Phải tạo được các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho sự phát triển của Thủ đô

Tiếp tục chương trình nghị sự kỳ họp thứ nhất, sáng nay (12/4), Quốc hội thảo luận về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Sáng 12/4, Quốc hội thảo luận về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) hiện được xây dựng với bố cục gồm 9 chương với 35 điều, quy định vị trí, vai trò của Thủ đô; cơ chế, chính sách, thẩm quyền, trách nhiệm xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô.

Phân cấp phân quyền mạnh, gắn với kiểm soát quyền lực

Cơ bản đồng tình với nội dung của dự án luật, ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng dự án luật được ban hành phải tạo được các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho sự phát triển của Thủ đô Hà Nội. Đồng thời, phải tiếp tục thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô; bảo đảm phù hợp với Hiến pháp và các cam kết, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

"Cách tiếp cận đối với dự án chúng ta cần hiểu ở đây không phải là dành ưu tiên, ưu đãi cho Thủ đô mà ở đây là Đảng và Nhà nước giao các nhiệm vụ rất lớn, rất nhiều, rất đặc thù cho Thủ đô Hà Nội – trái tim của cả nước và những chính sách được đề ra là phải hiện thực hóa, thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao", đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Thái Nguyên) nêu quan điểm.

Nhiều ý kiến đề nghị các cơ chế, chính sách đề ra phải vừa có tính vượt trội, vừa có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với bối cảnh thực tiễn phát triển của Thủ đô và phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực của Nhà nước, tạo động lực, đột phá mới cho Thủ đô, giải quyết các điểm nghẽn, thách thức và tạo thể chế thuận lợi, dẫn đường, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Bên cạnh trao quyền mạnh hơn; phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền Thủ đô, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đà Nẵng) cũng cho rằng cần phải đề ra các chính sách hiệu quả trong kiểm soát quyền lực cũng như tăng cường công tác kiểm tra, giám sát.

Để bảo đảm các cơ chế, chính sách đặc thù phát huy hiệu quả, một số ý kiến đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các nội dung của dự thảo Luật theo tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật. Đồng thời tiếp tục rà soát, phân định rõ thẩm quyền giữa các chủ thể (HĐND, UBND và Chủ tịch UBND Thành phố) trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật; thiết kế chặt chẽ trình tự, thủ tục và yêu cầu ban hành đối với các văn bản có nội dung khác với quy định trong văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên theo hướng bảo đảm công khai, minh bạch, có cơ chế tiếp nhận, phản hồi ý kiến đóng góp và đánh giá hiệu quả sau ban hành; bổ sung một số nguyên tắc cần được bảo đảm khi ban hành nghị quyết thí điểm như thực hiện tham vấn các cơ quan trung ương, có cơ chế điều chỉnh, gia hạn hoặc chấm dứt thí điểm và nghiên cứu áp dụng cơ chế "tự chấm dứt" sau thời hạn nhất định nếu không được đánh giá là hiệu quả.

Đồng tình với quan điểm cần phải đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, song đại biểu Tráng A Dương (Lào Cai) đề nghị cũng cần đặc biệt lưu ý đối với những chính sách khó hoặc không thể phân cấp, phân quyền, như trong lĩnh vực dân tộc và tôn giáo.

Có những quy định vượt trội đối với phát triển lĩnh vực y tế

Cho rằng việc có những chính sách đặc thù, có những quy định khác với những luật chuyên ngành là phù hợp, đại biểu Trần Thị Nhị Hà (Hà Nội) đề nghị cần tiếp tục rà soát, có những quy định vượt trội đối với phát triển lĩnh vực y tế, nhất là trong phát triển các trung tâm y tế vùng cũng như có các chính sách vượt trội trong thu hút nguồn nhân lực y tế chất lượng cao làm việc tại các cơ sở y tế của Thủ đô Hà Nội.

Dẫn chiếu điều 16 của dự án luật quy định về phát triển giáo dục-đào tạo, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) cho rằng, quy định tại điều này chưa có những chính sách thực sự nổi trội, rõ ràng về phát triển hệ thống các trường công lập theo tốc độ gia tăng dân số của Thủ đô, chưa gắn phát triển trường công với nhu cầu phát triển đô thị; trên thực tế kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 có tính cạnh tranh rất cao, gây áp lực rất lớn đối với học sinh và phụ huynh học sinh. Vì vậy, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) đề nghị dự án luật cần quy định rõ hơn các định hướng, cơ chế, chính sách phát triển hệ thống trường công lập phù hợp với tốc độ đô thị hóa và quyền được học tập, tiếp cận giáo dục ở các trường công của học sinh Thủ đô.

Ngoài ra, một số ý kiến đề nghị làm rõ mục tiêu, phạm vi, điều kiện và cơ chế thực hiện các chính sách phát triển đô thị, nhất là các nội dung về quy hoạch không gian, hạ tầng giao thông, môi trường và xử lý các điểm nghẽn, các chính sách trong lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo theo hướng vừa bảo đảm tính đặc thù, vượt trội song vẫn bảo đảm yêu cầu về tính khả thi, tính ổn định, lâu dài của chính sách, nhất là đối với các nội dung có tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân.

Đồng thời làm rõ điều kiện, giới hạn và cơ chế kiểm soát đối với các chính sách tài chính, đầu tư, tài nguyên nhằm bảo đảm tính linh hoạt nhưng không trùng lặp và hạn chế rủi ro; hoàn thiện chính sách đất đai theo hướng minh bạch, bảo đảm hài hòa lợi ích của các bên liên quan và nâng cao yêu cầu về trách nhiệm giải trình./.