Meta đối mặt với hậu quả 'thiên văn' khi cuộc chiến pháp lý đạt đến thời điểm quyết định tại California

Nếu New Mexico tạo ra bản thiết kế cho cuộc chiến chống lại Meta, thì California có thể quyết định số phận của công ty này khi nói đến những thay đổi quan trọng tại Facebook và Instagram.

Mark Zuckerberg, CEO của Meta, được nhìn thấy tại Điện Capitol Hoa Kỳ sau một cuộc họp tại văn phòng của Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune, RS.D

Các bài tranh luận mở đầu bắt đầu vào thứ Ba trong phiên tòa mà Tổng chưởng lý California Rob Bonta đang đồng dẫn dắt chống lại Meta, sau hàng loạt cáo buộc rằng công ty này đã thúc đẩy hành vi gây nghiện ở thanh thiếu niên và trẻ em. Bồi thẩm đoàn đã được xếp chỗ vào tuần trước tại tòa án liên bang Oakland.

Phiên tòa liên quan đến một liên minh gồm 29 tổng chưởng lý bang trong một vụ án hợp nhất chống lại Meta được khởi xướng vào năm 2023, và sẽ được tranh tụng bởi các luật sư đại diện cho California, Colorado, New Jersey và Kentucky. Rủi ro là cực kỳ lớn khi các quan chức chính phủ hàng đầu trên khắp cả nước đang thúc đẩy việc buộc Meta phải chịu trách nhiệm về hành vi bị cáo buộc vi phạm luật pháp liên bang và tiểu bang, bao gồm Đạo luật bảo vệ quyền riêng tư của trẻ em trên mạng (COPPA) và các đạo luật bảo vệ người tiêu dùng khác nhau.

Các chuyên gia trong ngành đang gọi đây là thời điểm "Big Tobacco" (đại án ngành thuốc lá) của mạng xã hội, với Meta là tâm điểm. Vào những năm 1990, các công ty thuốc lá đã bị buộc phải trả hàng tỷ USD vì làm dấy lên sự hiểu lầm cho công chúng về mức độ an toàn và tác hại tiềm ẩn từ các sản phẩm của họ, và sau đó chứng kiến quyền lực cùng ảnh hưởng của họ bị suy giảm nghiêm trọng.

Đầu tháng này, Meta đã thua trong một vụ kiện ở New Mexico khiến công ty sẽ phải thực hiện một số thay đổi đối với các dịch vụ của mình và nộp phạt gần 1 tỷ USD. Tuy nhiên, California mang lại quyền lực và ảnh hưởng lớn đến mức một kết quả bất lợi tại tiểu bang nhà của Meta có thể dẫn đến các án phạt khắt khe hơn nhiều, bao gồm cả một đợt cải tổ rộng lớn hơn buộc phải thay đổi căn bản đối với các thuật toán cốt lõi.

"California quan trọng hơn bất kỳ tài phán nào khác tại Mỹ," Julia Powles, giám đốc điều hành của Viện Công nghệ, Luật pháp và Chính sách UCLA cho biết. "Đó là nơi họ phải chịu phạm vi pháp lý lớn nhất, và là một tài phán được cả thế giới theo dõi."

Tổng chưởng lý New Mexico Raúl Torrez, người vừa giành chiến thắng tại tòa án, nói với CNBC rằng hậu quả có thể ở mức "thiên văn" đối với một công ty thu tới 98% doanh thu từ quảng cáo trực tuyến. CEO Meta Mark Zuckerberg đang dựa vào nguồn tiền do mảng kinh doanh quảng cáo thống trị của công ty tạo ra để tài trợ cho khoản đặt cược khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo, vốn có thể tiêu tốn tới 145 tỷ USD trong năm nay.

Thẩm phán tại New Mexico đã phán quyết Meta phải nộp 567 triệu USD vào một quỹ giảm thiểu tác hại như một phần của giai đoạn hai trong vụ kiện liên quan đến các cáo buộc bóc lột tình dục trẻ em. Một bồi thẩm đoàn ở đó đã phán quyết vào tháng 3, trong giai đoạn đầu của phiên tòa, rằng Meta phải trả 375 triệu USD vì vi phạm đạo luật về các hành vi bất công của tiểu bang. Meta cho biết họ không đồng ý với phán quyết của New Mexico và dự định kháng án.

Torrez gọi đó là một "phán quyết khá lớn", nhưng nhanh chóng lưu ý rằng con số đó không thấm vào đâu so me với những gì có thể sắp tới.

