Tầm nhìn AI của ông chủ Meta trong bức thư 6.500 từ

08:22, 11/08/2026

Nhà sáng lập Meta cho biết công ty đang tập trung phát triển siêu trí tuệ AI dành cho tất cả mọi người, đồng thời phản đối tình trạng tập trung quyền lực và năng lực tính toán vào tay một số ít tập đoàn công nghệ...

Ảnh minh hoạ: WSJ.

Ảnh minh hoạ: WSJ.

Trong bài viết dài 6.500 từ có tựa đề Tương lai dành cho tất cả mọi người (The Future is for Everyone) ngày Thứ hai, Mark Zuckerberg đã trình bày tầm nhìn của Meta về một tương lai AI được phổ biến rộng rãi và mọi người đều có thể tiếp cận. 

Bài viết được công bố trong bối cảnh Meta công bố mô hình AI nhỏ gọn mới Muse Glimmer.

“Thay vì tập trung siêu trí tuệ vào tay một số ít người, chúng ta nên phổ cập rộng rãi công nghệ này và trao cho mỗi cá nhân khả năng làm chủ. Điều đó có thể mở ra một kỷ nguyên mới về quyền tự chủ cá nhân, khi mỗi người có thể khai thác những năng lực AI để phát huy tối đa tiềm năng, theo đuổi mục tiêu riêng và cải thiện cuộc sống theo những cách chưa từng có”, Mark Zuckerberg viết.

Theo CEO Meta, công ty dự định cung cấp quyền tiếp cận AI miễn phí cho hàng tỷ người, đồng thời chỉ thu phí đối với những người có nhu cầu sử dụng nhiều năng lực tính toán hơn thông qua “cơ chế đấu giá linh hoạt”. 

Về vị thế của Mỹ, ông cho rằng những quốc gia đi đầu trong phát triển AI sẽ có khả năng định hình “các giá trị dân chủ, thịnh vượng và an ninh trong tương lai”. Theo Mark Zuckerberg, đây cũng là lý do cuộc đua AI không đơn thuần là cuộc cạnh tranh về công nghệ. 

Ông nhận định Mỹ và các đồng minh hiện vẫn có lợi thế trong lĩnh vực thiết kế chip, nhưng lại gặp bất lợi về tốc độ phát triển năng lượng và cơ sở hạ tầng cần thiết để vận hành các hệ thống AI quy mô lớn.

“Các quốc gia như Trung Quốc đang đưa thêm hơn 1 GW công suất điện hạt nhân vào vận hành mỗi tuần. Vì vậy, chúng ta sẽ cần đẩy nhanh tốc độ xây dựng cả các nguồn năng lượng lẫn trung tâm dữ liệu nếu muốn duy trì khả năng cạnh tranh”, Mark Zuckerberg viết.

Mark Zuckerberg cũng cảnh báo các phòng thí nghiệm AI  nước ngoài đang có lợi thế nhất định khi các phòng nghiên cứu tại Mỹ phải tuân thủ “nhiều hạn chế bổ sung” liên quan đến dữ liệu dùng để huấn luyện mô hình.

“Chính sách của Mỹ cần giảm bớt những rào cản bổ sung này nếu chúng ta muốn các mô hình AI nguồn mở của Mỹ tiếp tục dẫn đầu trong dài hạn”, ông viết.

Khi đề cập đến các đối thủ cạnh tranh, mối quan tâm lớn nhất mà Mark Zuckerberg nêu trong bài viết là sự phổ biến của các mô hình AI nguồn đóng, trong đó mã nguồn, dữ liệu huấn luyện và trọng số mô hình đều được các công ty giữ kín.

Muse Glimmer là một mô hình AI nguồn mở, với trọng số được công khai. Điều này có nghĩa người dùng có thể tiếp cận các trọng số và tự xây dựng các tác nhân AI của riêng mình.

Trong bài viết, Mark Zuckerberg cho biết Meta đang phát triển một dạng “siêu trí tuệ cá nhân”, trong đó mỗi người dùng sẽ có một tác nhân AI đóng vai trò như trợ lý riêng.

“Tác nhân của bạn sẽ hoạt động 24/7 thay mặt bạn để cải thiện các mối quan hệ, sức khỏe, sự nghiệp, tài chính, quản lý gia đình, sở thích và nhiều lĩnh vực khác”, ông viết.

Mark Zuckerberg cũng phản bác quan điểm của một số lãnh đạo trong ngành AI, những người thường xuyên cảnh báo về các rủi ro nghiêm trọng mà công nghệ này có thể gây ra đối với nhân loại. Theo ông, việc cho rằng AI nguy hiểm đến mức cần tập trung quyền lực ở mức độ đặc biệt để kiểm soát là cách tiếp cận có vấn đề. 

Mark Zuckerberg viết: "Nhân loại đã nhiều lần chứng kiến những bước tiến công nghệ làm thay đổi sâu sắc đời sống xã hội. Mỗi lần như vậy, những lo ngại rằng một bộ phận con người sẽ bị bỏ lại phía sau lại xuất hiện. Tuy nhiên, qua mỗi giai đoạn, nhân loại vẫn tiếp tục tiến lên, với ngày càng nhiều người được hưởng một cuộc sống thịnh vượng hơn, khỏe mạnh hơn và tự do hơn. Chúng tôi tin rằng AI cũng sẽ tạo ra một bước chuyển tương tự, mang lại sự phong phú về nguồn lực và cơ hội, đồng thời những lợi ích đó có thể được chia sẻ rộng rãi với tất cả mọi người". 

Theo ông, những ý tưởng đột phá và bước tiến lớn hiếm khi chỉ xuất phát từ các tổ chức hay định chế đã được thành lập. Chúng thường bắt đầu từ những con người bình thường nhưng dám nghĩ khác: hai anh em làm việc trong một cửa hàng xe đạp nhưng tin rằng con người có thể bay; hay một cậu bé trong gara tin rằng máy tính cá nhân có thể dành cho tất cả mọi người. "Chúng tôi tin rằng điều này sẽ tiếp tục đúng trong kỷ nguyên AI", nhà sáng lập Meta bày tỏ. 

Đáng chú ý, CEO Meta cũng ủng hộ việc sử dụng kỹ thuật chưng cất mô hình, tức sử dụng các mô hình AI hiện có để hỗ trợ phát triển những mô hình mới. Đây là phương pháp gây tranh cãi bởi một số công ty cho rằng phương pháp này sẽ giúp nhiều đối thủ rút ngắn quá trình phát triển AI thay vì tự đầu tư thời gian và nguồn lực để xây dựng mô hình.

Tuy nhiên, ông cho rằng đây là một trong những phương thức quan trọng giúp Mỹ duy trì vị thế dẫn đầu trong cuộc đua AI.

“Một số người cố gắng cho rằng quá trình chưng cất là có hại, nhưng tôi cho rằng điều quan trọng là con người có thể học hỏi từ bất cứ điều gì họ quan sát được”, ông viết.