TP. Hồ Chí Minh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, nâng cao chất lượng tổ chức bầu cử

Với vai trò là trung tâm kinh tế, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước, TP. Hồ Chí Minh đang khẳng định vị thế tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ số vào công tác chuẩn bị và tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Du khách đi qua khu vực tuyên truyền bầu cử trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường Sài Gòn. (Ảnh: hanoimoi).

Từ việc số hóa dữ liệu cử tri, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền trên môi trường mạng đến triển khai hệ thống quản lý, báo cáo tiến độ theo thời gian thực, TP. Hồ Chí Minh (HCM) hướng tới xây dựng một kỳ bầu cử dân chủ, minh bạch, thuận tiện cho người dân và phù hợp với định hướng phát triển chính quyền đô thị thông minh.

Bảo đảm quyền bầu cử của cử tri trên nền tảng số

Là địa phương có quy mô dân số lớn nhất cả nước, TP. HCM thường xuyên đối mặt với sự biến động dân cư mạnh mẽ. Hàng triệu người tạm trú, công nhân, sinh viên và người lao động từ nhiều địa phương khác sinh sống, làm việc trên địa bàn khiến công tác quản lý danh sách cử tri trở nên phức tạp hơn so với nhiều địa phương khác.

Trước đây, việc rà soát danh sách cử tri chủ yếu dựa vào hộ khẩu hoặc giấy tạm trú, đòi hỏi nhiều thời gian và công sức của lực lượng cán bộ cơ sở. Tuy nhiên, trong kỳ bầu cử lần này, các tổ bầu cử tại Thành phố đã từng bước áp dụng nền tảng dữ liệu số để đối soát, cập nhật thông tin cử tri một cách nhanh chóng và chính xác hơn.

Các phần mềm quản lý biến động cử tri được triển khai giúp chính quyền địa phương kịp thời ghi nhận những thay đổi về nơi cư trú, qua đó bảo đảm quyền bầu cử của người dân không bị gián đoạn. Nhờ đó, những sai sót, trùng lặp trong danh sách cử tri được hạn chế tối đa, đồng thời rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị so với phương thức truyền thống.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu cử tri “sạch, sống và chính xác” được xem là nền tảng quan trọng để bảo đảm tính minh bạch và đúng quy định ngay từ khâu đầu tiên của quá trình bầu cử.

Một điểm mới đáng chú ý là cử tri có thể phản ánh hoặc bổ sung thông tin nếu phát hiện tên mình chưa có trong danh sách cử tri niêm yết tại khu phố. Chỉ cần quét mã QR bằng điện thoại thông minh, người dân có thể gửi kiến nghị hoặc cập nhật thông tin trực tuyến, giúp cơ quan chức năng tiếp nhận và xử lý nhanh chóng.

Tại phường Tân Sơn Hòa, nơi có hơn 79.000 cử tri cùng nhiều khu nhà trọ và lượng lớn người tạm trú, việc tiếp nhận phản ánh của cử tri qua mã QR đã góp phần giảm đáng kể khối lượng công việc cho đội ngũ cán bộ bầu cử.

Thay vì phải trực tiếp ghi nhận từng trường hợp điều chỉnh, hệ thống số hóa giúp việc tổng hợp, kiểm tra và cập nhật dữ liệu diễn ra thuận lợi hơn.

Hội nghị tiếp xúc cử tri với người ứng cử đại biểu HĐND phường Tân Sơn Hoà (Đơn vị bầu cử số 1 và số 7).

Không chỉ riêng phường Tân Sơn Hòa, nhiều địa phương trên toàn Thành phố cũng đang triển khai các nền tảng quản lý đăng ký cử tri trực tuyến với mục tiêu bảo đảm không một cử tri nào bị bỏ sót trong kỳ bầu cử sắp tới.

Đổi mới tuyên truyền nhờ công nghệ

Bên cạnh công tác quản lý dữ liệu, hoạt động tuyên truyền về bầu cử cũng được TP. HCM đổi mới mạnh mẽ thông qua việc tận dụng các nền tảng số và công nghệ truyền thông hiện đại.

Tại các khu dân cư, chung cư cao tầng và các điểm niêm yết danh sách cử tri, nhiều bảng thông tin đã được tích hợp mã QR. Khi quét mã, cử tri có thể truy cập ngay các nội dung liên quan đến cuộc bầu cử như tiểu sử tóm tắt của các ứng cử viên, sơ đồ phòng bỏ phiếu, quy trình bầu cử hoặc các video hướng dẫn ngắn gọn, trực quan.

Một số địa phương còn chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xây dựng các clip tuyên truyền, đồ họa thông tin hoặc ấn phẩm truyền thông sinh động. Những sản phẩm này giúp truyền tải thông tin về ý nghĩa của cuộc bầu cử, các mốc thời gian quan trọng, quyền và nghĩa vụ của cử tri theo cách gần gũi, dễ hiểu hơn.

