TP.HCM hướng tới tăng trưởng từ đổi mới sáng tạo

Diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, Open Innovation Day 2026 và vòng chung kết Next Wave of Startups Accelerator đặt trọng tâm vào kết nối startup với nhà đầu tư, doanh nghiệp và đối tác công nghiệp, đồng thời gợi mở bài toán phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố trong bối cảnh mới…

Ngày Đổi mới Sáng tạo mở diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026. Ảnh: Như Quỳnh

Phát biểu tại sự kiện Ngày Đổi mới Sáng tạo mở 2026 (OID) vào ngày 26/10, ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết thành phố đang hướng tới mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào đổi mới sáng tạo và công nghệ. TP.HCM hiện có hơn 40 trung tâm ươm tạo và đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng kết nối doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và nhà đầu tư.

Sau sáp nhập, thành phố có thêm không gian phát triển công nghiệp và điều kiện hình thành những động lực tăng trưởng mới. Những khu vực như Bắc Tân Uyên và Châu Đức được đánh giá có tiềm năng phát triển các không gian công nghiệp trong tương lai.

Tuy nhiên, lợi thế về đất đai và hạ tầng chưa đủ để tạo nên một hệ sinh thái công nghiệp có sức cạnh tranh. Theo ông Vũ, điều quan trọng là hình thành mạng lưới liên kết giữa doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu, nhà đầu tư và cơ quan quản lý, qua đó đưa kết quả nghiên cứu vào ứng dụng thực tế.

Từ góc độ kinh tế, hiệu quả của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo được thể hiện ở khả năng đưa công nghệ vào sản xuất, kinh doanh. “Khi được thương mại hóa, công nghệ có thể góp phần nâng cao năng suất, cải thiện hiệu quả sử dụng nguồn lực và tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp”, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh.

TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC PHÂN BỔ NGUỒN VỐN

Chia sẻ về kinh nghiệm gọi vốn tại sự kiện, ông Kevin Junker, nhà sáng lập kiêm CEO SmartSolar, cho rằng vốn chỉ thực sự tạo ra tăng trưởng khi được sử dụng đúng mục đích và gắn với khả năng tạo doanh thu. Ông đưa ra ví dụ về việc khi nhận thấy khoảng trống tài chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ có nhu cầu lắp đặt điện mặt trời áp mái với chi phí 5.000–20.000 USD, SmartSolar đã thông qua mô hình không yêu cầu khách hàng trả trước. Ban đầu, start-up đã tự đầu tư hệ thống đầu tiên cho một khách hàng tại Quận 4, TP.HCM để kiểm chứng chi phí, thời gian hoàn vốn và hiệu quả kinh doanh trước khi mở rộng.

Với nguồn vốn huy động tổng cộng 3,15 triệu USD từ vốn cổ phần và vốn vay từ khi thành lập vào năm 2024 cho đến nay, khoản vốn đầu tiên 200.000 USD đã giúp công ty mở rộng từ một lên khoảng 30 khách hàng tại TP.HCM. Trong đó, vốn cổ phần được sử dụng để phát triển nền tảng, còn vốn vay hỗ trợ mở rộng hoạt động. Cách phân bổ này cho thấy mỗi nguồn vốn đảm nhiệm một vai trò khác nhau: vốn cổ phần xây dựng năng lực dài hạn, trong khi vốn vay hỗ trợ triển khai mô hình đã được kiểm chứng.

Theo ông Junker, nhà đầu tư hiện nay không chỉ đánh giá tiềm năng công nghệ mà còn xem xét nhu cầu thị trường, hiệu quả tài chính, khả năng giữ chân khách hàng và triển vọng mở rộng. Vì vậy, start-up cần chứng minh mỗi khoản vốn có thể tạo ra kết quả kinh doanh cụ thể, từ kiểm chứng sản phẩm đến gia tăng doanh thu và quy mô khách hàng, cũng như lộ trình tăng trưởng mới có thể thu hút đầu tư.

