Doanh nhân – đầu tàu đưa đất nước vươn mình trong thời đại mới

Từ bức thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi giới công thương năm 1945 đến việc xác lập Ngày Doanh nhân Việt Nam năm 2004, vai trò của doanh nhân luôn gắn với sự phát triển đất nước. Trong thời đại mới, đội ngũ ấy được kỳ vọng đi đầu trong đổi mới, tạo dựng sức mạnh kinh tế và đưa khát vọng Việt Nam vươn mình trở thành hiện thực.

Từ dấu mốc lịch sử đến sức mạnh của hơn một triệu doanh nghiệp

Ngày 13/10/1945, chỉ hơn một tháng sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho giới công thương. Trong hoàn cảnh chính quyền cách mạng còn non trẻ, đất nước đối diện muôn vàn khó khăn, Người đã nhìn nhận vai trò quan trọng của giới công thương đối với việc xây dựng nền kinh tế quốc gia, khuyến khích họ tham gia những công việc có ích cho đất nước và nhân dân.

Ý nghĩa của bức thư vượt ra ngoài một lời động viên. Ngay từ buổi đầu độc lập, hoạt động sản xuất, kinh doanh đã được đặt trong mối quan hệ với sự nghiệp kiến thiết quốc gia. Gây dựng cơ nghiệp, phát triển công thương, làm ra của cải cũng là những cách góp sức xây dựng một đất nước độc lập và ngày càng thịnh vượng.

Gần sáu thập niên sau, ngày 20/9/2004, Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải ký Quyết định số 990/QĐ-TTg, lấy ngày 13/10 hằng năm là Ngày Doanh nhân Việt Nam. Đến ngày 13/10/2026, tròn 22 năm ngày tôn vinh này được chính thức xác lập và 81 năm kể từ bức thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi giới công thương. Những dấu mốc ấy nhắc nhớ một tinh thần xuyên suốt: sự trưởng thành của đội ngũ doanh nhân luôn gắn với yêu cầu phát triển đất nước.

Trong thời đại mới, đội ngũ doanh nhân được kỳ vọng đi đầu trong đổi mới, tạo dựng sức mạnh kinh tế và đưa khát vọng Việt Nam vươn mình trở thành hiện thực. (Khối Doanh nhân diễu hành tại Đại lễ 30-4-2025).​​​

Qua 40 năm Đổi mới, nhiều doanh nghiệp đã trưởng thành từ những cửa hàng, cơ sở sản xuất nhỏ, từng bước xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Những thế hệ doanh nhân nối tiếp nhau tìm đường lập nghiệp trong công nghiệp, nông nghiệp, thương mại, dịch vụ và công nghệ. Mỗi hành trình có những khó khăn riêng, nhưng cùng góp phần tạo dựng diện mạo kinh tế Việt Nam hôm nay.

Đến hết tháng 6/2026, cả nước có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, với tổng quy mô vốn đăng ký trên 30 triệu tỷ đồng. Toàn bộ khu vực doanh nghiệp, gồm doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, đóng góp hơn 60% GDP, khoảng 55% tổng thu ngân sách nhà nước và thu hút trên 17,6 triệu lao động. Đây là những chỉ dấu rõ nét về vai trò của cộng đồng doanh nghiệp đối với tăng trưởng, nguồn lực quốc gia và sinh kế của hàng triệu gia đình.

Khả năng huy động nguồn lực của khu vực tư nhân cũng ngày càng đáng chú ý. Năm 2025, tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế của khu vực kinh tế tư nhân ước đạt gần 6,4 triệu tỷ đồng, tăng 77,8% so với năm 2024. Cùng năm, cả nước có gần 297.500 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 27,4%. Những con số này phản ánh nguồn lực được cam kết đưa vào kinh doanh và tinh thần tiếp tục đầu tư, tìm kiếm cơ hội của doanh nhân.

Trong 564 công trình, dự án được khởi công, khánh thành qua ba đợt tổ chức đồng loạt trên cả nước năm 2025, tổng mức đầu tư đạt trên 5,14 triệu tỷ đồng; nguồn vốn tư nhân khoảng 3,8 triệu tỷ đồng, chiếm 74,6%. Tỷ trọng ấy cho thấy vai trò lớn của nguồn lực tư nhân trong nhóm dự án được thống kê, đồng thời mở ra kỳ vọng về khả năng đảm nhận những công việc có quy mô lớn, tạo sức lan tỏa cho nền kinh tế.

