Meta ra mắt mô hình ai mới khi Zuckerberg đẩy mạnh chiến dịch mở trọng số

Ngày 10 tháng 8 Giám đốc điều hành Meta Platforms, ông Mark Zuckerberg, đã kêu gọi Mỹ dỡ bỏ bớt các rào cản đối với AI mã nguồn mở nhằm cạnh tranh tốt hơn với các đối thủ Trung Quốc, trong bối cảnh gã khổng lồ mạng xã hội ra mắt một mô hình mở trọng số mới vào thứ Hai và cho biết sẽ sớm phát hành thêm các mô hình khác.

Hình minh họa này, được tạo vào ngày 20 tháng 7 năm 2026, cho thấy logo Meta được in 3D và chữ "AI".

Mô hình mới mang tên Muse Glimmer có kích thước nhỏ hơn so với các mô hình AI hàng đầu của các đối thủ, thay vào đó được thiết kế để chạy các tác vụ dạng agentic trên máy tính Mac hoặc PC chỉ với một card đồ họa duy nhất, nhằm đáp ứng nhu cầu về các hệ thống AI vận hành trực tiếp trên thiết bị của người dùng.

"Chúng tôi còn có những mô hình thậm chí còn lớn hơn sắp ra mắt," Zuckerberg chia sẻ trong một video kèm theo bài luận dài 14 trang có tiêu đề "Tương lai thuộc về tất cả mọi người", trong đó ông ủng hộ việc lan tỏa AI thay vì để công nghệ này nằm trong tay một vài tập đoàn.

"Quan điểm cho rằng AI quá nguy hiểm đến mức con đường an toàn duy nhất là tập trung quyền lực một cách cực đoan dường như mang lại rất nhiều vấn đề."

Tuyên bố của Zuckerberg đánh dấu động thái ủng hộ mới nhất dành cho AI mở trọng số hướng đi đang ngày càng thu hút sự chú ý trong bối cảnh các doanh nghiệp tỏ ra e ngại trước chi phí AI leo thang và lo ngại về các sự cố an ninh mạng gần đây liên quan đến các mô hình từ Anthropic, OpenAI và Meta.

Các mô hình mở trọng số thường rẻ hơn so với các mô hình đóng hàng đầu đến từ những cái tên như OpenAI hay Anthropic. Chúng cũng đi kèm với các thành phần cốt lõi được công khai để dễ dàng tùy chỉnh, trái ngược với các mô hình đóng mà các công ty giữ quyền kiểm soát hoàn toàn.

Những cơ chế kiểm soát này đang trở thành tâm điểm chú ý sau khi Hugging Face nền tảng hợp tác lập trình AI bị tấn công bởi một mô hình OpenAI độc hại buộc phải sử dụng một mô hình mở trọng số của Trung Quốc để phòng thủ, do các mô hình nguồn đóng có những hạn chế đối với việc sử dụng trong lĩnh vực an ninh mạng.

Các công ty khởi nghiệp Trung Quốc đang dẫn đầu cuộc đua mô hình mở trọng số, với Kimi K3 của Moonshot, Qwen3.8-Max của Alibaba và V4-Flash của DeepSeek cạnh tranh sòng phẳng về hiệu năng với các hệ thống hàng đầu của Mỹ. Trái lại, các mô hình dẫn đầu từ các nhà phát triển Mỹ như OpenAI, Anthropic và Google (thuộc Alphabet) đều là mô hình đóng trọng số.

Cổ phiếu của Meta vốn đã giảm khoảng 10% từ đầu năm đến nay đã tăng gần 3% trong phiên giao dịch tiền thị trường vào thứ Hai.

CẦN TƯ DUY LẠI VỀ CHÍNH SÁCH ĐỂ THÚC ĐẨY MÔ HÌNH MỞ TRỌNG SỐ

Meta cũng có kế hoạch công khai trọng số của Muse Spark 1.2 mô hình tiên tiến nhất của hãng, do đội ngũ siêu trí tuệ (superintelligence) đắt đỏ được thành lập vào năm ngoái xây dựng nhằm đưa công ty trở lại cuộc đua AI.

Công ty từ lâu đã ủng hộ các mô hình mở và là một trong những doanh nghiệp công nghệ Mỹ duy nhất phát hành các mô hình dạng này trước khi sự đón nhận mờ nhạt dành cho Llama 4 vào năm ngoái buộc hãng phải thay đổi chiến lược.

Trong bài luận diện rộng về AI hôm thứ Hai, Zuckerberg cũng công bố một quỹ mới trị giá 1 tỷ USD nhằm xoa dịu những lo ngại về tác động từ việc xây dựng trung tâm dữ liệu của hãng bằng cách hỗ trợ các cộng đồng địa phương.

Sự phản đối ngày càng tăng từ người dân địa phương đối với các trung tâm dữ liệu đã trở thành một vấn đề then chốt trong kỳ bầu cử tại Mỹ và là một trong những rào cản lớn nhất đối với tham vọng xây dựng hạ tầng cần thiết để vận hành AI của Big Tech.

"Một bất lợi lớn mà Mỹ gặp phải so với các quốc gia như Trung Quốc là việc xây dựng hạ tầng ở đây khó khăn hơn nhiều," Zuckerberg người mà công ty dự kiến sẽ chi tới 145 tỷ USD trong năm nay cho hạ tầng AI cho biết.

Zuckerberg cũng nhận định Mỹ cần phải tư duy lại các chính sách nếu muốn các doanh nghiệp trong nước dẫn đầu ở mảng mô hình mở trọng số, bao gồm cả việc sử dụng dữ liệu và chắt lọc (distillation) phương pháp sử dụng đầu ra của một hệ thống AI mạnh mẽ để huấn luyện một mô hình nhỏ hơn có thể xử lý một số tác vụ tương tự với ít năng lực tính toán hơn rất nhiều.

Ông cho biết Meta sẽ triển khai một cấu trúc quản trị để trao cho các giám đốc độc lập quyền phê duyệt các tiêu chí an toàn trước khi phát hành các mô hình.

"Các phòng thí nghiệm nước ngoài hiện nắm giữ một số lợi thế vì các phòng thí nghiệm của Mỹ phải tuân thủ nhiều hạn chế bổ sung về dữ liệu huấn luyện," Zuckerberg nói khi đề cập đến các mô hình mã nguồn mở.

"Chính sách của Mỹ cần phải giảm bớt những rào cản này nếu chúng ta muốn các mô hình mã nguồn mở của Mỹ vươn lên dẫn đầu theo thời gian," Zuckerberg nhấn mạnh, đồng thời nói thêm rằng việc hạn chế truy cập vào các mô hình mã nguồn mở nước ngoài không phải là một giải pháp hiệu quả.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đầu tháng này đã thông báo với các nhà phát triển AI rằng họ sẽ không bắt các mô hình AI mở trọng số phải trải qua các đợt kiểm tra an toàn tự nguyện, theo hai nguồn tin nắm rõ các cuộc thảo luận.