Cuộc chiến bản quyền dữ liệu giọng nói trong huấn luyện AI đang nóng dần

Cuộc chiến pháp lý về việc sử dụng dữ liệu giọng nói để huấn luyện AI đang nóng lên tại Mỹ, khi 9 hãng công nghệ lớn bị kiện vì bị cáo buộc thu thập hàng nghìn giờ ghi âm của con người mà không xin phép, vi phạm luật bảo mật dữ liệu sinh trắc học nghiêm ngặt của bang Illinois.

Luật sư tại bang Illinois đang bước vào một cuộc thử nghiệm pháp lý lớn đối với đạo luật bảo vệ dữ liệu riêng tư có phạm vi sâu rộng của bang này trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Chín tập đoàn công nghệ hàng đầu, gồm Apple, Amazon, Meta Platforms, Microsoft, Nvidia, Samsung cùng một số doanh nghiệp khác, đang đối mặt với các vụ kiện tại Tòa án Liên bang ở Chicago. Các nguyên đơn cáo buộc những công ty này đã sử dụng hàng nghìn giờ ghi âm giọng nói của con người mà không được phép để phục vụ việc phát triển các hệ thống AI, qua đó vi phạm Đạo luật Bảo mật Thông tin Sinh trắc học Illinois, hay BIPA.

Ross Kimbarovsky, luật sư của hãng Loevy & Loevy, đại diện cho nhóm nguyên đơn gồm các nhà báo, người dẫn podcast và người đọc sách nói trong các vụ kiện tập thể được đề xuất. Theo ông, mỗi bị đơn có thể đối mặt với khoản bồi thường lên tới hàng trăm triệu USD.

“Họ thu thập càng nhiều thông tin càng tốt, từ mọi nguồn có thể tưởng tượng được”, Kimbarovsky nói.

Ông cho biết Loevy & Loevy, một hãng luật có trụ sở tại Chicago chuyên về các vụ việc dân quyền, sẽ nhận thù lao theo phương thức hưởng tỷ lệ từ khoản bồi thường nếu các vụ kiện thành công. Tuy nhiên, Kimbarovsky từ chối tiết lộ tỷ lệ lợi ích mà hãng luật có thể nhận được.

Cuộc chiến bản quyền dữ liệu giọng nói trong huấn luyện AI đang nóng dần. Ảnh: Reuters

Luật bảo vệ dữ liệu sinh trắc học bị đưa vào tâm điểm

BIPA quy định các mức phạt theo luật định đối với doanh nghiệp thu thập dữ liệu sinh trắc học của người lao động và người tiêu dùng mà không thông báo, không có sự đồng ý hoặc không nêu rõ phạm vi và thời hạn thu thập.

Đạo luật này cũng yêu cầu doanh nghiệp xây dựng chính sách bằng văn bản về việc tiêu hủy dữ liệu sinh trắc học, đồng thời cấm bán các dữ liệu này.

Illinois đã thu hẹp mức xử phạt theo BIPA vào năm 2024, sau khi đạo luật này dẫn đến làn sóng kiện tụng lớn. Tuy vậy, doanh nghiệp vẫn có thể bị phạt 1.000 USD đối với mỗi vi phạm do sơ suất hoặc 5.000 USD đối với mỗi hành vi vi phạm có chủ ý hoặc do bất cẩn nghiêm trọng. Mức phạt được áp dụng theo từng nạn nhân và từng điều khoản bị vi phạm.

Các nguyên đơn, trong đó có nhà báo nổi tiếng tại Chicago Carol Marin và hai người từng đoạt giải Pulitzer là Yohance Lacour và Alison Flowers, cho rằng các công ty đã vi phạm nhiều quy định của BIPA, cũng như các luật của bang liên quan đến quyền khai thác danh tính, bảo vệ người tiêu dùng và hành vi kinh doanh mang tính lừa dối.

Đáng chú ý, các vụ kiện không đưa ra cáo buộc vi phạm bản quyền. Điều này tạo ra sự khác biệt so với làn sóng kiện tụng đang diễn ra trên khắp nước Mỹ liên quan đến việc sử dụng dữ liệu không được phép để huấn luyện các mô hình AI.

Hiện 9 vụ kiện đang được phân công cho 7 thẩm phán khác nhau tại Tòa án Liên bang Chicago. Tuy nhiên, Apple đã đề nghị gộp các vụ việc và đưa về một thẩm phán duy nhất giải quyết.

Các hãng công nghệ tung đội ngũ luật sư hùng hậu 

Các công ty công nghệ phủ nhận những cáo buộc và đã tập hợp lực lượng luật sư doanh nghiệp hùng hậu từ 10 hãng luật để bảo vệ mình.

Gibson Dunn đại diện cho Apple, Greenberg Traurig đại diện Samsung, Jenner & Block bảo vệ Microsoft, Latham & Watkins đại diện ElevenLabs và Meta Platforms. Morgan Lewis bảo vệ Amazon, Quinn Emanuel đại diện Alphabet và Sidley Austin đại diện Adobe.

Trong loạt đơn đề nghị bác bỏ vụ kiện được nộp trong những ngày và tuần gần đây, nhiều công ty lập luận rằng các cáo buộc mang tính suy đoán. Theo họ, BIPA không thể áp dụng vì không có cáo buộc nào cho thấy việc sử dụng dữ liệu bị cho là sai phạm diễn ra tại Illinois.

Trong hồ sơ nộp ngày 17/8, các luật sư của Apple cho rằng: “Các nguyên đơn chỉ cáo buộc rằng những bản ghi của họ có sẵn trên internet, nhưng không đưa ra bất kỳ tình tiết nào có thể dẫn đến suy luận rằng Apple đã sử dụng các bản ghi đó để huấn luyện công nghệ của mình”.

Người phát ngôn của Meta cho biết công ty cung cấp cho người dùng “thông tin về việc chúng tôi sử dụng dữ liệu của họ”, đồng thời khẳng định các cáo buộc của nguyên đơn là không chính xác và cần được bác bỏ. Người phát ngôn của Alphabet từ chối bình luận, trong khi đại diện của các bị đơn khác chưa phản hồi ngay yêu cầu đưa ra ý kiến.

Đội ngũ pháp lý của các công ty cũng có sự tham gia của cựu thẩm phán liên bang Chicago và các luật sư chuyên về khiếu kiện BIPA cũng như bảo vệ doanh nghiệp trong các vụ kiện tập thể.

Gary Feinerman, người được Tổng thống Barack Obama bổ nhiệm làm thẩm phán liên bang năm 2010 và rời vị trí này vào năm 2023, hiện tham gia nhóm luật sư của Latham, đại diện cho ElevenLabs và Meta.

Nhóm luật sư của Alphabet có Andrew Schapiro, đối tác tại Quinn Emanuel, người từng bảo vệ Google trong vụ kiện cáo buộc hãng này thu thập dữ liệu người dùng ngay cả khi họ sử dụng chế độ duyệt web riêng tư “Incognito” của Chrome. Google sau đó đạt thỏa thuận giải quyết vụ việc, theo đó phải xóa hàng tỷ bản ghi dữ liệu nhưng không phải trả tiền bồi thường.

Feinerman và Schapiro chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận.