Các tác giả phản kháng khi nhà xuất bản và đại diện văn học đòi chia phần trong thỏa thuận bồi thường của Anthropic

Các tác giả phản kháng khi nhà xuất bản và đại diện văn học đòi chia phần trong thỏa thuận bồi thường của Anthropic

Nguồn ảnh: Benjamin White(opens in a new window) / Flickr(opens in a new window) theo giấy phép CC BY-SA 2.0(opens in a new window).

Một số tác giả đang mong đợi nhận được phần chia từ thỏa thuận bồi thường bản quyền trị giá 1,5 tỷ USD (Khoảng 37.500 tỷ VNĐ) của Anthropic cho biết họ đã nhận được những email đầy bất ngờ trong tuần này, những email thông báo rằng có một bên khác đang yêu cầu trích phần trăm từ khoản thanh toán của họ.

Anthropic đã đạt được thỏa thuận giải quyết một vụ kiện tập thể về bản quyền vào năm ngoái, sau khi một thẩm phán đưa ra phán quyết rằng việc đào tạo các mô hình AI bằng tài liệu có bản quyền là hợp pháp theo học thuyết sử dụng hợp lý, nhưng hành vi thu thập lậu tài liệu đó thì không. Thỏa thuận này đã được phê duyệt chính thức vào tháng 7, cho phép các khoản thanh toán được tiến hành.

Theo các điều khoản của thỏa thuận, tác giả của gần 500.000 đầu sách sẽ được trả 3.000 USD (Khoảng 75.000.000 VNĐ) cho mỗi tác phẩm bị vi phạm. Nếu cuốn sách vẫn đang được in (in-print) thông qua một nhà xuất bản truyền thống, số tiền này sẽ được chia theo tỷ lệ 50-50 giữa tác giả và nhà xuất bản. Nếu cuốn sách do tác giả tự xuất bản, hoặc nếu nhà xuất bản đã hoàn trả quyền sở hữu bằng cách để cuốn sách ngừng in (out-of-print), thì tác giả sẽ nhận được toàn bộ số tiền.

Tuy nhiên, các nhà văn đã đăng tải trên mạng xã hội rằng các nhà xuất bản dường như đang đòi hỏi nhiều hơn phần mà họ đáng được hưởng từ một số khoản thanh toán. Ví dụ, tác giả tiểu thuyết bí ẩn và giật gân April Henry đã đặt câu hỏi: "HarperCollins đang giở trò quái quỷ gì vậy? Họ đã nhận vơ một trong những cuốn sách của tôi trong Thỏa thuận Anthropic, vốn đã được hoàn trả quyền sở hữu từ ít nhất 17 năm trước, VÀ trong cùng ngày, tôi nhận được thông báo tín dụng nói rằng họ đã được thêm vào với tư cách là nhà tuyển dụng của tôi! (điều chưa từng xảy ra)."

Trên blog nổi tiếng Writers Beware, Victoria Strauss viết rằng cô đã nhận được các khiếu nại từ tác giả thuộc hai nhóm chính: một là các nhà xuất bản đang yêu cầu thanh toán cho những tác phẩm mà họ không còn quyền sở hữu hợp pháp (vì quyền đã được hoàn trả), và hai là các nhà xuất bản đang đòi hưởng trọn 100% khoản thanh toán trong khi họ chỉ có quyền nhận 50%.

Trong cả hai trường hợp, Strauss chia sẻ rằng cô "không muốn quy chụp cho ác ý đối với những gì có thể được giải thích một cách hợp lý là do việc lưu trữ hồ sơ kém" và cô lưu ý rằng một số nhà xuất bản đã lên tiếng thừa nhận đây là một sai sót mà họ đã yêu cầu Anthropic khắc phục.

Tương tự, Giám đốc điều hành Authors Guild (Hiệp hội Tác giả) Mary Rasenberger chia sẻ với The New York Times rằng bà không coi đây là "hành vi chiếm đoạt của các nhà xuất bản" và bà không tin rằng các nhà xuất bản "đang cố tình tìm cách lừa gạt bất kỳ tác giả nào." Thay vào đó, bà lập luận rằng đây là hậu quả có thể dự đoán được của quy trình lưu trữ hồ sơ yếu kém và một thủ tục bồi thường phức tạp.

Strauss cũng thừa nhận rằng những khiếu nại cô nhìn thấy mới chỉ là "một cái nhìn qua khe nứt nhỏ trên một bức tường khổng lồ."

"Tuy nhiên, số lượng báo cáo lớn bất thường mà tôi nhận được trong hai ngày qua, cũng như việc các tác giả liên tục báo cáo về cùng một lỗi chính xác, cho tôi thấy rằng đây không phải là loại trục trặc thông thường mà bạn có thể lường trước từ một hoạt động có quy mô lớn như vậy, mà là một điều gì đó mang tính hệ thống và lan rộng hơn nhiều," cô viết.

Và các nhà xuất bản không phải là những bên duy nhất đang tìm cách chia phần từ các khoản thanh toán. Strauss cho biết cô cũng nhận được khiếu nại về việc một số đại diện văn học đang nộp yêu cầu đòi tiền, điều mà cô cho là rất đáng ngạc nhiên vì "các đại diện không phải là người nắm giữ bản quyền của những cuốn sách mà họ bán."

Tác giả Courtney Milan (bút danh của cựu thư ký tòa án và giáo sư luật Heidi Bond) đã bày tỏ quan điểm thẳng thắn hơn trong một bài đăng trên Bluesky, viết rằng: "Rõ ràng một số đại diện đang cố gắng đòi trích phần trăm từ thỏa thuận Anthropic, và tôi KHÔNG BAO GIỜ nghĩ họ nên làm điều này, cái quái gì vậy, dừng ngay trò nhảm nhí đó lại!"

Milan và Hiệp hội Tác giả cũng đã chia sẻ thêm chi tiết về cách các tác giả có thể tranh chấp việc phân bổ thanh toán. (Một vấn đề hóc búa: Thời điểm quyền đối với một cuốn sách cụ thể được hoàn trả. Để một tác giả có thể yêu cầu 100% khoản bồi thường cho một cuốn sách, việc hoàn trả quyền phải diễn ra trước ngày 10 tháng 8 năm 2022, tức là "ngày tải xuống" trong thỏa thuận).