Đà bổ sung nguồn lực tiếp tục được ghi nhận trong năm 2026. Chín tháng đầu năm, cả nước có 149.700 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, với tổng vốn đăng ký khoảng 1,884 triệu tỷ đồng. Tính cả vốn đăng ký tăng thêm của doanh nghiệp đang hoạt động, tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt hơn 5 triệu tỷ đồng, tăng 6,1% so với cùng kỳ. Đây là nguồn lực đăng ký; sức đóng góp thực tế sẽ được thể hiện qua việc triển khai đầu tư, tổ chức sản xuất và tạo ra sản phẩm, dịch vụ.

Phía sau những con số là những quyết định bỏ vốn, mở nhà máy, phát triển sản phẩm, tìm kiếm đơn hàng và giữ việc làm. Nguồn thu doanh nghiệp đóng góp giúp Nhà nước có thêm điều kiện đầu tư hạ tầng, giáo dục, y tế và bảo đảm an sinh. Việc làm doanh nghiệp tạo ra mang lại thu nhập, kỹ năng và cơ hội tiến bộ cho người lao động. Những hợp đồng, đơn hàng tiếp tục nuôi dưỡng mạng lưới nhà cung cấp, vận tải, phân phối và dịch vụ.

Sức mạnh của doanh nhân vì thế cần được nhìn qua khả năng tạo ra giá trị và mở thêm cơ hội cho xã hội. Một doanh nghiệp phát triển hiệu quả có thể giúp nhiều đối tác cùng trưởng thành. Một thương hiệu Việt được thị trường tin cậy có thể mở đường cho nhiều sản phẩm khác. Một khoản đầu tư vào công nghệ có thể nâng năng suất của cả chuỗi sản xuất.

Tuy nhiên, yêu cầu của giai đoạn mới đang đặt ra thước đo cao hơn. Đất nước cần thêm nhiều doanh nghiệp, đồng thời cần những doanh nghiệp có năng lực công nghệ, quản trị và cạnh tranh tốt hơn. Quy mô phải đi cùng hiệu quả; tăng trưởng phải tạo được nền móng cho phát triển lâu dài.

Đi đầu bằng đổi mới, dẫn dắt bằng năng lực và trách nhiệm

Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, là lực lượng tiên phong thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030 có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế, trong đó có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Định hướng ấy mở ra không gian phát triển rộng hơn, đồng thời đặt lên vai đội ngũ doanh nhân trách nhiệm lớn hơn. Để trở thành đầu tàu, doanh nhân phải có năng lực dẫn dắt, khả năng tổ chức nguồn lực và bản lĩnh theo đuổi những công việc khó. Khát vọng lớn cần được thể hiện trong những quyết định đầu tư cụ thể và hành động bền bỉ.

Một đất nước muốn vươn mình cần những doanh nghiệp đủ sức vươn lên. Khát vọng quốc gia phải được tiếp sức bằng những sản phẩm tốt, những công nghệ được làm chủ, những thương hiệu có sức cạnh tranh và những việc làm giúp người lao động có cuộc sống tốt hơn. Doanh nhân là lực lượng trực tiếp chuyển nhiều nguồn lực xã hội thành những giá trị ấy.

Tinh thần tiên phong trước hết phải thể hiện ở đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp cần nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng, tiết kiệm nguồn lực và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường. Đầu tư cho nghiên cứu có thể mất nhiều năm. Đào tạo nhân lực có thể chưa mang lại lợi nhuận ngay. Xây dựng thương hiệu phải trải qua hàng nghìn lần giữ lời với khách hàng. Chính những nỗ lực ấy tạo nên nền móng để doanh nghiệp đi xa.

Vai trò đầu tàu còn nằm ở khả năng liên kết. Một doanh nghiệp lớn cần tạo cơ hội để các doanh nghiệp nhỏ tham gia chuỗi cung ứng, nâng tiêu chuẩn sản xuất và phát triển năng lực. Khi sự lớn mạnh của một doanh nghiệp giúp nhiều doanh nghiệp khác cùng trưởng thành, thành quả tăng trưởng mới có sức lan tỏa.

