Ngành nhựa: Đơn hàng càng đa dạng, áp lực năng suất càng lớn

Không phải doanh nghiệp nhựa nào cũng sản xuất những dòng sản phẩm giống nhau với số lượng lớn. Khi khách hàng yêu cầu nhiều quy cách, mẫu mã, vật liệu và thời gian giao hàng khác nhau, nhà máy phải liên tục điều chỉnh kế hoạch sản xuất. Vì vậy, nâng năng suất của ngành nhựa không chỉ nằm ở việc tăng tốc độ máy móc, mà còn ở khả năng tổ chức sản xuất linh hoạt, giảm thời gian chờ và kiểm soát tốt từng công đoạn.

Đa dạng đơn hàng, áp lực lên từng công đoạn

Trong sản xuất nhựa, một sản phẩm hoàn chỉnh thường phải trải qua nhiều công đoạn như chuẩn bị nguyên liệu, gia công, tạo hình, làm nguội, kiểm tra và đóng gói. Tùy từng sản phẩm, doanh nghiệp có thể sử dụng các phương pháp sản xuất khác nhau như ép phun, ép đùn, thổi hoặc gia công theo yêu cầu.

Khi sản phẩm được sản xuất với số lượng lớn và chủng loại tương đối ổn định, việc tổ chức dây chuyền thường thuận lợi hơn. Ngược lại, với nhiều đơn hàng có quy cách khác nhau, nhà máy phải thường xuyên điều chỉnh kế hoạch sản xuất, thay đổi khuôn, nguyên liệu hoặc thông số vận hành.

Mỗi lần thay đổi như vậy đều có thể làm phát sinh thời gian chuẩn bị và thời gian máy chưa tạo ra sản phẩm. Nếu việc chuyển đổi không được tổ chức hợp lý, năng lực của thiết bị sẽ không được khai thác tối đa.

Đây là lý do bài toán năng suất ngành nhựa cần được nhìn từ cả quá trình, thay vì chỉ tính số lượng sản phẩm đầu ra. Một dây chuyền hoạt động liên tục nhưng phát sinh nhiều sản phẩm lỗi, tiêu hao nguyên liệu lớn hoặc phải dừng máy nhiều lần chưa chắc đã mang lại hiệu quả cao. Ngược lại, khi doanh nghiệp kiểm soát tốt kế hoạch sản xuất, bố trí đơn hàng hợp lý, chuẩn hóa thao tác và hạn chế thời gian chờ, cùng một hệ thống thiết bị có thể đáp ứng nhiều yêu cầu hơn.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp nhựa đang hoạt động ở những phân khúc rất khác nhau. Công ty Cổ phần Nhựa Hà Nội tập trung vào các sản phẩm nhựa công nghiệp, trong đó có lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Doanh nghiệp giới thiệu các nhóm sản phẩm phục vụ những ngành như ô tô, xe máy, điện - điện tử và gia dụng.

Nhựa Hà Nội sản xuất các sản phẩm nhựa công nghiệp, phục vụ nhiều lĩnh vực như ô tô, xe máy, điện - điện tử và gia dụng.

Trong khi đó, Công ty Cổ phần Nhựa An Phát Xanh hoạt động trong lĩnh vực sản xuất bao bì màng mỏng, bao bì công nghiệp và các sản phẩm nhựa khác. Doanh nghiệp cũng phát triển các sản phẩm nhựa sinh học và nguyên liệu phục vụ sản xuất.

Hai trường hợp trên cho thấy phạm vi sản phẩm của ngành nhựa rất rộng. Với mỗi nhóm sản phẩm, yêu cầu về nguyên liệu, thiết bị, công nghệ và kiểm soát chất lượng có thể khác nhau. Vì vậy, cách tổ chức sản xuất cũng không thể áp dụng một công thức giống nhau cho mọi doanh nghiệp.

Nhựa An Phát Xanh sản xuất bao bì và các sản phẩm nhựa, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường.

