, chuyển giao công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao và bảo vệ môi trường.

Đây, theo Chủ tịch, cũng là hướng đi nhằm nâng cao năng lực tự chủ tài chính bền vững của các cấp hội.

Kết nối trí thức trẻ với các trung tâm khoa học thế giới

Một yêu cầu khác được đặt ra là đổi mới mạnh mẽ phương thức tập hợp đội ngũ trí thức trẻ và tăng cường hợp tác quốc tế.

Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đề nghị Liên hiệp Hội đổi mới công tác cán bộ, tạo điều kiện để các nhà khoa học trẻ, xuất sắc tham gia vào bộ máy lãnh đạo. Đồng thời, chủ động tổ chức các sự kiện khoa học tầm quốc tế, đăng cai các diễn đàn về những công nghệ mũi nhọn như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và công nghệ sinh học.

Qua đó, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam không chỉ đóng vai trò cầu nối trong nước mà còn trở thành nhịp cầu trí thức kết nối Việt Nam với các trung tâm khoa học hàng đầu thế giới.

Tại Đại hội, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài chúc mừng 143 đồng chí được tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031, đồng thời đề nghị Ban Chấp hành khóa mới phát huy tinh thần đoàn kết, trí tuệ, quyết liệt triển khai phương châm “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”.

Gửi thông điệp tới đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh cần tiếp tục giữ ngọn lửa đam mê, không ngừng học tập, nghiên cứu, dấn thân và cống hiến vì một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.

“Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam luôn đồng hành, lắng nghe và tạo mọi điều kiện tốt nhất để các đồng chí cống hiến trí tuệ cho đất nước”, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài khẳng định.