"Đây là một tiểu bang với khoảng 2 triệu dân," Torrez nói. "Nếu bạn áp dụng cùng lập luận đó cho California, Florida, Texas hoặc New York, ý tôi là, đó tiềm ẩn một lực lượng khổng lồ và có thể làm thay đổi thị trường."

Tránh Điều 230

Nhiều chi tiết cụ thể của các vụ kiện có sự khác biệt, nhưng tất cả đều tập trung vào thiết kế gây hại bị cáo buộc của các ứng dụng như Facebook và Instagram.

Tại New Mexico, Meta bị yêu cầu phải cải thiện "các mô hình và công cụ đảm bảo độ tuổi" bằng cách sử dụng AI, và cố gắng "phát triển, trong vòng hai năm, một mô hình dự đoán dành riêng cho lứa tuổi dưới 13." Các biện pháp khắc phục khác bao gồm việc làm cho quá trình báo cáo việc sử dụng chưa đủ tuổi trở nên dễ dàng hơn, và hợp tác "với các trường học hoặc một tổ chức an toàn trẻ em để tạo ra một cổng thông tin báo cáo, nơi ban giám hiệu nhà trường có thể gắn cờ các tài khoản nghi ngờ người dùng có thể dưới 13 tuổi trên bất kỳ nền tảng mạng xã hội nào."

Torrez cho biết việc các nguyên đơn tập trung vào các tính năng thiết kế ứng dụng và các cáo buộc gian dối về sự an toàn "thực sự cung cấp một bản thiết kế cho các tiểu bang khác để buộc họ phải chịu trách nhiệm." Đó là một cách tiếp cận cho phép các tiểu bang tránh được Điều 230 của Đạo luật chuẩn mực trong truyền thông, vốn thường bảo vệ các công ty công nghệ khỏi trách nhiệm pháp lý do nội dung của bên thứ ba trên nền tảng của họ.

Meta và YouTube của Google đã thua trong một vụ kiện vào tháng 3, khi một bồi thẩm đoàn ở Los Angeles xác định các công ty này đã cẩu thả và không cảnh báo người dùng về những nguy hiểm liên quan đến việc sử dụng nền tảng của họ.

Tổng chưởng lý bang California, Rob Bonta, phát biểu tại một cuộc họp báo

Bonta, người được Thống đốc Gavin Newsom bổ nhiệm vào vai trò Tổng chưởng lý vào năm 2021, cho biết trong một tuyên bố vào thứ Hai tuần trước rằng một trong những công việc quan trọng nhất của ông là "bảo vệ trẻ em của chúng ta khỏi tác hại."

"Meta đã thiết kế một sản phẩm nguy hiểm cho người dùng trẻ tuổi, biết rõ nó nguy hiểm, và sau đó nói dối trẻ em, các gia đình và cộng đồng về mức độ nguy hiểm của nó," ông nói. "Chúng tôi sẵn sàng buộc Meta phải chịu trách nhiệm về vai trò của mình trong việc kích hoạt cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần của trẻ em Mỹ và mong chờ đến phiên tòa."

Meta cho biết trong một tuyên bố rằng các cáo buộc hạn chế của liên minh Tổng chưởng lý là "không có cơ sở và đòi hỏi tài chính của họ là vô cùng không tương xứng."

"Các Tổng chưởng lý không đưa ra được bằng chứng nào cho thấy có ai ở tiểu bang của họ bị lừa dối, cáo buộc các tính năng vô hại như việc có thêm một tài khoản Instagram bằng cách nào đó đã gây hại cho cư dân của họ, và cố gắng xử phạt Meta vì những thách thức trên toàn ngành như việc xác minh độ tuổi," Meta cho biết.

Các luật sư của Meta trước đó đã nói rằng phiên tòa hợp nhất của các Tổng chưởng lý tiểu bang có thể dẫn đến mức bồi thường thiệt hại lên tới 1,4 nghìn tỷ USD. Các luật sư đại diện cho các tiểu bang đã nói với Thẩm phán Liên bang chủ tọa Yvonne Gonzalez Rogers vào tuần trước rằng 200 tỷ USD là con số có khả năng hơn.

"Bạn có thể thức dậy với một phán quyết trên tiêu đề báo chí mang tính, như tôi đã nói, thiên văn," Torrez nói.

Michael Coffey, một luật sư tranh tụng bên bào chữa và là đối tác sáng lập của công ty luật Coffey Modica ở New York, cho biết đây là loại vụ án có thể định hình sự nghiệp của một Tổng chưởng lý tiểu bang, trong khi các nạn nhân cuối cùng có thể nhận được rất ít từ khoản thanh toán cuối cùng.