Theo chia sẻ của một cử tri tại phường Chợ Quán, các video ngắn và đồ họa trực quan được lan tỏa trên mạng xã hội đã giúp người dân nắm bắt thông tin bầu cử nhanh chóng và đầy đủ hơn. Nhờ sự hỗ trợ của công nghệ, nhất là công nghệ AI, những nội dung pháp luật vốn khô khan trở nên dễ tiếp cận đối với nhiều nhóm đối tượng, đặc biệt là giới trẻ. Tuy nhiên, cử tri cũng cho rằng vấn đề bảo mật thông tin và quyền riêng tư của cử tri cần được quan tâm.

Không chỉ vậy, các nền tảng quen thuộc với người dân như Zalo, Facebook hay các ứng dụng của chính quyền địa phương cũng đã được tận dụng để tăng cường tương tác hai chiều. Một số mô hình đáng chú ý như chatbot tự động giải đáp thắc mắc về Luật Bầu cử, các cuộc thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật hay bản đồ số chỉ dẫn đường đến điểm bỏ phiếu đã thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân.

Những cách làm sáng tạo này không chỉ nâng cao hiệu quả tuyên truyền mà còn góp phần khuyến khích người dân chủ động tìm hiểu và tham gia vào quá trình bầu cử.

Nhiều bạn trẻ TP. HCM tham dự cuộc thi "Công dân với bầu cử" trực tuyến.

Công nghệ hỗ trợ điều hành và tổ chức bầu cử

Trong giai đoạn chuẩn bị cho ngày bầu cử chính thức, vai trò của công nghệ càng được thể hiện rõ thông qua hệ thống điều hành và giám sát tiến độ hiện đại.

Trung tâm điều hành bầu cử của TP. HCM được kết nối với các xã, phường và đặc khu, cho phép cập nhật tình hình tham gia bỏ phiếu của hơn 10 triệu cử tri theo thời gian thực. Nhờ hệ thống này, lãnh đạo các cấp có thể theo dõi trực quan qua các bảng biểu, đồ thị số mà không cần chờ báo cáo giấy qua nhiều cấp trung gian như trước.

Việc cập nhật thông tin nhanh chóng giúp cơ quan điều hành kịp thời đưa ra chỉ đạo, điều tiết tại những khu vực có mật độ cử tri đông hoặc phát sinh tình huống cần xử lý, từ đó bảo đảm an ninh trật tự và an toàn cho ngày bầu cử.

Công tác kiểm phiếu và tổng hợp kết quả cũng được hỗ trợ bởi các phần mềm chuyên dụng có tính bảo mật cao. Những công cụ này giúp giảm thiểu sai sót do yếu tố con người, đồng thời rút ngắn thời gian tổng hợp và báo cáo kết quả.

Song song với đó, Thành phố đặc biệt chú trọng bảo đảm an ninh mạng cho toàn bộ hệ thống công nghệ phục vụ bầu cử. Tại các cuộc họp của Ủy ban bầu cử Thành phố, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ, Công an Thành phố đã nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu xây dựng các phương án bảo mật kỹ thuật. Hệ thống máy chủ được thiết lập nhiều lớp tường lửa nhằm ngăn chặn nguy cơ tấn công từ bên ngoài, bảo đảm dữ liệu luôn được vận hành ổn định và an toàn.

Hướng tới ngày bầu cử hiện đại, minh bạch

Theo lãnh đạo Ủy ban bầu cử Thành phố, việc ứng dụng công nghệ số trong công tác tổ chức và tuyên truyền bầu cử là xu hướng tất yếu trong quá trình xây dựng chính quyền số. Những giải pháp như bản đồ số, video tuyên truyền ứng dụng AI hay các nền tảng tương tác trực tuyến với cử tri đã bước đầu cho thấy hiệu quả tích cực.

Ngày 10/3, Đoàn kiểm tra số 7 và Tổ công tác số 9 của Ban Thường vụ Thành ủy TP. HCM do ông Dương Anh Đức, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP. HCM, Ủy viên Ủy ban bầu cử Thành phố, làm Trưởng đoàn, đã khảo sát, kiểm tra các khu vực bỏ phiếu tại các xã Bình Lợi, Tân Vĩnh Lộc và các phường Bình Tây, Bình Tiên về công tác chuẩn bị bầu cử.

Đoàn kiểm tra số 7 và Tổ công tác số 9 của Ban Thường vụ Thành ủy TP. HCM khảo sát, kiểm tra các khu vực bỏ phiếu tại các xã Bình Lợi, Tân Vĩnh Lộc và các phường Bình Tây, Bình Tiên về công tác chuẩn bị bầu cử.

Ông Dương Anh Đức lưu ý các địa phương phải nắm chắc tình hình biến động cử tri, theo sát việc đăng ký nơi bỏ phiếu của người dân. Riêng lực lượng công an địa phương cần nắm biến động cử tri nơi cư trú, phối hợp chặt chẽ với khu phố để cập nhật dữ liệu, tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tham gia bỏ phiếu.

Với sự chuẩn bị đồng bộ cùng việc tận dụng hiệu quả các nền tảng công nghệ số, TP. HCM đang từng bước hướng tới một kỳ bầu cử hiện đại, minh bạch và thuận tiện cho cử tri. Đây không chỉ là bước tiến trong tổ chức bầu cử mà còn góp phần thúc đẩy quá trình xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh của Thành phố trong giai đoạn mới./.