Khi trí thức "xắn tay" vào bài toán kinh tế: Lào Cai tìm động lực mới từ khoa học - công nghệ

Sự kiện Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai lần thứ I (nhiệm kỳ 2026 - 2031) mở ra bước ngoặt mới: Đưa tri thức trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp.

* Không dừng lại ở những đề tài nằm trên giấy, khoa học - công nghệ Lào Cai đang chuyển mình mạnh mẽ để trở thành "động lực cứng" trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Nhìn lại chặng đường 2020 - 2025, đóng góp của hơn 44.000 trí thức thuộc 8 hội thành viên tại Lào Cai không còn tính bằng số lượng cuộc họp, mà đo đếm bằng những giá trị thực tế mang lại cho vùng đất dốc.

Hơn 12.000 buổi tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho 1,6 triệu lượt người dân không đơn thuần là con số thống kê. Đằng sau đó là sự thay đổi tư duy sản xuất của hàng nghìn hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Nổi bật nhất là dấu ấn của các nhà khoa học trong việc nghiên cứu, lai tạo và phục tráng thành công các giống lúa chất lượng cao — bước đột phá trực tiếp nâng cao thu nhập, bảo đảm an ninh lương thực và định hình thương hiệu nông nghiệp hàng hóa cho địa phương.

Không chỉ dừng lại ở đội ngũ chuyên gia, tinh thần đổi mới sáng tạo đã lan tỏa sâu rộng tới thế hệ trẻ. Với 751 tác giả tham gia các cuộc thi sáng tạo kỹ thuật và hàng trăm giải pháp dự thi cấp quốc gia, Lào Cai đang từng bước hình thành một hệ sinh thái sáng tạo nối tiếp giữa các thế hệ.

Phát biểu tại Đại hội, GS. TS Phạm Quang Thao - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) nhận định: "Liên hiệp Hội phải thực sự là địa chỉ tin cậy, là cầu nối vững chắc giữa đội ngũ trí thức với Đảng và Nhà nước."

Tuy nhiên, bài toán đặt ra cho nhiệm kỳ 2026 - 2031 không chỉ là tập hợp lực lượng, mà là làm sao để ý kiến phản biện của nhà khoa học trở thành quyết sách phát triển.

Yêu cầu này đặt lên vai Ban Chấp hành khóa I (nhiệm kỳ 2026 - 2031) trọng trách lớn. Việc Đại hội tiếp tục tín nhiệm bầu đồng chí Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh giữ chức Chủ tịch Liên hiệp Hội nhiệm kỳ mới được xem là một "mắt xích chiến lược". Sự kiêm nhiệm này hứa hẹn sẽ rút ngắn khoảng cách giữa công tác nghiên cứu, tư vấn phản biện xã hội với quá trình ra quyết định chính sách của lãnh đạo tỉnh.

Chụm đầu cùng 33 đồng chí trong Ban Chấp hành khóa mới, đội ngũ trí thức Lào Cai kỳ vọng sẽ hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 45-NQ/TW về phát triển đội ngũ trí thức và Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia vào đúng những "điểm nghẽn" thực tế của địa phương.

GS. TS Phạm Quang Thao - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Ảnh Thanh Thủy.

Báo cáo tại đại hội, trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai không ngừng củng cố, kiện toàn tổ chức, hiện duy trì 8 hội thành viên với gần 44.000 trí thức hoạt động trên nhiều lĩnh vực.

Đồng chí Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai phát biểu chỉ đạo đại hội. Ảnh Thanh Thủy.

Toàn hệ thống đã tổ chức trên 12.000 buổi tuyên truyền, tập huấn phổ biến kiến thức khoa học kỹ thuật cho hơn 1,6 triệu lượt người; đẩy mạnh hoạt động tư vấn, phản biện xã hội và tổ chức nhiều hội thảo khoa học cấp tỉnh.

