Australia phát triển thành công vắc xin sốt rét không cần bảo quản lạnh

15:07, 16/05/2026

Các nhà nghiên cứu tại Australia vừa phát triển thành công vaccine sốt rét thế hệ mới không yêu cầu bảo quản lạnh. Vắc xin mới sẽ giúp việc triển khai tiêm phòng vắc xin sốt rét trở nên khả thi và thuận tiện hơn tại các vùng sâu, vùng xa.

Sốt rét là một căn bệnh nguy hiểm, cướp đi sinh mạng của hơn nửa triệu người mỗi năm, nhưng một loại vắc xin mới đang cho thấy nhiều hứa hẹn vì nó không chỉ mang lại khả năng bảo vệ mạnh mẽ và lâu dài mà còn ức chế sự lây truyền bệnh sốt rét do muỗi gây ra.

Theo thông báo ngày 13/5 từ Đại học Griffith (Australia), Giáo sư Bernd Rehm, Giám đốc Trung tâm Nhà máy Tế bào và Polyme sinh học thuộc Viện Y sinh học và Glycomics của Đại học Griffith, cùng nhóm nghiên cứu của ông đã dẫn đầu việc phát triển vắc xin phòng sốt rét thế hệ mới cho phép không cần bảo quản lạnh.

Loại vaccine này được kỳ vọng sẽ có giá thành thấp. Đặc biệt, với ưu điểm không phụ thuộc vào chuỗi cung ứng lạnh, việc triển khai tiêm phòng trở nên khả thi và thuận tiện hơn rất nhiều tại các vùng sâu vùng xa.

Các nhà nghiên cứu tại Australia vừa phát triển thành công vaccine sốt rét thế hệ mới không yêu cầu bảo quản lạnh. Ảnh: Internet

“Các loại vắc-xin hiện có chỉ cung cấp khả năng bảo vệ một phần và ngắn hạn, đồng thời khó phân phối trên toàn cầu vì chúng yêu cầu bảo quản lạnh nghiêm ngặt,” Giáo sư Rehm cho biết. “Điểm khác biệt của vắc-xin chúng tôi là không chỉ không cần bảo quản lạnh, mà còn có cách tiếp cận khác khi nhắm mục tiêu vào ký sinh trùng sốt rét.

“Nó tấn công hai giai đoạn quan trọng cùng một lúc – trước khi nhiễm bệnh và trong quá trình lây truyền bằng cách ngăn chặn ký sinh trùng tiếp cận và lây nhiễm vào gan, đồng thời ngăn ngừa ký sinh trùng phát triển bên trong muỗi và lây lan sang các con muỗi khác.”

Vắc xin hoạt động bằng cách sử dụng các hạt nhỏ, an toàn được tạo ra bởi vi khuẩn biến đổi gen. Các hạt này hoạt động như một khung đỡ, trên bề mặt hiển thị các protein quan trọng của bệnh sốt rét, huấn luyện hệ thống miễn dịch nhận biết và tiêu diệt ký sinh trùng.

Chiến lược nhắm mục tiêu kép cung cấp cho hệ thống miễn dịch nhiều cách hơn để chống lại bệnh sốt rét và giảm khả năng ký sinh trùng thoát ra khỏi muỗi và xâm nhập vào cơ thể người.

Kết quả cho thấy vắc xin làm giảm nhiễm trùng sốt rét ở gan tới 80%, bảo vệ hoàn toàn một phần tư số người khỏi mắc bệnh sốt rét, tạo ra mức kháng thể cao hơn nhiều so với mức cần thiết để bảo vệ, và làm giảm mạnh sự lây truyền ký sinh trùng qua muỗi khoảng hai phần ba.

Hơn nữa, vắc xin cung cấp khả năng bảo vệ miễn dịch trong ít nhất sáu tháng, vượt trội so với thời gian tác dụng của nhiều loại vắc xin sốt rét hiện có.

Tác giả chính của bài nghiên cứu, Tiến sĩ Nivethika Sivakumaran, cho biết: “Một trong những thách thức lớn nhất ở các vùng bị ảnh hưởng bởi bệnh sốt rét là giữ cho vắc xin luôn lạnh và còn hiệu quả trong quá trình bảo quản và vận chuyển.”

Đồng tác giả, Tiến sĩ Shuxiong Chen cho biết: “Loại vắc xin mới này vẫn ổn định và hiệu quả trong ít nhất một tháng ở nhiệt độ 37°C, giúp cải thiện đáng kể khả năng tiếp cận vắc-xin ở các vùng nông thôn và vùng sâu vùng xa.”

Bài báo “Các kháng nguyên liên hợp sinh học mạnh mẽ tạo ra phản ứng miễn dịch ngăn ngừa nhiễm trùng sốt rét và sự lây truyền của nó” đã được đăng trên tạp chí Small.