Mạng xã hội X có 'lá chắn pháp lý mới' để né kiện bản quyền âm nhạc?

Mạng xã hội X của Elon Musk đang tận dụng phán quyết mới của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ trong vụ Cox Communications và các hãng thu âm lớn nhằm yêu cầu bác bỏ cáo buộc vi phạm bản quyền từ các nhà xuất bản âm nhạc.

Mạng xã hội X đang tìm cách biến một phán quyết mang tính bước ngoặt của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ trong vụ tranh chấp giữa Cox Communications và các hãng thu âm lớn thành “lá chắn pháp lý” trong cuộc chiến bản quyền âm nhạc kéo dài với các nhà xuất bản.

Theo đó, trong hồ sơ mới gửi tòa án liên bang tại Nashville, phía X lập luận rằng sau phán quyết Cox, các “lý thuyết trách nhiệm pháp lý” mà nguyên đơn đưa ra trước đây “không còn giá trị về mặt pháp lý”. Theo đó, gần như toàn bộ các tiền lệ mà bên nguyên viện dẫn để phản đối việc bác đơn kiện nay đều không còn phù hợp.

Phán quyết Cox, giới hạn trách nhiệm vi phạm gián tiếp 

Trong vụ Cox Communications, Inc. v. Sony Music Entertainment, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã đưa ra cách hiểu rất hẹp về “vi phạm bản quyền gián tiếp”. Theo đó, một doanh nghiệp chỉ phải chịu trách nhiệm nếu: Cung cấp dịch vụ “được thiết kế phục vụ vi phạm” hoặc “chủ động kích động hành vi vi phạm”.

Tòa án kết luận Cox Communications không rơi vào hai trường hợp trên, do dịch vụ internet của họ vẫn có nhiều mục đích sử dụng hợp pháp đáng kể và không chủ động khuyến khích người dùng vi phạm bản quyền.

Dựa vào lập luận này, X cho rằng nền tảng của mình cũng không “được thiết kế để vi phạm” và không có hành vi “kích động cụ thể” người dùng đăng tải nội dung vi phạm.

Tranh cãi về bản chất dịch vụ của X 

Tuy nhiên, điểm gây tranh cãi nằm ở chỗ mạng xã hội X và Cox hoạt động trong hai lĩnh vực hoàn toàn khác nhau. Cụ thể, trong khi Cox Communications chỉ cung cấp hạ tầng internet, X lại trực tiếp lưu trữ video do người dùng tải lên, phân phối và đề xuất nội dung đến hàng triệu người sau đó thu lợi từ tương tác và quảng cáo từ nội dung.

Các nhà xuất bản âm nhạc, do Hiệp hội các nhà xuất bản âm nhạc quốc gia Mỹ điều phối, cho rằng X không chỉ “tiếp tay” mà còn đóng vai trò tích cực trong việc lan truyền nội dung chứa nhạc chưa được cấp phép.

Trước đó, vào năm 2024, thẩm phán Aleta A. Trauger đã bác bỏ cáo buộc vi phạm trực tiếp, nhưng cho phép vụ kiện tiếp tục với cáo buộc vi phạm gián tiếp.

Nguy cơ làm suy yếu cơ chế DMCA 

Một điểm đáng chú ý là nếu X thành công với lập luận dựa trên phán quyết Cox, tác động pháp lý có thể rất lớn.

Hiện nay, nhiều nền tảng như YouTube, TikTok hay Meta đều ký thỏa thuận cấp phép với ngành công nghiệp âm nhạc, đồng thời triển khai hệ thống gỡ bỏ nội dung theo yêu cầu (DMCA).

Cơ chế “vùng an toàn” của Đạo luật Bản quyền Thiên niên kỷ Kỹ thuật số cho phép nền tảng tránh trách nhiệm nếu xử lý kịp thời nội dung vi phạm. Tuy nhiên, nếu tòa án chấp nhận rằng X không chịu trách nhiệm ngay từ đầu theo chuẩn pháp lý mới, thì vai trò của DMCA có thể bị đặt dấu hỏi lớn.

Cuộc chiến pháp lý chưa ngã ngũ 

Phía nguyên đơn không đồng tình với cách diễn giải của X và khẳng định các cáo buộc hiện tại vẫn đủ cơ sở để tiếp tục vụ kiện. Họ cũng để ngỏ khả năng sửa đổi đơn kiện hoặc khôi phục các cáo buộc đã bị bác bỏ trước đó.

Vụ kiện, bắt đầu từ năm 2023, liên quan đến khoảng 1.700 tác phẩm âm nhạc và mức bồi thường yêu cầu vượt 250 triệu USD. Phiên tòa dự kiến diễn ra vào đầu năm 2027.

Quyết định tiếp theo của thẩm phán Aleta A. Trauger sẽ mang tính then chốt, không chỉ với X mà còn có thể định hình lại cách áp dụng luật bản quyền đối với toàn bộ các nền tảng số.