Bàn giải pháp khai thác AI hỗ trợ khám chữa bệnh trong y tế

Trong hai ngày 23–24/10/2026, Trường Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp tổ chức Hội nghị Khoa học Quốc gia "Trí tuệ nhân tạo trong Y tế 2026" với chủ đề: “Trí tuệ nhân tạo trong Y tế: Từ tầm nhìn đến tác động thực tiễn”. Hội nghị thu hút hơn 300 đại biểu cùng 48 báo cáo khoa học, tập trung giải quyết bài toán đưa công nghệ từ tầm nhìn vào thực tiễn khám chữa bệnh.

AI không thay thế người thầy thuốc

GS.TS.TTND. Lê Ngọc Thành - Hiệu trưởng Trường đại học Y Dược nhấn mạnh, trong y học, một mô hình có độ chính xác cao chưa đồng nghĩa với một công nghệ có giá trị lâm sàng. Một thuật toán hoạt động tốt trong môi trường nghiên cứu chưa chắc sẽ hoạt động tốt tại bệnh viện, tại tuyến y tế cơ sở của Việt Nam.

Vì vậy, cùng với đổi mới công nghệ, chúng ta cần bằng chứng lâm sàng, dữ liệu phù hợp, cơ chế quản trị, tiêu chuẩn đánh giá, bảo vệ dữ liệu cá nhân, khả năng giải thích và đặc biệt là trách nhiệm nghề nghiệp. “AI phải hỗ trợ con người ra quyết định tốt hơn, chứ không thay thế trách nhiệm của người thầy thuốc” - GS.TS.TTND. Lê Ngọc Thành chỉ rõ.

GS.TS.TTND. Lê Ngọc Thành - Hiệu trưởng Trường đại học Y Dược phát biểu tại hội nghị.

Theo GS.TS.TTND. Lê Ngọc Thành, tại Việt Nam, cơ hội của AI trong y tế là rất lớn, nhưng cũng có những yêu cầu rất riêng. Các hệ thống AI cần được phát triển và đánh giá trên dữ liệu phù hợp với người Việt Nam, với mô hình bệnh tật, nguồn lực, quy trình chuyên môn và điều kiện vận hành của hệ thống y tế. “Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi có thể tiếp cận được, tích hợp được vào thực hành và giải quyết một vấn đề y tế cụ thể. Điều này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa bác sĩ, dược sĩ, chuyên gia y tế công cộng, nhà khoa học dữ liệu, kỹ sư công nghệ, nhà quản lý, nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp” - GS.TS.TTND. Lê Ngọc Thành nhận định.

Phó Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) Trần Anh Tú chia sẻ, theo “Chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” (phê duyệt tại Quyết định số 1671/QĐ-TTg ngày 28/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ), AI được xác định là trụ cột chiến lược quan trọng của các ngành, lĩnh vực (9 trụ cột phát triển).

Trong đó, lĩnh vực y tế được đặt ra với các định hướng và mục tiêu cụ thể, bao gồm: phát triển hệ thống y tế thông minh; ứng dụng AI trong quản lý sức khỏe, y tế dự phòng, hỗ trợ chẩn đoán, điều trị, chăm sóc từ xa và quản lý bệnh viện, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và khả năng tiếp cận chăm sóc sức khỏe của người dân. “Đây là cơ hội để bệnh nhân được phát hiện bệnh sớm hơn, được chăm sóc tốt hơn ngay tại địa phương. Với thầy thuốc, đó là thêm thông tin được kiểm chứng và thêm thời gian dành cho người bệnh” - ông Trần Anh Tú khẳng định.

Chia sẻ từ nghiên cứu thực tế, PGS.TS. Nguyễn Lê Bảo Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược cơ sở Linh Đàm cho biết, bệnh viện đang phát triển một trợ lý ảo trí tuệ nhân tạo chuyên sâu về bệnh lý cột sống. Hệ thống trợ lý AI đang nghiên cứu được thiết kế để ngay cả khi người bệnh đến khám vì đau thắt lưng, vẫn cần được hỏi thêm về các biểu hiện như đau cổ, tê tay hoặc rối loạn chức năng cơ tròn. Qua đó, AI được kỳ vọng hỗ trợ bác sĩ khai thác đầy đủ thông tin, hạn chế nguy cơ bỏ sót các dấu hiệu liên quan đến bệnh lý cột sống ở nhiều vị trí.

AI phải được kiểm chứng trong thực tiễn

Tại hội nghị, các đại biểu, chuyên gia đã được nghe các báo cáo chuyên sâu, đồng thời tập trung thảo luận xoay quanh 4 nhóm nội dung ứng dụng trọng điểm: “AI hỗ trợ chẩn đoán: Nâng cao độ chính xác, phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh lý qua hình ảnh và dữ liệu cận lâm sàng”; “AI hỗ trợ quyết định lâm sàng: Tối ưu hóa phác đồ điều trị, trợ lực cho bác sĩ trong các ca bệnh phức tạp”; “Điều trị cá thể hóa: Máy đo liệu trình y tế chuyên biệt, phù hợp với đặc điểm sinh học của từng bệnh nhân”; “AI trong quản trị bệnh viện: Tự động hóa quy trình, nâng cao hiệu suất vận hành và tối ưu trải nghiệm của người bệnh”.