"Xanh hóa" phải trở thành lợi thế cạnh tranh

Chuỗi giá trị toàn cầu đang chuyển dịch theo hướng xanh, minh bạch và thông minh hơn. Trong bối cảnh đó, hợp tác quốc tế không còn giới hạn ở trao đổi hàng hóa mà đòi hỏi sự gắn kết về tiêu chuẩn, công nghệ, dữ liệu và con người trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất đến vận chuyển và phân phối.

Trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026, sáng 27/10 đã diễn ra phiên thảo luận song song số 3 với chủ đề “Đẩy mạnh hợp tác quốc tế về khoa học công nghệ trong các ngành, lĩnh vực phục vụ mô hình tăng trưởng mới; hợp tác quốc tế của cộng đồng doanh nghiệp và các lãnh đạo doanh nghiệp trẻ toàn cầu”. 

Phát biểu khai mạc phiên thảo luận, ông Hoàng Nguyên Dinh - Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho biết các chuỗi giá trị toàn cầu đang được tổ chức lại theo những yêu cầu mới như xanh hơn, minh bạch hơn và thông minh hơn. Doanh nghiệp đáp ứng được những yêu cầu ấy sẽ có chỗ đứng vững chắc trong mạng lưới sản xuất của tương lai. Do đó câu hỏi của các phiên thảo luận hôm nay không chỉ là câu hỏi của một thành phố, mà là câu hỏi chung của nhiều nền kinh tế là làm thế nào để công nghệ, vốn và nhân lực cùng hội tụ, tạo ra những động lực tăng trưởng mới cho khu vực sản xuất.

Năm 2025, TP Hồ Chí Minh và Diễn đàn Kinh tế Thế giới đã công bố Tuyên bố chung về sản xuất thông minh và chuyển đổi công nghiệp có trách nhiệm. Các phiên thảo luận hôm nay là dịp để cùng nhìn lại những định hướng ấy và bàn cách chuyển hóa chúng thành hành động cụ thể của doanh nghiệp, của cơ quan quản lý và của các đối tác quốc tế.

Ông Hoàng Nguyên Dinh - Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh 

Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh lưu ý về xanh hóa và minh bạch hóa không còn là chi phí tuân thủ, mà đang trở thành điều kiện để tham gia thị trường và tiếp cận nguồn vốn. Tiếp theo, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được quyết định bởi cả một hệ sinh thái, gồm công nghệ, nhân lực, hạ tầng logistics và dữ liệu, chứ không riêng nỗ lực của từng doanh nghiệp.

Cùng với đó, các thành phố và thế hệ doanh nhân trẻ đang trở thành những chủ thể mới, kiến tạo quan hệ đối tác công nghệ và những động lực tăng trưởng mới. Ngoài ra, tất cả ba điều trên được chuyển hóa vào các ngành kinh tế ra sao, từ công nghiệp, nông nghiệp, đến dịch vụ, để tất cả chúng ta cùng gắn trong một chuỗi giá trị.

Quang cảnh phiên thảo luận

Chia sẻ tại phiên thảo luận, TS Bùi Bá Nghiêm, chuyên viên cao cấp Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương đề xuất tiếp tục cải cách hoạt động thông quan, kiểm tra chuyên ngành và đẩy mạnh sử dụng chứng từ điện tử. Các giải pháp này hướng đến giảm thời gian xử lý thủ tục, tăng tính minh bạch và cải thiện hiệu quả vận chuyển hàng hóa.

Bên cạnh cải cách thủ tục, ông đề xuất tăng kết nối giữa các trung tâm sản xuất với cụm cảng Cái Mép - Thị Vải. Đây là hướng kết nối quan trọng để khai thác hiệu quả năng lực cảng biển, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận các tuyến vận tải quốc tế của doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu.

TS Bùi Bá Nghiêm

Từ thực tiễn doanh nghiệp cảnh biển, ông Cao Hồng Phong - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link: Thí điểm kết nối dữ liệu vận chuyển container lạnh

Bên cạnh đó, ông đề xuất thí điểm nền tảng dữ liệu kết nối hoạt động vận chuyển container lạnh từ Đồng bằng sông Cửu Long đến cảng biển; đồng thời đề xuất hướng đến tăng khả năng chia sẻ thông tin giữa các bên tham gia vận tải, giảm thời gian chờ và cải thiện hiệu quả tổ chức vận chuyển.

Đối với các mặt hàng cần bảo quản lạnh, việc kiểm soát thời gian và tăng độ tin cậy giao hàng có ý nghĩa quan trọng trong duy trì chất lượng hàng hóa, giảm chi phí và đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế.