Vì sao giá SSD tăng? Những thay đổi trong ngành bộ nhớ đang tác động thị trường bán dẫn

Sau thời gian giảm mạnh do dư cung, thị trường ổ lưu trữ SSD (ổ lưu trữ thể rắn) đang có dấu hiệu tăng giá trở lại tại nhiều khu vực. Theo các tổ chức nghiên cứu thị trường, sự điều chỉnh trong chiến lược sản xuất của các hãng bộ nhớ, cùng với nhu cầu dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) gia tăng, đang tạo áp lực lên nguồn cung, từ đó đẩy giá thiết bị lưu trữ đi lên.

Theo một số báo cáo, giá bộ nhớ NAND – thành phần chính của SSD – được dự báo tăng khoảng 33–38% trong quý I/2026. Ở phân khúc doanh nghiệp, SSD có thể tăng hơn 25% theo quý, trong khi sản phẩm tiêu dùng ghi nhận mức tăng tới khoảng 40% trong một số hợp đồng.

Cắt giảm sản xuất, thị trường NAND bước vào chu kỳ tăng giá

Trên thị trường bán lẻ, xu hướng này cũng bắt đầu rõ rệt khi SSD dung lượng 1TB đã tăng trở lại khoảng 15–30% so với mức thấp ghi nhận trong giai đoạn 2023–2024.

Ổ SSD NVMe 990 hiệu năng cao của Samsung. Ảnh: Samsung

Trong nhiều năm gần đây, SSD dần thay thế ổ cứng truyền thống trên nhiều thiết bị công nghệ. Nhờ tốc độ đọc ghi nhanh và mức tiêu thụ điện năng thấp, SSD trở thành lựa chọn phổ biến trên laptop, máy tính cá nhân cũng như hệ thống máy chủ. Sự phát triển của các dịch vụ trực tuyến, điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu cũng góp phần thúc đẩy nhu cầu lưu trữ tăng nhanh.

Tuy nhiên, thị trường SSD chịu ảnh hưởng rõ rệt từ chu kỳ lên xuống của ngành chip, đặc biệt là mảng bộ nhớ NAND – yếu tố quyết định dung lượng và hiệu năng của sản phẩm.

Chip NAND flash là thành phần chính quyết định dung lượng và hiệu năng của SSD. Ảnh: Samsung

Trong giai đoạn 2023–2024, thị trường NAND rơi vào tình trạng dư cung khi nhu cầu thiết bị điện tử suy giảm sau thời kỳ tăng trưởng mạnh. Điều này khiến giá nhiều sản phẩm bộ nhớ và thiết bị lưu trữ giảm sâu, thậm chí xuống mức thấp kỷ lục ở một số phân khúc.

Để ứng phó, các hãng lớn như Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology đã cắt giảm sản lượng và thu hẹp công suất ở một số dây chuyền nhằm giảm tồn kho và hạn chế thua lỗ.

Khi nhu cầu phục hồi, nguồn cung chưa kịp tăng trở lại đã khiến giá linh kiện đảo chiều. Theo một số doanh nghiệp trong ngành, giá NAND thậm chí có thời điểm tăng mạnh chỉ trong vài tháng sau khi nguồn cung bị giảm, cho thấy thị trường đang bước vào chu kỳ mới.

Việc nguồn cung bị thu hẹp đã kéo giá NAND đi lên, từ đó tác động trực tiếp đến giá SSD trên thị trường.

Robot tự động tham gia quy trình sản xuất chip bán dẫn trong nhà máy công nghệ cao. Ảnh: Internet

Nhu cầu AI và dữ liệu lớn tạo áp lực dài hạn lên thị trường SSD

Bên cạnh yếu tố sản xuất, nhu cầu dữ liệu toàn cầu cũng đang tăng nhanh. Các nền tảng đám mây, dịch vụ streaming, mạng xã hội và hệ thống doanh nghiệp đều cần lưu trữ lượng dữ liệu ngày càng lớn, buộc nhiều trung tâm dữ liệu phải mở rộng hạ tầng, trong đó SSD đóng vai trò quan trọng.
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo tiếp tục thúc đẩy xu hướng này. Các mô hình AI hiện đại cần xử lý và lưu trữ khối lượng dữ liệu rất lớn trong quá trình huấn luyện và vận hành.

Theo IDC, hệ thống AI và trung tâm dữ liệu hiện tiêu thụ bộ nhớ ở quy mô lớn hơn nhiều lần so với thiết bị tiêu dùng. Việc các tập đoàn công nghệ mở rộng hạ tầng AI đã khiến nhu cầu đối với SSD hiệu năng cao tăng nhanh, trở thành một trong những yếu tố chính đẩy giá lên.
Đáng chú ý, nhiều nhà sản xuất đang ưu tiên năng lực cho các dòng bộ nhớ phục vụ AI như HBM và DDR5, thay vì NAND phổ thông. Điều này khiến nguồn lực sản xuất bị phân bổ lại, làm giảm nguồn cung cho thị trường SSD tiêu dùng.

Một yếu tố khác ảnh hưởng đến thị trường là sự thay đổi chiến lược từ các nhà sản xuất bộ nhớ. Trong bối cảnh nhu cầu cho AI và máy chủ tăng, nhiều hãng chuyển hướng sang các dòng sản phẩm dành cho trung tâm dữ liệu và thiết bị chuyên dụng.
Đại diện một số doanh nghiệp trong ngành cho rằng xu hướng này có thể trở thành trạng thái phổ biến trong thời gian tới, khi nhu cầu từ AI tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn.
Các hãng như Samsung, SK Hynix và Micron cũng đang tập trung vào các sản phẩm giá trị cao, đồng thời cho biết phần lớn sản lượng trong năm 2026 đã được đặt trước.
Khi nguồn cung NAND cho các sản phẩm phổ thông bị điều chỉnh, thị trường SSD tiêu dùng cũng chịu tác động rõ rệt về giá.

SSD được tích hợp trong nhiều máy tính hiện phổ thông. Ảnh: Crucial

Theo các chuyên gia, thị trường bộ nhớ thường vận hành theo chu kỳ. Khi sản lượng được cắt giảm để cân bằng cung – cầu, giá linh kiện có xu hướng tăng trong giai đoạn tiếp theo; ngược lại, khi nhu cầu suy giảm, thị trường có thể quay lại trạng thái dư cung.

Dự báo cho thấy nguồn cung bộ nhớ toàn cầu trong năm 2026 chỉ tăng khoảng 16–17%, thấp hơn mức trung bình nhiều năm, khiến nguy cơ thiếu hụt có thể kéo dài. Một số chuyên gia nhận định chu kỳ tăng giá có thể tiếp diễn đến năm 2027 trước khi thị trường dần ổn định trở lại.

Trong bối cảnh nhu cầu dữ liệu và các dịch vụ số tiếp tục tăng, thị trường lưu trữ vẫn được đánh giá giữ vai trò quan trọng trong hạ tầng công nghệ toàn cầu. Điều này đồng nghĩa giá SSD có thể tiếp tục biến động theo sự thay đổi của cung – cầu và xu hướng phát triển của ngành bộ nhớ trong những năm tới.