Mỹ cáo buộc Moonshot của Trung Quốc đánh cắp dữ liệu từ mô hình Fable của Anthropic để phát triển mô hình AI mới nhất

WASHINGTON, 22 tháng 7 Công ty AI Moonshot của Trung Quốc đã đánh cắp dữ liệu từ Fable mô hình ngôn ngữ lớn tiên tiến nhất của Anthropic để hỗ trợ phát triển phiên bản K3 mới nhất, đồng thời đã thu thập được các chip AI tiên tiến từ Nvidia, ông Michael Kratsios, quan chức công nghệ hàng đầu thuộc chính quyền Tổng thống Trump, cho biết vào thứ Tư

Hình minh họa này, được tạo vào ngày 5 tháng 6 năm 2026, thể hiện logo hình người, bàn phím và bàn tay robot

"Chúng tôi có thông tin cho thấy Moonshot AI đã chắt lọc (distill) mô hình Fable của Anthropic để phát triển mô hình K3 của họ," ông phát biểu trong một bài đăng trên X. "Hành vi chắt lọc công nghiệp quy mô lớn và lén lút nhằm đánh cắp công nghệ độc quyền của Mỹ cũng như làm suy yếu hoạt động nghiên cứu của Mỹ là không thể chấp nhận được."

Bộ trưởng Ngân khố Mỹ Scott Bessent cũng cho biết trong một bài đăng riêng trên X vào thứ Tư rằng ông đang xem xét đưa Moonshot AI vào danh sách đen thương mại và áp đặt các biện pháp trừng phạt.

Những cáo buộc từ chính quyền Tổng thống Trump nhiều khả năng sẽ làm gia tăng căng thẳng công nghệ giữa Bắc Kinh và Washington, trong bối cảnh doanh nghiệp của cả hai nước liên tục tung ra các mô hình AI ngày càng mạnh mẽ có tác động kinh tế sâu rộng cùng tiềm năng ứng dụng trong quân sự.

Moonshot hiện chưa phản hồi ngay lập tức yêu cầu bình luận. Người phát ngôn Lưu Xương (Liu Chang) của Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington gọi những phát biểu của ông Kratsios là "hoàn toàn vô căn cứ", đồng thời khẳng định Trung Quốc luôn tôn trọng việc bảo vệ sở hữu trí tuệ.

"Các cá nhân liên quan tại Mỹ nên tôn trọng sự thật, xóa bỏ định kiến và ngừng bôi nhọ, hạ thấp những thành tựu phát triển trong ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc," ông nói.

Bà Sarah Heck, Giám đốc Chính sách Công tại Anthropic, cho biết trong một bài đăng trên X rằng việc Trung Quốc đánh cắp các mô hình của Mỹ "tạo ra những rủi ro an ninh quốc gia nghiêm trọng đối với Mỹ."

Ông Kratsios cũng cho biết Moonshot AI đã thu thập các máy chủ chứa dàn chip AI mạnh mẽ GB300 của Nvidia (NVDA.O) và đã vận hành chúng tại Thái Lan, "nhiều khả năng là để huấn luyện các mô hình AI của mình." Một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Trump từng cho biết vào tháng 2 rằng mô hình AI mới nhất của công ty khởi nghiệp Trung Quốc DeepSeek đã được huấn luyện trên dòng chip AI tiên tiến nhất của Nvidia, điều này có thể cấu thành hành vi vi phạm các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Theo một công văn ngoại giao mà Reuters thu thập được, Bộ Ngoại giao Mỹ vào tháng 4 đã chỉ đạo một chiến dịch toàn cầu nhằm thu hút sự chú ý đến những nỗ lực diện rộng của các công ty Trung Quốc bao gồm cả Moonshot AI trong việc đánh cắp sở hữu trí tuệ từ các phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo của Mỹ.

Chắt lọc (Distillation) là quá trình huấn luyện các mô hình AI nhỏ hơn bằng cách sử dụng đầu ra (output) từ các mô hình lớn hơn, đắt đỏ hơn, nhằm giảm chi phí huấn luyện một công cụ AI mạnh mẽ mới.

Hồi tháng 2, Anthropic tuyên bố ba công ty trí tuệ nhân tạo Trung Quốc đã sử dụng mô hình Claude của hãng để thu thập trái phép các năng lực nhằm nâng cấp mô hình của riêng họ. DeepSeek, Moonshot và MiniMax đã tạo ra hơn 16 triệu lượt tương tác với Claude thông qua khoảng 24.000 tài khoản giả mạo, vi phạm điều khoản dịch vụ và các hạn chế truy cập theo khu vực của Anthropic, công ty cho hay.

OpenAI cũng đã cảnh báo các nhà lập pháp Mỹ rằng DeepSeek đang nhắm mục tiêu vào nhà phát triển ChatGPT này cùng các công ty AI hàng đầu của Mỹ để sao chép mô hình và đưa vào huấn luyện hệ thống của riêng họ. Công văn tháng 4 từ Bộ Ngoại giao Mỹ nhận định: "Các mô hình AI được phát triển từ các chiến dịch chắt lọc lén lút, không được cấp phép cho phép các bên nước ngoài tung ra những sản phẩm có vẻ hoạt động tương đương trên một số bài kiểm tra chuẩn (benchmark) với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ, nhưng không thể tái tạo hoàn toàn hiệu suất của hệ thống gốc."

Hôm thứ Sáu, công ty khởi nghiệp AI Moonshot của Trung Quốc đã ra mắt Kimi K3, một mô hình có kích thước 2.800 tỷ tham số mà hãng khẳng định là hệ thống AI nguồn mở trọng số (open-weight) lớn nhất thế giới, đạt hiệu suất tiệm cận mô hình Fable hàng đầu của gã khổng lồ Anthropic đến từ Mỹ.

Màn ra mắt này diễn ra chỉ một tháng sau khi các mô hình Fable và Mythos của Anthropic bị chính phủ Mỹ đột ngột thu hồi vì lý do an ninh cho thấy hệ sinh thái AI mở của Trung Quốc đang rút ngắn khoảng cách nhanh chóng như thế nào so với các hệ thống tiên tiến nhất của Mỹ.