KẾT NỐI ĐẦU TƯ CẦN DẪN ĐẾN THỊ TRƯỜNG

Trong khuôn khổ OID 2026, vòng chung kết của Next Wave of Startups Accelerator cũng tạo cơ hội để startup tiếp cận nhà đầu tư và tìm kiếm đối tác phát triển thị trường. Chương trình do WorkFlow, Viện Đổi mới sáng tạo mở và Khởi nghiệp công nghệ (OITI) và các đối tác trong hệ sinh thái tổ chức.

Tại OID, 5 startup vào chung kết gồm Flying Chalks, PixelML, Scabo (GraphicsMiner), EasyAI và RUSTECH (AeriTerrie), mỗi start-up có 5 phút trình bày trước đại diện năm quỹ đầu tư: Cailan Ventures, 2080 Ventures, WorkOptional, Rotunda Ventures và Edgewater Investments. Các đội được đánh giá dựa trên khả năng giải quyết vấn đề thực tế, tiềm năng mở rộng và mức độ sẵn sàng thương mại hóa. Kết quả ba đội dẫn đầu dự kiến công bố trực tuyến ngày 28/10 sắp tới.

Một trong năm start-up thuyết trình tại vòng chung kết của Next Wave of Startups Accelerator. Ảnh: Như Quỳnh

Chia sẻ với VnEconomy, ông Nguyễn Đình Quý, Đồng sáng lập kiêm CEO nền tảng WorkFlow, cho biết chương trình năm nay chuyển đổi mô hình từ cuộc thi sang tăng tốc khởi nghiệp, tập trung hỗ trợ start-up hoàn thiện mô hình kinh doanh, tiếp cận doanh nghiệp và mở rộng thị trường. Đồng thời, tập trung vào ba trụ cột: hỗ trợ tiếp cận chính sách, kết nối đầu tư và thúc đẩy thương mại hóa.

Sau khi các start-up bước vào giai đoạn thương mại hóa và gọi vốn sẽ tiếp tục làm việc với doanh nghiệp đối tác để thử nghiệm sản phẩm trong thực tế, tìm kiếm hợp đồng thương mại và tiếp cận nhà đầu tư.

Cách tiếp cận này cho thấy, bên cạnh năng lực công nghệ, khả năng tìm kiếm khách hàng, tạo doanh thu và mở rộng mô hình kinh doanh đang trở thành những yếu tố quan trọng đối với startup. Ông Quý cho biết, một lợi thế của hệ sinh thái WorkFlow là khả năng "hỗ trợ chéo" giữa các  thành viên.

"Chẳng hạn, giải pháp điện mặt trời áp mái của SmartSolar đã được thương mại hóa và cung cấp cho những start-up trong hệ sinh thái, qua đó tạo điều kiện để các doanh nghiệp vừa phát triển sản phẩm, vừa mở rộng thị trường thông qua mạng lưới đối tác sẵn có", ông Quý cho biết.

Việc kết nối start-up với các quỹ đầu tư trong khuôn khổ Next Wave of Startups Accelerator không chỉ mở ra cơ hội huy động vốn, mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp tìm kiếm nguồn lực cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo. Trong bối cảnh nhà đầu tư ngày càng chú trọng hiệu quả và tính bền vững của mô hình kinh doanh, dữ liệu từ quá trình triển khai thực tế, kết quả thương mại hóa và phương án sử dụng vốn sẽ là những cơ sở quan trọng để start-up Việt Nam chứng minh tiềm năng mở rộng.

Ngoài ra, việc kết nối với doanh nghiệp sẽ giúp startup thử nghiệm giải pháp trong môi trường thực tế, thu thập dữ liệu và điều chỉnh sản phẩm trước khi mở rộng. Những kết quả từ quá trình này là cơ sở để nhà đầu tư đánh giá mức độ phù hợp với thị trường và hiệu quả sử dụng vốn, thay vì chỉ dựa vào tiềm năng của ý tưởng như trước đây.