Satya Nadella của Microsoft ẩn ý chỉ trích Anthropic và các nhà phát triển mô hình AI khác

16:27, 13/07/2026

Satya Nadella vừa có một động thái ngầm chỉ trích các phòng nghiên cứu AI như Anthropic về cách họ huấn luyện các mô hình của mình.

Satya Nadella cho rằng việc các nhà sản xuất mô hình phàn nàn về quá trình chưng cất là đạo đức giả.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X vào Chủ Nhật, CEO của Microsoft cho rằng việc các nhà phát triển mô hình phàn nàn về quá trình "chưng cất" (distillation) là một sự đạo đức giả. Chưng cất là quá trình huấn luyện một mô hình kém mạnh mẽ hơn dựa trên dữ liệu đầu ra (outputs) của một mô hình mạnh hơn.

"Mặc dù sự đổi mới mang tính đột phá đến từ việc các nhà cung cấp mô hình có quyền sử dụng hợp pháp (fair use) để huấn luyện mô hình trên dữ liệu công khai là cần thiết, tôi thấy thật mỉa mai khi thực trạng hiện nay là họ lại quay ngoắt ra áp đặt các điều khoản hạn chế đối với quá trình chưng cất, đồng thời bảo lưu quyền học hỏi từ dữ liệu sử dụng và tương tác của khách hàng," Nadella viết.

Ông nói thêm rằng nếu việc học hỏi chỉ diễn ra theo một chiều, những người sở hữu hạ tầng học máy sẽ kiếm được tất cả tiền bạc, trong khi những người sáng tạo ra tri thức lại bị gạt ra rìa.

Các nhà phát triển mô hình AI hàng đầu như Anthropic, OpenAI và Google DeepMind đều phụ thuộc vào các tác phẩm do người khác tạo ra để huấn luyện mô hình của riêng họ. ChatGPT, Claude và Gemini có được "sự thông minh" của mình từ các bài viết, hình ảnh và dữ liệu công khai có sẵn trên mạng. Rất nhiều công ty và cá nhân đã kiện các phòng nghiên cứu AI hàng đầu này vì hành vi "thu thập dữ liệu trái phép" (scraping) mà không có sự đồng ý.

Mặc dù không chỉ đích danh phòng nghiên cứu nào, nhưng những bình luận của Nadella dường như đặc biệt nhắm vào Anthropic. Đầu năm nay, CEO Dario Amodei của Anthropic từng phàn nàn rằng các nhà phát triển mô hình Trung Quốc đang đánh cắp thành quả lao động của công ty ông, bằng cách sử dụng Claude để huấn luyện các mô hình của riêng họ.

Tháng trước, Anthropic đã gửi một bức thư cho Thượng nghị sĩ Tim Scott (bang Nam Carolina) và Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren (bang Massachusetts) nói rằng Alibaba gần đây đã thực hiện "cuộc tấn công chưng cất lớn nhất từng được ghi nhận" nhằm vào họ cho đến nay.

"Các đối thủ cạnh tranh có thể sử dụng phương pháp này để có được các năng lực mạnh mẽ từ các phòng nghiên cứu khác chỉ trong một phần nhỏ thời gian, và với một phần nhỏ chi phí so với việc tự phát triển độc lập," Anthropic cho biết trong một tuyên bố dài về chủ đề này vào tháng Hai.

Alibaba đã không đưa ra phản hồi công khai nào trước các cáo buộc của Anthropic vào thời điểm đó.

Trong bài đăng hôm Chủ Nhật, Nadella cảnh báo rằng các công ty phụ thuộc vào những mô hình hàng đầu về cơ bản đang giao nộp dữ liệu độc quyền của chính họ và sau đó lại phải trả tiền để sử dụng chúng.

Ông cho biết các công ty nên tự sở hữu cơ sở hạ tầng AI và tri thức tổ chức của riêng mình thay vì phụ thuộc vào bất kỳ nhà cung cấp mô hình đơn lẻ nào. Họ cũng nên tự tiến hành các đánh giá và "vòng lặp học tập" (learning loop) của riêng mình, cho phép các năng lực AI cải thiện liên tục theo thời gian.

"Đó là lý do tại sao các doanh nghiệp cần một ranh giới tin cậy thực sự để vốn nhân lực và vốn mã thông báo (token capital) của họ tự tích lũy," ông nói. "Và đó là một ranh giới nghiêm ngặt mà không thứ gì có thể vượt qua, ngay cả các dữ liệu hao phí thông minh (intelligence exhaust), nếu không có sự đồng ý."

Elon Musk cũng từng chỉ trích Anthropic về cách họ thu thập dữ liệu và huấn luyện mô hình.

"Anthropic phạm tội ăn cắp dữ liệu huấn luyện trên quy mô lớn và đã phải trả hàng tỷ đô la tiền dàn xếp cho hành vi trộm cắp của mình. Đây chỉ là một sự thật," Musk viết trong một bài đăng trên X vào tháng Hai, sau khi Anthropic phàn nàn về các mô hình Trung Quốc. Anthropic đã không phản hồi ngay lập tức yêu cầu bình luận từ tờ Business Insider.