Linh hoạt nhưng không để phát sinh lãng phí

Sản xuất linh hoạt không có nghĩa là thay đổi liên tục mà không có kế hoạch. Ngược lại, càng nhiều chủng loại sản phẩm, doanh nghiệp càng cần chuẩn hóa những công việc có thể chuẩn hóa và kiểm soát chặt những điểm phải thay đổi.

Một trong những nội dung cần quan tâm là lập kế hoạch sản xuất. Việc sắp xếp đơn hàng theo nhóm sản phẩm, nguyên liệu hoặc yêu cầu kỹ thuật phù hợp có thể giúp hạn chế số lần phải thay đổi thiết bị và khuôn. Khi thời gian chuyển đổi được rút ngắn, thời gian hữu ích của máy móc sẽ nâng lên.

Bên cạnh đó, chất lượng nguyên liệu cũng có vai trò quan trọng. Trong sản xuất nhựa, việc sử dụng nguyên liệu phù hợp với yêu cầu kỹ thuật và kiểm soát định lượng giúp doanh nghiệp hạn chế những biến động không cần thiết trong quá trình sản xuất. Kiểm soát chất lượng ngay tại công đoạn sản xuất cũng có ý nghĩa đối với năng suất. Nếu lỗi chỉ được phát hiện khi sản phẩm đã hoàn thành, doanh nghiệp có thể phải xử lý lại, loại bỏ hoặc sản xuất bổ sung. Khi đó, thời gian, nguyên liệu và công sức đã sử dụng không tạo ra giá trị như kỳ vọng.

Tự động hóa cũng có thể được xem là một hướng hỗ trợ sản xuất linh hoạt. Những công đoạn có tính lặp lại, yêu cầu độ chính xác cao hoặc có thể tiêu chuẩn hóa có điều kiện để ứng dụng máy móc, thiết bị tự động. Tuy nhiên, tự động hóa không phải giải pháp duy nhất. Nếu quy trình chưa được tổ chức hợp lý, việc đầu tư thêm thiết bị chưa chắc giải quyết được những điểm gây lãng phí trong sản xuất.

Với doanh nghiệp nhựa, điều quan trọng là xác định đúng công đoạn cần cải thiện. Có nơi vấn đề nằm ở thời gian chuyển đổi sản phẩm, nơi khác có thể là tỷ lệ lỗi, thời gian chờ nguyên liệu, bố trí nhân lực hoặc cách điều phối đơn hàng. Năng suất vì thế không nhất thiết phải bắt đầu bằng một khoản đầu tư lớn. Việc theo dõi thời gian sản xuất, xác định những khâu thường xuyên bị gián đoạn, tìm nguyên nhân gây lỗi và cải tiến từng bước cũng là cách để doanh nghiệp nâng hiệu quả vận hành.

Đặc biệt, khi đơn hàng ngày càng đa dạng, khả năng đáp ứng nhanh nhưng vẫn duy trì chất lượng ổn định sẽ trở thành yếu tố quan trọng. Doanh nghiệp không chỉ cần sản xuất được sản phẩm mà còn phải bảo đảm sản phẩm được làm đúng yêu cầu và giao đúng thời điểm.

Đối với ngành nhựa, đây chính là điểm gặp nhau giữa năng suất và tính linh hoạt. Sản xuất nhiều hơn chỉ là một phần của mục tiêu, quan trọng hơn là sử dụng hiệu quả nguyên liệu, máy móc và nhân lực để tạo ra sản phẩm đạt yêu cầu với ít lãng phí hơn.

Khi được tổ chức tốt, sự đa dạng của đơn hàng không nhất thiết trở thành gánh nặng đối với nhà máy. Ngược lại, đây có thể là động lực để doanh nghiệp rà soát lại quy trình, chuẩn hóa công đoạn, cải tiến cách lập kế hoạch và từng bước ứng dụng công nghệ phù hợp.

Trong cuộc cạnh tranh về chi phí và chất lượng, một nhà máy có khả năng thay đổi nhanh nhưng vẫn giữ được sự ổn định sẽ có nhiều lợi thế. Đó cũng là hướng tiếp cận thiết thực để ngành nhựa nâng năng suất mà không chỉ dựa vào việc tăng số lượng máy móc hay kéo dài thời gian sản xuất.