Nhiều công trình nghiên cứu được ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn, nổi bật là việc nghiên cứu, lai tạo và phục tráng các giống lúa chất lượng cao, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Trong nhiệm kỳ qua, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai đã tổ chức 5 cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng cấp tỉnh với 751 tác giả tham gia và 214 giải pháp dự thi hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh. Ban tổ chức đã trao 104 giải thưởng; các giải pháp tiêu biểu đạt 1 giải Nhì, 1 giải Ba và 1 giải Khuyến khích tại hội thi toàn quốc. Nhiều sáng kiến, giải pháp kỹ thuật được ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn, góp phần lan tỏa phong trào sáng tạo khoa học, công nghệ trên địa bàn tỉnh.

Trong nhiệm kỳ mới 2026 - 2031, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai phấn đấu 100% cán bộ, hội viên được quán triệt các chủ trương, nghị quyết của Đảng về khoa học, công nghệ và phát triển đội ngũ trí thức; chủ trì hoặc phối hợp thực hiện 1 - 2 đề tài khoa học cấp tỉnh; tổ chức ít nhất 10 hội nghị, hội thảo, diễn đàn khoa học; 100% tổ chức thành viên tham gia hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội; hằng năm, tham mưu tổ chức hiệu quả cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng cấp tỉnh, phấn đấu có giải cao cấp quốc gia và có sản phẩm dự thi quốc tế trong nhiệm kỳ.

Đại diện lãnh đạo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tặng hoa chúc mừng Đại hội. Ảnh Thanh Thủy.

Tại đại hội, các đại biểu đã trình bày nhiều tham luận tâm huyết, tập trung vào những vấn đề trọng tâm, như: phát huy vai trò của doanh nghiệp, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo như động lực chiến lược cho phát triển; kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong chăm sóc sức khỏe Nhân dân, góp phần phát triển nền y học Việt Nam trong giai đoạn mới.

Phát biểu khai mạc đại hội, đồng chí Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai nhiệm kỳ 2020 - 2025 cho hay: “Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2030 là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt, định hướng cho sự phát triển của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai trong giai đoạn mới.

Với tinh thần “Đoàn kết - Trí tuệ - Đổi mới - Sáng tạo” Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 có nhiệm vụ hết sức quan trọng, đánh giá kết quả hoạt động trong nhiệm kỳ 2020 - 2025; đề ra phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp thực hiện nhiệm vụ trong nhiệm kỳ 2026 – 2031”.

Tại đại hội, các đại biểu đã nghe báo cáo kết quả phiên làm việc thứ nhất và tiếp tục tham gia đóng góp ý kiến vào các văn kiện trình đại hội.

Nhiều tham luận tâm huyết đã làm rõ vai trò của khoa học, công nghệ trong nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và công tác tham gia xây dựng, phản biện, hoàn thiện chính sách pháp luật tại địa phương.

Quang cảnh đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai lần thứ I. Ảnh Thanh Thủy.

Phát biểu tại đại hội, GS. TS Phạm Quang Thao - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam ghi nhận, đánh giá cao những kết quả Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai đạt được trong nhiệm kỳ qua. Đồng thời nhấn mạnh, thời gian tới, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai cần tiếp tục khẳng định vị thế, là mái nhà chung của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ của tỉnh nhà. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai cần chú trọng tập hợp, đoàn kết, phát huy trí tuệ, khơi dậy khát vọng cống hiến, để mỗi nhà khoa học thực sự coi Liên hiệp Hội là địa chỉ tin cậy, là cầu nối tới Đảng, Nhà nước.

Song song với đó, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh cần thực hiện sáng tạo Nghị quyết 45-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức; Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; tham mưu cho Tỉnh ủy ban hành các nghị quyết, văn bản cụ thể nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của Trung ương về đưa tiến bộ khoa học công nghệ vào phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai khóa I, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh Thanh Thủy.

Tại Đại hội cũng đã bầu Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai khóa I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 gồm 33 đồng chí; bầu Thường trực Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai khóa I; Ban Kiểm tra Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai; bầu Đoàn đại biểu đi dự Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam gồm 3 đại biểu chính thức và 1 đại biểu dự khuyết.

Đại hội bầu đồng chí Giàng Quốc Hưng - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh LàoCai nhiệm kỳ 2020 - 2025 tái đắc cử giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đại hội cũng đã biểu quyết thông qua Nghị quyết Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.