Xuất khẩu chip Trung Quốc tăng gần gấp đôi, đạt 177 tỷ USD trong nửa đầu năm

Theo Tổng cục Hải quan Trung Quốc, xuất khẩu chip là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu của nước này trong nửa đầu năm…

Ảnh: South China Morning Post.

Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc đã xuất khẩu 179,44 tỷ mạch tích hợp (IC), đạt tổng kim ngạch 177,28 tỷ USD, tăng hơn 96% so với cùng kỳ năm trước.

Đà tăng xuất khẩu chip là một trong những động lực giúp kim ngạch xuất khẩu Trung Quốc duy trì mức tăng trưởng hai con số trong nửa đầu năm, bên cạnh nhu cầu của quốc tế đối với robot công nghiệp và nhiều sản phẩm công nghệ khác.

South China Morning Post nhận định điều này phản ánh xu hướng chuyển dịch nền kinh tế Trung Quốc sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào công nghệ, trong bối cảnh môi trường thương mại toàn cầu ngày càng nhiều thách thức.

Dù vậy, dựa trên tính toán từ số liệu công khai, Tom’s Hardware lại chỉ ra giá trị bình quân của mỗi IC xuất khẩu của Trung Quốc trong nửa đầu năm chỉ khoảng 0,99 USD, cho thấy cơ cấu xuất khẩu bán dẫn của Trung Quốc chủ yếu là các dòng chip phổ thông, phục vụ điện tử tiêu dùng, ô tô, công nghiệp, thay vì những bộ xử lý AI tiên tiến có giá trị cao.

Theo các phân tích, đà tăng giá bộ nhớ trên thị trường quốc tế đã góp phần đáng kể vào tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu chip Trung Quốc. Trước đó, trong 2 tháng đầu năm 2026, giá trị xuất khẩu IC của Trung Quốc tăng 72,6% so với cùng kỳ năm trước, trong khi sản lượng chỉ tăng 13,7%.

Đến tháng 4/2026, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này của Trung Quốc tăng 100,1% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu lần đầu tiên ghi nhận mức tăng trên 100% theo tháng.

Thời điểm này cũng trùng với giai đoạn giá chip nhớ, máy chủ AI và các linh kiện dành cho trung tâm dữ liệu đồng loạt tăng trên toàn chuỗi cung ứng. Nguyên nhân chính dẫn tới đợt tăng giá xuất phát từ những thay đổi trong chiến lược của ba nhà sản xuất bộ nhớ hàng đầu thế giới gồm Samsung Electronics, SK hynix và Micron.

Các doanh nghiệp này đã chuyển một phần đáng kể công suất sản xuất DRAM sang bộ nhớ băng thông cao (HBM) - loại bộ nhớ được sử dụng trong các bộ tăng tốc AI và GPU dành cho huấn luyện mô hình trí tuệ nhân tạo. Đồng thời, các hãng cũng từng bước cắt giảm sản lượng DRAM DDR4 để tập trung vào các dòng sản phẩm mới có biên lợi nhuận cao hơn.

Việc nguồn cung bộ nhớ phổ thông bị thu hẹp đã khiến giá giao ngay và giá hợp đồng của DRAM và NAND tăng mạnh từ cuối năm 2025 và kéo dài sang năm 2026.

Đây cũng là phân khúc mà các doanh nghiệp bộ nhớ của Trung Quốc đang tập trung khai thác. Trong đó, CXMT (ChangXin Memory Technologies) là nhà sản xuất DRAM lớn nhất của Trung Quốc, còn YMTC (Yangtze Memory Technologies) dẫn đầu trong lĩnh vực NAND Flash.

Khi giá bộ nhớ trên thị trường quốc tế tăng, giá xuất khẩu của các doanh nghiệp Trung Quốc cũng tăng tương ứng, góp phần kéo kim ngạch xuất khẩu bán dẫn nước này tăng mạnh.

Theo SCMP, không chỉ thúc đẩy xuất khẩu chip, làn sóng AI còn kéo theo nhu cầu lớn đối với hạ tầng tính toán, giúp xuất khẩu máy móc và linh kiện xử lý dữ liệu tự động, bao gồm máy tính, máy chủ, thiết bị lưu trữ, bộ nhớ và các linh kiện điện toán khác của Trung Quốc, trong nửa đầu năm, cũng vượt 138 tỷ USD, tăng 41,3% so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đẩy mạnh xuất khẩu các thiết bị tiêu dùng tích hợp AI. Những sản phẩm như kính thông minh AI, máy phiên dịch AI và khung xương robot hỗ trợ vận động nằm trong nhóm có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất.

Xuất khẩu robot của Trung Quốc cũng tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Theo ông Wang Jun, Thứ trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc, Trung Quốc đã xuất khẩu robot công nghiệp tới 141 quốc gia và vùng lãnh thổ, đạt 6,29 tỷ nhân dân tệ (khoảng 927,7 triệu USD), tăng 18,6% so với cùng kỳ.

Ông cũng cho biết Trung Quốc đã lần đầu tiên trở thành nước xuất khẩu ròng robot công nghiệp trong năm 2025, đánh dấu bước chuyển từ vị thế thị trường tiêu thụ sang nhà cung cấp quan trọng trên thị trường quốc tế. Ngoài robot công nghiệp, các dòng robot chuyên dụng như robot phẫu thuật và robot dọn dẹp cũng ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu đáng kể. 

Năm 2025, Trung Quốc đã sản xuất 484,3 tỷ mạch tích hợp (IC). Cùng năm, nước này có3.901 doanh nghiệp thiết kế chip, với tổng doanh thu tăng gần 30%so với năm trước. Kết quả này phản ánh thành quả của nhiều năm đầu tư mở rộng năng lực sản xuất các dòng chip trên các tiến trình trưởng thành (mature-node).