Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam trước cơ hội bứt phá: Xây dựng niềm tin từ sự minh bạch

Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành một trong những lĩnh vực bền vững vào năm 2030, giới chuyên gia cho rằng Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống chứng nhận, nâng cao tính minh bạch của chuỗi cung ứng và xây dựng niềm tin của người tiêu dùng đối với các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ.

Theo số liệu được thống kê, trong vòng một thập kỷ qua, diện tích canh tác hữu cơ của Việt Nam đã tăng gấp ba lần, từ năm 2014 đến năm 2024 đạt gần 126.000 ha. Cùng với đó, số lượng nhà sản xuất hữu cơ tăng mạnh từ khoảng 2.700 lên 65.000, phản ánh xu hướng chuyển dịch sang mô hình nông nghiệp thân thiện với môi trường và đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường.

Theo định hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu đưa diện tích sản xuất hữu cơ đạt khoảng 2,5-3% tổng diện tích đất nông nghiệp. Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng quy mô sản xuất, yêu cầu đặt ra là phải xây dựng hệ thống chứng nhận đáng tin cậy, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc và nâng cao nhận thức của cả người sản xuất lẫn người tiêu dùng về giá trị thực sự của nông nghiệp hữu cơ.

Chứng nhận hữu cơ - nền tảng xây dựng niềm tin thị trường

Trong bối cảnh đó, tổ chức chứng nhận hữu cơ quốc tế Naturland đã khởi động chiến dịch kéo dài ba năm do Liên minh châu Âu (EU) tài trợ nhằm tăng cường hiểu biết về hệ thống chứng nhận hữu cơ và các tiêu chuẩn sản xuất bền vững.

Chiến dịch hướng tới việc giúp người tiêu dùng Việt Nam hiểu rõ hơn về hành trình của một sản phẩm hữu cơ từ khâu sản xuất, chế biến đến kiểm tra và cấp chứng nhận, đặc biệt đối với các sản phẩm đáp ứng Tiêu chuẩn Hữu cơ EU. Đồng thời, chương trình cũng tạo cầu nối giữa các nhà sản xuất hữu cơ với doanh nghiệp và người tiêu dùng, góp phần xây dựng chuỗi giá trị minh bạch và bền vững.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh thị trường xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm tự nhận là "hữu cơ", việc phổ biến kiến thức về hệ thống chứng nhận quốc tế sẽ giúp người tiêu dùng đưa ra lựa chọn chính xác hơn.

 Ông Te-Chun Chen từ Naturland chia sẻ góc nhìn về nông nghiệp hữu cơ.

Điển hình, logo Hữu cơ EU với hình chiếc lá xanh được tạo thành từ các ngôi sao hiện là biểu tượng bắt buộc đối với các sản phẩm hữu cơ đóng gói sản xuất tại 27 quốc gia thành viên EU. Để được gắn biểu tượng này, sản phẩm phải đáp ứng hàng loạt tiêu chuẩn nghiêm ngặt như không sử dụng sinh vật biến đổi gen (GMO), hạn chế tối đa thuốc bảo vệ thực vật và phân bón tổng hợp, bảo vệ đa dạng sinh học, đồng thời phải trải qua quy trình kiểm tra định kỳ từ các tổ chức chứng nhận được công nhận.

Hữu cơ không chỉ là chứng nhận

Ông Te-Chun Chen - đại diện Naturland - cho rằng giá trị của nông nghiệp hữu cơ không dừng lại ở một con dấu chứng nhận mà còn là động lực thúc đẩy sự chuyển đổi của toàn bộ hệ thống thực phẩm.

Theo ông, bên cạnh việc bảo đảm tính minh bạch của quy trình sản xuất, nông nghiệp hữu cơ cần góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, thúc đẩy các hoạt động kinh doanh có trách nhiệm, nâng cao trách nhiệm xã hội và khuyến khích các mô hình canh tác tái sinh.

"Thay vì chỉ giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, nông nghiệp hữu cơ cần tạo ra những giá trị tích cực cho người nông dân, cộng đồng, hệ sinh thái và các thế hệ tương lai. Đây cũng là cơ hội để nông nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế", ông Te-Chun Chen nhận định.

Chia sẻ kinh nghiệm từ châu Âu, ông Jakob Seck - Trưởng phòng Kinh doanh của nhà máy rượu vang gia đình Weingut Seck (Đức) - cho biết việc canh tác theo tiêu chuẩn Hữu cơ EU và Naturland không chỉ giúp tạo ra những sản phẩm chất lượng cao mà còn góp phần gìn giữ đất đai và hệ sinh thái cho các thế hệ sau.

Ông Jakob Seck từ nhà máy rượu vang Weingut Seck chia sẻ về hành trình đạt các chứng nhận hữu cơ.

Theo ông, gìn giữ truyền thống không chỉ là duy trì nghề nghiệp của gia đình mà còn là bảo vệ môi trường đã nuôi dưỡng nghề làm rượu qua nhiều thế hệ.

Trong bối cảnh nhu cầu đối với thực phẩm an toàn và sản xuất xanh ngày càng gia tăng, nông nghiệp hữu cơ được xem là một hướng đi quan trọng giúp nâng cao giá trị nông sản Việt Nam. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu phát triển đến năm 2030, bên cạnh mở rộng diện tích canh tác, việc xây dựng hệ thống chứng nhận minh bạch, nâng cao chất lượng sản xuất và củng cố niềm tin của người tiêu dùng sẽ là những yếu tố quyết định, tạo nền tảng để nông nghiệp hữu cơ Việt Nam phát triển bền vững và hội nhập sâu hơn với thị trường quốc tế.