Bốn định hướng phát triển thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam

Đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhận định tài sản mã hóa, đặc biệt là tài sản thực được mã hóa (RWA), có thể mở ra kênh huy động nguồn lực mới cho nền kinh tế trong bối cảnh Việt Nam cần lượng vốn lớn cho hạ tầng, sản xuất, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tuy nhiên, xu hướng này cần được phát triển trên cơ sở nghiên cứu kỹ lưỡng và lộ trình triển khai thận trọng...

ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Ảnh: BTC.

Ngày 18/7, Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia & Hiệp hội Bất Động sản Việt Nam tổ chức Vietnam RWA Summit 2026,  dưới sự bảo trợ của bởi Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Tài chính.

Phát biểu tại hội nghị, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết đối với Việt Nam, cho biết tài sản mã hóa và đặc biệt là tài sản thực được mã hóa (Real World Assets - RWA) đang có ảnh hưởng lớn đến thị trường tài chính toàn cầu, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn và khơi thông những nguồn lực còn đang "ngủ yên" trong nền kinh tế.

Đối với Việt Nam, trong bối cảnh nhu cầu huy động vốn cho hạ tầng, sản xuất, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng lớn, đây là xu hướng giàu tiềm năng, cần được nghiên cứu nghiêm túc và triển khai thận trọng với tầm nhìn dài hạn.

Tuy nhiên, đại diện Ủy ban Chứng khoán cũng thận trọng nhấn mạnh: "Nguyên tắc nền tảng là công nghệ không làm thay đổi bản chất kinh tế và pháp lý của tài sản. Giá trị của một tài sản trước hết phải bắt nguồn từ tài sản có thật, quyền tài sản hợp pháp và dòng tiền có thể kiểm chứng". 

4 ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG 

Do đó, Ủy ban Chứng khoán định hướng phát triển thị trường tài sản mã hóa và các mô hình mã hóa tài sản theo bốn định hướng lớn.

Thứ nhất, cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và quản trị rủi ro. Ủy ban Chứng khoán sẽ nghiên cứu, đề xuất các cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế, chính sách tạo không gian để các mô hình mới được thử nghiệm trong khuôn khổ có kiểm soát. Đồng thời, bảo đảm kỷ cương, tính toàn vẹn của thị trường và sự ổn định của hệ thống tài chính.

Thứ hai, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý. Trên cơ sở tổng kết cơ chế thí điểm theo Nghị quyết 05, Ủy ban Chứng khoán sẽ tiếp tục tham mưu Bộ Tài chính và Chính phủ, phối hợp với các cơ quan liên quan từng bước hoàn thiện khung pháp lý đối với tài sản mã hóa và tài sản thực được mã hóa. 

" Thị trường tài sản mã hóa nói chung và tài sản thực được mã hóa nói riêng chỉ có thể phát triển bền vững khi được xây dựng trên nền tảng pháp lý rõ ràng, dòng tiền minh bạch, hạ tầng an toàn và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư hiệu quả". Ông Bùi Hoàng Hải,Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước

Trong đó, trọng tâm là phân loại đúng bản chất của từng loại sản phẩm, xác định rõ quyền và trách nhiệm của các bên tham gia, cũng như xây dựng cơ chế quản lý, giám sát phù hợp. Theo ông Hải, định hướng này cũng phù hợp với các nguyên tắc của Tổ chức Quốc tế các Ủy ban Chứng khoán (IOSCO).

Thứ ba, tăng cường bảo vệ nhà đầu tư. Việc bảo vệ nhà đầu tư không chỉ dừng ở xử lý các thiệt hại đã xảy ra mà quan trọng hơn là phòng ngừa từ sớm thông qua cơ chế công bố thông tin minh bạch, quản trị rủi ro và giám sát hiệu quả. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan để hoàn thiện các cơ chế bảo vệ nhà đầu tư.

Thứ tư, tăng cường hợp tác liên ngành. Ủy ban Chứng khoán sẽ phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan trong công tác quản lý, giám sát thị trường. Đồng thời, cơ quan quản lý sẽ duy trì đối thoại thường xuyên với các hiệp hội, doanh nghiệp và nhà đầu tư nhằm lắng nghe các ý kiến thực tiễn, qua đó hoàn thiện chính sách.

