Tạo khuôn khổ pháp lý thuận lợi cho việc ký kết thỏa thuận quốc tế

Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI diễn ra vào sáng nay (18/10), dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội đã nghe báo cáo về dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi).

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung trình bày Tờ trình về dự án Luật Thỏa thuận quốc tế trước Quốc hội - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, việc xây dựng dự án Luật nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về đối ngoại và hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Đồng thời, tạo khuôn khổ pháp lý thuận lợi cho việc ký kết thỏa thuận quốc tế, góp phần tăng cường quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và các đối tác quốc tế, thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng từ Trung ương đến địa phương, nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại, tranh thủ tối đa nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển nhanh và bền vững, nâng cao đời sống nhân dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh và đối ngoại của đất nước.

Một trong những mục tiêu quan trọng của việc sửa đổi Luật là cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục ký kết thỏa thuận quốc tế, khắc phục những bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện Luật hiện hành; tạo hành lang pháp lý thông thoáng, đẩy nhanh quy trình, thủ tục, bảo đảm vừa chặt chẽ, vừa linh hoạt, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cơ quan.

Dự án Luật cũng hướng tới đổi mới công tác thỏa thuận quốc tế thông qua tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ trong hoạt động ký kết và quản lý nhà nước; nâng cao trách nhiệm, năng lực ký kết và hiệu quả thực hiện các thỏa thuận quốc tế, góp phần phục vụ phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Về quan điểm xây dựng Luật, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh yêu cầu thể chế hóa quan điểm, đường lối của Đảng về đối ngoại và hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng; bảo đảm sự quản lý tập trung của Nhà nước đối với hoạt động đối ngoại.

Trên cơ sở đó, dự án Luật tập trung tăng cường phân cấp, phân quyền; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ; tiếp tục rút gọn quy trình, thủ tục theo tinh thần "đột phá về tư duy lập pháp". Đồng thời, hoàn thiện các quy định nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế.

Việc sửa đổi Luật cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm tính dự báo, phù hợp với nhu cầu phát triển của đất nước và địa phương; kế thừa những quy định còn phù hợp của Luật hiện hành, đồng thời tham khảo kinh nghiệm và thông lệ quốc tế về ký kết thỏa thuận quốc tế.

Thẩm tra dự án Luật, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội nhất trí về sự cần thiết ban hành Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi) nhằm tiếp tục thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về đối ngoại và hội nhập quốc tế, Quy định của Bộ Chính trị về quản lý thống nhất các hoạt động đối ngoại; đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong ký kết, thực hiện thỏa thuận quốc tế thời gian qua.

Ủy ban đánh giá dự thảo Luật phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, Hiến pháp và cơ bản bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật; tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên, bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh.

Tuy nhiên, do dự thảo Luật điều chỉnh hoạt động đối ngoại của nhiều cơ quan, tổ chức, liên quan trực tiếp đến thẩm quyền của cơ quan, tổ chức, cá nhân và các lĩnh vực dữ liệu, ký điện tử, ngân sách, lưu trữ, bảo vệ bí mật nhà nước, Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, đối chiếu với các luật chuyên ngành hiện hành và các dự án luật, nghị quyết dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến, thông qua tại Kỳ họp thứ 2.

Về hồ sơ và trình tự, thủ tục xây dựng Luật, Ủy ban cho rằng hồ sơ dự án Luật được Chính phủ chuẩn bị đầy đủ, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật. Chính phủ đã tiếp thu 6 nhóm ý kiến tại Kết luận số 232/KL-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đồng thời tiếp thu, giải trình các ý kiến tại Báo cáo thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại.

Ủy ban đánh giá bố cục dự thảo Luật gồm 6 chương, 47 điều là phù hợp; hồ sơ dự án Luật đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2.