Trong lĩnh vực bán lẻ, sức kéo ấy có thể bắt đầu từ việc xây dựng quan hệ ổn định với nhà sản xuất, hỗ trợ hoàn thiện sản phẩm, cải thiện bảo quản và minh bạch nguồn gốc hàng hóa. Một hệ thống phân phối vận hành hiệu quả giúp nông dân có đầu ra, giúp doanh nghiệp sản xuất tiếp cận khách hàng và giúp người tiêu dùng mua được hàng hóa bảo đảm chất lượng. Đó là đóng góp thiết thực vào sức mạnh của thị trường trong nước.

Cùng với năng lực đổi mới, doanh nhân phải giữ vững chữ tín. Chất lượng sản phẩm, sự trung thực trong quảng cáo, cách thực hiện cam kết và thái độ giải quyết khiếu nại đều góp phần quyết định uy tín doanh nghiệp. Khi hàng hóa Việt Nam bước ra thị trường quốc tế, mỗi sản phẩm còn góp phần tạo nên cách thị trường nhìn nhận năng lực sản xuất và thương hiệu Việt.

Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, là lực lượng tiên phong thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.

Trách nhiệm ấy cũng phải hiện diện trong cách doanh nghiệp ứng xử với người lao động. Người trực tiếp làm ra thành quả tăng trưởng cần được nâng cao kỹ năng, có thu nhập tương xứng và được bảo đảm an toàn. Sự lớn mạnh của doanh nghiệp phải mang lại cơ hội cải thiện cuộc sống cho họ. Đây là nền tảng để xây dựng đội ngũ gắn bó, có năng lực và cùng chia sẻ mục tiêu lâu dài.

Đặt kỳ vọng lớn vào doanh nhân đồng thời đòi hỏi một môi trường kinh doanh tương xứng. Người đầu tư cần quy định rõ ràng, cách thực hiện nhất quán và khả năng dự tính chi phí, thời gian. Người kinh doanh đúng pháp luật cần được bảo vệ quyền lợi hợp pháp, được tiếp cận nguồn lực và cạnh tranh bình đẳng.

Tôn vinh doanh nhân vì vậy phải được tiếp nối bằng những thay đổi trong công việc hằng ngày của cơ quan quản lý. Một hồ sơ được giải quyết đúng hạn, một vướng mắc được trả lời rõ ràng, một quy định bất hợp lý được sửa đổi đều có thể mở thêm cơ hội phát triển. Khi niềm tin được củng cố, doanh nhân mới mạnh dạn đầu tư dài hạn và theo đuổi những kế hoạch có quy mô lớn.

Sự đồng hành cần đến được cả doanh nghiệp nhỏ và những người mới khởi nghiệp. Họ có thể chưa có nhiều vốn, chưa có thương hiệu, nhưng có ý tưởng và quyết tâm. Một nền kinh tế có sức sống phải tạo cơ hội để những người như vậy trưởng thành, hình thành các thế hệ doanh nhân kế cận có năng lực và khát vọng.

Nhìn lại hành trình từ bức thư năm 1945 đến Ngày Doanh nhân Việt Nam hôm nay, sự tin tưởng dành cho giới công thương luôn gắn với trách nhiệm xây dựng đất nước. Trong thời đại mới, trách nhiệm ấy được thể hiện bằng năng lực đổi mới, chất lượng sản phẩm, việc làm bền vững và khả năng đưa doanh nghiệp Việt Nam tiến xa hơn.

Ngày 13/10 là dịp ghi nhận những đóng góp, đồng thời gửi gắm kỳ vọng vào những người đang trực tiếp tạo dựng sức mạnh kinh tế. Đất nước cần những doanh nhân có tầm nhìn, có bản lĩnh và có trách nhiệm; cần một môi trường để tài năng và tâm huyết của họ được phát huy.

Khát vọng Việt Nam vươn mình phải được hiện thực hóa bằng năng lực làm ra giá trị. Doanh nhân phải là những đầu tàu trên hành trình ấy, đưa sự lớn mạnh của doanh nghiệp trở thành sức mạnh của đất nước và sự thịnh vượng của nhân dân.