Ông Hải khẳng định, thị trường tài sản mã hóa nói chung và tài sản thực được mã hóa nói riêng chỉ có thể phát triển bền vững khi được xây dựng trên nền tảng pháp lý rõ ràng, dòng tiền minh bạch, hạ tầng an toàn và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư hiệu quả.

HÀNH VI VI PHẠM ĐƯỢC NGUỴ TRANG DƯỚI DANH NGHĨA ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Cũng tại sự kiện, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, cho rằng mặc dù Blockchain, tài sản số, tài sản mã hóa và xu hướng RWA đang mở ra nhiều cơ hội mới cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, thách thức hiên nay là các đối tượng phạm tội đang lợi dụng triệt để đặc tính xuyên biên giới, tính ẩn danh và khả năng dịch chuyển nhanh của tài sản số để thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật như lừa đảo đầu tư, chiếm đoạt tài sản, rửa tiền, đánh cắp dữ liệu, tấn công hệ thống, giả mạo nền tảng, giả mạo danh tính, phát tán mã độc, lợi dụng hợp đồng thông minh hoặc che giấu dòng tiền bất hợp pháp.

Đáng lưu ý, nhiều phương thức vi phạm được ngụy trang dưới danh nghĩa đổi mới sáng tạo, dự án công nghệ, nền tảng đầu tư số hoặc các sản phẩm tài chính mới; kết hợp với mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo, công nghệ deepfake và các công cụ số để tạo dựng lòng tin, mở rộng phạm vi tiếp cận và gây thiệt hại cho người dân.

Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05). 

“Chúng tôi cho rằng việc phát triển Blockchain và tài sản số cần được tiếp cận theo hướng phát triển có kiểm soát, vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm an ninh, an toàn và tuân thủ pháp luật”, Đại tá nhấn mạnh, đồng thời chỉ một số định hướng.

Thứ nhất, an toàn, an ninh mạng phải được coi là nền tảng của mọi mô hình công nghệ mới. Mọi nền tảng blockchain, tài sản số hay tài sản mã hóa cần được thiết kế theo nguyên tắc “an toàn ngay từ đầu”, bảo đảm khả năng bảo vệ dữ liệu, xác thực chủ thể, quản trị rủi ro và ứng cứu sự cố ngay từ giai đoạn xây dựng hệ thống.

Thứ hai, cần tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường. Việc xác định rõ chủ thể phát hành, đơn vị vận hành, trách nhiệm quản lý dữ liệu, cơ chế kiểm soát giao dịch và bảo vệ người dùng là điều kiện quan trọng để xây dựng thị trường phát triển lành mạnh và bền vững.

Thứ ba, chuyển mạnh từ tư duy xử lý sau vi phạm sang phòng ngừa từ sớm, từ xa. Công tác bảo đảm an ninh mạng cần chủ động nhận diện các dấu hiệu bất thường, cảnh báo sớm các mô hình có nguy cơ cao, phát hiện kịp thời các hành vi lừa đảo, giả mạo, tấn công mạng, rửa tiền và các hành vi lợi dụng công nghệ để vi phạm pháp luật.

Thứ tư, tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan. Những rủi ro trong lĩnh vực blockchain và tài sản số mang tính liên ngành và xuyên biên giới, vì vậy cần xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin, phối hợp cảnh báo, xử lý sự cố, điều tra và hợp tác quốc tế hiệu quả; đồng thời phát huy vai trò của doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tài chính và các hiệp hội trong việc bảo vệ hệ sinh thái số.

Đại tá Nguyễn Hồng Quân cho hay quan điểm của Bộ Công an nói chung và lực lượng An ninh mạng, phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nói riêng là cơ chế bảo vệ an ninh mạng không phải là rào cản của đổi mới sáng tạo; ngược lại, an ninh mạng chính là điều kiện để đổi mới sáng tạo phát triển bền vững và tạo dựng niềm tin cho thị trường.