Điểm chuẩn ngành AI, bán dẫn, tự động hóa đồng loạt tăng mạnh

Mùa tuyển sinh đại học 2026 đang cho thấy một thay đổi khá rõ trong lựa chọn ngành học, những lĩnh vực gắn với công nghệ cao ngày càng khó vào. AI, khoa học dữ liệu, bán dẫn, vi mạch hay tự động hóa xuất hiện dày đặc trong nhóm ngành có điểm chuẩn cao, thậm chí có chương trình chạm ngưỡng tuyệt đối.

Không phải ngẫu nhiên khi những ngành vốn đòi hỏi nền tảng mạnh về toán, khoa học và kỹ thuật lại trở thành tâm điểm cạnh tranh trong năm nay. Đằng sau những mức điểm 28-29 là sự thay đổi trong nhu cầu nhân lực, định hướng phát triển công nghệ và cả những chính sách mới đang khiến STEM trở nên hấp dẫn hơn với thí sinh.

Một trong những tín hiệu rõ nhất đến từ lĩnh vực bán dẫn. Tại Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TPHCM, Kỹ thuật bán dẫn lần đầu xuất hiện trong danh sách tuyển sinh nhưng đã đạt 85,8/100 điểm. Cùng trường, nhiều ngành thuộc nhóm máy tính, điện - điện tử, viễn thông, tự động hóa, thiết kế vi mạch và cơ khí cũng giữ mức trên 80/100.

Điều đáng nói là điểm cao không chỉ xuất hiện ở những ngành đã có sức hút từ nhiều năm như Khoa học máy tính. Những lĩnh vực tương đối mới trong lựa chọn của học sinh phổ thông như bán dẫn, thiết kế vi mạch hay AI cũng nhanh chóng gia nhập nhóm cạnh tranh mạnh.

Tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TPHCM, ngành Trí tuệ nhân tạo thậm chí đạt 100/100 theo thang điểm xét tuyển của trường, tương đương 30/30 khi quy đổi. Khoa học dữ liệu đạt 91,7 điểm, Thiết kế vi mạch 90,5 điểm, An toàn thông tin 88,7 điểm và Khoa học máy tính 88,5 điểm.

Những con số này cho thấy sức hút của nhóm ngành công nghệ không còn nằm ở một vài chương trình riêng lẻ mà đã lan sang nhiều hướng đào tạo khác nhau.

Điểm chuẩn ngành AI, bán dẫn, tự động hóa đồng loạt tăng mạnh (Ảnh VTC News)

Điểm cao không chỉ xuất hiện ở các trường chuyên công nghệ

Xu hướng này cũng xuất hiện ở những lĩnh vực kỹ thuật có tính ứng dụng cao. Tại Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TPHCM, ngành Công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa dẫn đầu với 26,83 điểm. Cơ điện tử và kỹ thuật thiết kế vi mạch cũng có mức điểm trên 26.

Học viện Hàng không Việt Nam ghi nhận 27,5 điểm ở ngành Quản lý hoạt động bay chương trình tiếng Anh. Một số chương trình STEM của trường tăng đáng kể so với mùa tuyển sinh trước, trong đó có các ngành liên quan đến điện tử, AI, IoT, tự động hóa và công nghệ khai thác cảng hàng không.

Ở Đại học Bách khoa Hà Nội, mặt bằng đầu vào tiếp tục ở mức cao. Trong 68 chương trình, có 3 chương trình vượt 29 điểm và 14 chương trình từ 28 điểm trở lên. Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo chương trình tiên tiến dẫn đầu với 29,54 điểm; Khoa học máy tính và An toàn không gian số cũng vượt mốc 29 điểm.

Như vậy, nếu nhìn toàn cảnh, câu chuyện của mùa tuyển sinh năm nay không đơn giản là một vài ngành “hot” tăng điểm. Điểm chuẩn cao đang tập trung ngày càng rõ vào những ngành nằm ở giao điểm giữa công nghệ, kỹ thuật và nhu cầu phát triển sản xuất.

Vì sao thí sinh đổ về STEM?

Một lý do quan trọng là bài toán việc làm đang tác động ngày càng mạnh tới lựa chọn ngành học. AI, bán dẫn, dữ liệu, tự động hóa hay thiết kế vi mạch đều gắn với những lĩnh vực mà doanh nghiệp đang đẩy mạnh đầu tư. Khi công nghệ trở thành một phần của sản xuất, tài chính, logistics, hàng không, y tế và nhiều ngành dịch vụ, nhu cầu nhân lực có chuyên môn kỹ thuật cũng mở rộng theo.

Nhưng năm 2026 còn có một yếu tố mới: chính sách hỗ trợ trực tiếp cho người học STEM. Ngày 20/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 179/2026/NĐ-CP về chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Chính sách áp dụng với người học thuộc các chương trình đủ điều kiện, trong đó thời điểm cấp học bổng được tính từ ngày 1/9/2026.

Đây là một thay đổi có thể tác động tới quyết định chọn ngành của thí sinh. Với những ngành vốn có yêu cầu học tập cao, thời gian đào tạo dài và đòi hỏi đầu tư lớn về kiến thức chuyên môn, việc có thêm chính sách hỗ trợ khiến bài toán chi phí học tập trở nên dễ cân nhắc hơn.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng xác định việc triển khai chính sách học bổng STEM nhằm tạo động lực thu hút người học giỏi vào các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, phục vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Các ngành bán dẫn, AI, STEM đang thu hút người học hơn (Ảnh internet)