"Tất cả sẽ thuộc về chính phủ, và sau đó họ sẽ phân phát nó, rồi đoàn luật sư của nguyên đơn sẽ lấy một phần từ đó," Coffey nói.

Bỏ qua yếu tố tiền bạc, những thay đổi thiết kế tiềm năng mà Meta sẽ phải thực hiện nếu công ty thua cuộc ở California có thể gây tổn hại lớn hơn nhiều, Laura Marquez-Garrett, luật sư tại Trung tâm Luật Nạn nhân Mạng xã hội cho biết.

"Họ có khả năng mà các nguyên đơn tư nhân thường không có để thực sự buộc các công ty này, thông qua hệ thống tòa án, phải thay đổi mô hình kinh doanh, các quyết định thiết kế của họ, tất cả những thứ đó," Marquez-Garrett, người đã làm việc trong vụ kiện gần đây ở Los Angeles, cho biết trong một buổi họp báo hôm thứ Sáu.

Các Tổng chưởng lý tiểu bang đã nói trong một hồ sơ nộp lên tòa án rằng họ đang tìm kiếm "biện pháp lệnh cấm vĩnh viễn, trên cơ sở toàn quốc — thay vì từng tiểu bang — để ngăn chặn các hành vi và thực tiễn bất hợp pháp của Meta" đối với bất kỳ hành vi vi phạm nào liên quan đến COPPA. Nếu Meta bị phát hiện vi phạm luật liên bang, các tiểu bang muốn công ty xóa tất cả dữ liệu cá nhân của trẻ em dưới 13 tuổi cũng như các "thuật toán và mô hình" đã được huấn luyện bằng thông tin đó.

Liên quan đến bất kỳ vi phạm nào đối với luật bảo vệ người tiêu dùng của tiểu bang, các luật sư đại diện cho các tiểu bang cho biết trong hồ sơ rằng họ muốn Meta bị buộc phải loại bỏ "một số tính năng thiết kế gây nghiện nhất định", bao gồm cuộn vô tận, tự động phát, nội dung tạm thời, các bộ lọc làm đẹp và "các thuật toán được tối ưu hóa cho sự tương tác."

Torrez thừa nhận rằng đội ngũ của ông đã không đạt được tất cả các thay đổi thiết kế mà họ tìm kiếm, như loại bỏ tính năng cuộn vô tận và thay đổi các thuật toán giới thiệu của công ty. Thẩm phán trong vụ án cho biết một số thay đổi đó có thể xung đột với Điều 230 và sự bảo vệ của Tu chính án thứ nhất, và việc áp đặt chúng sẽ là bất công vì các đối thủ cạnh tranh như TikTok và YouTube vẫn sẽ giữ lại các tính năng đó.

Torrez cho biết ông có kế hoạch chuyển sang quy trình lập pháp với một dự luật về mạng xã hội và các cập nhật luật bảo vệ người tiêu dùng nhằm mục đích "bao quát toàn bộ các thực tiễn kinh doanh vốn phổ biến trong nền kinh tế kỹ thuật số."

Meta và các đối thủ mạng xã hội của họ đang phải đối mặt với nhiều vụ kiện khác trên khắp đất nước, bao gồm một phiên tòa liên bang lớn dự kiến sẽ bắt đầu tại Bắc California vào năm tới liên quan đến một nhóm các học khu. Phiên tòa đầu tiên trong số nhiều phiên tòa hợp nhất của học khu đã được lên lịch bắt đầu vào mùa hè này, nhưng Meta, YouTube, TikTok và Snap đều đã hòa giải.

Theo cách Torrez nhìn nhận, Phố Wall đang đánh giá thấp tầm quan trọng tiềm năng của một thất bại ở California và chỉ đang nhìn vào New Mexico "một cách tách biệt." Cổ phiếu của Meta đã giảm 11% trong năm nay, nhưng hầu hết mối lo ngại được các nhà phân tích đưa ra đều liên quan đến hóa đơn chi tiêu vốn khổng lồ của công ty cho hạ tầng AI chứ không phải lo sợ về sự suy giảm tiềm ẩn trong mảng kinh doanh quảng cáo.

"Các nhà phân tích hiện không định giá đúng điều này," Torrez nói. "Bản thân phán quyết ở California có thể đủ khổng lồ để làm thay đổi khả năng của công ty này trong việc thực hiện những gì cần thiết nhằm tài trợ cho tương lai."