100 triệu USD hỗ trợ ứng dụng AI, điện toán đám mây giúp thu hẹp khoảng cách dịch vụ y tế

Sáng kiến mới của AWS mang đến cơ hội cho các tổ chức y tế trên thế giới và tại Việt Nam quyền tiếp cận công nghệ AI và điện toán đám mây để xây dựng các giải pháp phục vụ các cộng đồng chưa được tiếp cận đầy đủ dịch vụ y tế...

Dự báo mức độ ứng dụng Gen AI trong y tế sẽ tăng nhanh hơn bất kỳ lĩnh vực nào khác, nhờ agentic AI có khả năng đẩy nhanh quy trình khám chữa bệnh lâm sàng và hỗ trợ đội ngũ chăm sóc y tế - mở ra cơ hội to lớn cho ngành y tế nhưng cũng đi kèm rủi ro. Ảnh minh họa: Vista

Ngày 10/11/2026, AWS công bố Sáng kiến AWS Health Impact Initiative (HII), một cam kết kéo dài 5 năm tới tổng trị giá 100 triệu USD, bao gồm công nghệ AI, các dịch vụ agentic AI và hạ tầng điện toán đám mây. HII nhằm hỗ trợ các tổ chức xây dựng giải pháp, góp phần thu hẹp các khoảng cách còn tồn tại trong y tế và nghiên cứu y học đối với các cộng đồng chưa được tiếp cận đầy đủ dịch vụ y tế trên toàn cầu.

Thông qua sáng kiến này, các tổ chức phi lợi nhuận trong lĩnh vực y tế, cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và công ty công nghệ tại Việt Nam cũng như trên thế giới có thể đăng ký nhận hỗ trợ để phát triển và mở rộng quy mô các giải pháp y tế của mình.

Theo chuyên gia, AI tạo sinh (Gen AI) đang làm thay đổi ngành y tế bằng cách đẩy nhanh quá trình chẩn đoán, tinh giản quy trình lâm sàng và khai thác hiệu quả thông tin dữ liệu khổng lồ. Thế nhưng, đối với các tổ chức y tế đang phục vụ những cộng đồng chưa được tiếp cận đầy đủ dịch vụ y tế trên thế giới, chi phí vẫn là rào cản lớn nhất trong ứng dụng các công nghệ này.

HII được xây dựng dựa trên thành quả 5 năm đầu tư vì tác động xã hội của AWS và kế thừa Sáng kiến AWS Health Equity Initiative (HEI)- công bố năm 2021, đã cung cấp 60 triệu USD công nghệ cho hơn 400 tổ chức.

Bên cạnh tài trợ cho các dự án thuộc lĩnh vực y tế, HII tập trung vào ba lĩnh vực trọng tâm.

Thứ nhất, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng. Các giải pháp AI, agentic AI và điện toán đám mây giúp mở rộng khả năng tiếp cận, năng lực chẩn đoán cũng như tốc độ và chất lượng chăm sóc cho các nhóm dân cư chưa được tiếp cận đầy đủ dịch vụ y tế, bao gồm cộng đồng ở vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa và các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình. Trong số các đơn vị từng được HEI hỗ trợ, 92% tập trung vào việc cải thiện khả năng tiếp cận và chất lượng chăm sóc y tế.

Thứ hai, thúc đẩy sức khỏe phụ nữ và trẻ em. Chỉ khoảng 5% kinh phí nghiên cứu y tế dành cho sức khỏe phụ nữ, và tới một nửa số thuốc dùng cho trẻ em chưa được kiểm chứng lâm sàng dành riêng cho nhi khoa - dù phụ nữ và trẻ em chiếm khoảng hai phần ba dân số thế giới. Lĩnh vực này hỗ trợ nghiên cứu mang tính toàn diện, dữ liệu y tế tốt hơn, cùng những đổi mới sáng tạo trong chẩn đoán và điều trị.

Thứ ba, thực phẩm lành mạnh cho tất cả mọi người. Tình trạng suy dinh dưỡng ở phụ nữ mang thai, các bà mẹ và trẻ em gái vị thành niên đã tăng mạnh tại các quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của khủng hoảng lương thực toàn cầu, trong khi cứ bốn trẻ em trên thế giới thì có một em bị thấp còi. Lĩnh vực này hỗ trợ các dự án tối ưu hóa phân phối thực phẩm, dự báo rủi ro an ninh lương thực và mở rộng khả năng tiếp cận thực phẩm lành mạnh.

Đối với Việt Nam, theo thống kê năm 2024, cả nước có khoảng 14 bác sĩ trên 10.000 dân và con số này còn thấp hơn nhiều ở các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa. Theo Quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2045, Chính phủ đặt mục tiêu đạt 19 bác sĩ trên 10.000 dân vào năm 2030.

Tuy nhiên, để thu hẹp khoảng cách đó, không chỉ tăng thêm số lượng bác sĩ mà cần sự hỗ trợ của công nghệ giúp mở rộng tầm với của mỗi nhân viên y tế. Về nhu cầu, trong một nghiên cứu gần đây của BMC Health Services Research, 58,6% người Việt Nam cho biết họ sẵn sàng sử dụng các dịch vụ y tế có AI hỗ trợ.

Vì vậy, sáng kiến HII mở ra con đường trực tiếp để các tổ chức phi lợi nhuận về y tế, bệnh viện, viện nghiên cứu và các startup công nghệ y tế tại Việt Nam tiếp cận các nguồn lực AI, agentic AI và điện toán đám mây cần thiết để xây dựng và mở rộng quy mô giải pháp của mình, góp phần bảo đảm các cộng đồng tại đây không bị bỏ lại phía sau khi những công nghệ này ngày càng phát triển.

Theo Bác sĩ Rowland Illing, Giám đốc Y khoa kiêm Giám đốc mảng Y tế và Khoa học Đời sống tại AWS, “AI và các tác nhân AI đang tạo ra cuộc cách mạng cho các dịch vụ y tế, nhưng những công nghệ mang tính chuyển đổi này thường không đến được với những cộng đồng cần chúng nhất, trừ khi các tổ chức biết cách tiếp cận và triển khai. HII giúp các tổ chức đang hỗ trợ những cộng đồng đó xây dựng giải pháp với AI, đồng thời mở rộng cam kết của chúng tôi trong việc dân chủ hóa những đổi mới sáng tạo y tế, được hỗ trợ bởi AI và điện toán đám mây, mang lại lợi ích cho tất cả mọi người ở bất kỳ đâu”.