Google ngoạn mục thoát án "chia năm xẻ bảy" mảng quảng cáo: Chiến thắng chấn động trước Bộ Tư pháp Mỹ

Bộ Tư pháp Mỹ đã dành nhiều năm nỗ lực nhằm chia tách mảng kinh doanh quảng cáo khổng lồ của Google thông qua hai vụ kiện chống độc quyền riêng biệt: một vụ đệ trình vào năm 2020 tập trung vào sự thống trị của Google trong lĩnh vực tìm kiếm và vụ thứ hai vào năm 2023 nhắm trực tiếp vào mảng kinh doanh công nghệ quảng cáo (ad-tech). Cả hai vụ kiện đều lập luận rằng việc "gã khổng lồ" tìm kiếm nắm giữ quyền kiểm soát nền kinh tế quảng cáo kỹ thuật số cấu thành một hành vi độc quyền bất hợp pháp.

Nguồn ảnh: Beata Zawrzel/NurPhoto / Getty Images.

Các tòa án phần lớn đều đứng về phía chính phủ trong cả hai vụ việc. Vào năm 2024, một tòa án đã phán quyết rằng mảng kinh doanh tìm kiếm của Google, bao gồm cả hoạt động quảng cáo tìm kiếm mang lại lợi nhuận siêu ngạch, là một sự độc quyền bất hợp pháp, đồng thời khẳng định hãng công nghệ này đã "thực thi sức mạnh độc quyền" để thống trị ngành công nghiệp tìm kiếm và quảng cáo tìm kiếm. Tháng 4 năm ngoái, một vụ kiện thứ hai - tập trung đặc biệt vào mảng công nghệ quảng cáo của Google - cũng đi đến kết luận tương tự.

Sau phán quyết năm 2024, các quan chức Bộ Tư pháp đã đề xuất nhiều phương án nhằm chia tách mảng kinh doanh tìm kiếm của Google, bao gồm việc buộc hãng phải thoái vốn (divest) khỏi trình duyệt Chrome và hệ điều hành Android. Tuy nhiên, vào tháng 9 năm 2025, thẩm phán phụ trách vụ án đó, Amit Mehta, đã bác bỏ các yêu cầu chia tách này và phán quyết rằng Google có thể giữ lại cả Chrome lẫn Android. Dù vậy, ông đã ra lệnh cho công ty phải chấm dứt các thỏa thuận thiết lập vị trí mặc định độc quyền và chia sẻ một số dữ liệu tìm kiếm nhất định cho các đối thủ cạnh tranh (những biện pháp khắc phục mà Google hiện đang kháng cáo).

Mô típ tương tự lại diễn ra trong tuần này. Trong phán quyết được đưa ra vào thứ Tư, thẩm phán liên bang Leonie M. Brinkema thuộc Tòa án Quận Đông Virginia, người phụ trách vụ kiện công nghệ quảng cáo, tuyên bố rằng Google sẽ được phép giữ lại mảng kinh doanh quảng cáo của mình. Thẩm phán Brinkema cho biết, thay vì phải bán đi bộ phận này, "gã khổng lồ" tìm kiếm sẽ bị yêu cầu điều chỉnh các hoạt động kinh doanh theo hướng tạo điều kiện cho các đối thủ cạnh tranh. Tờ The New York Times lưu ý rằng phán quyết của thẩm phán "không cung cấp thông tin chi tiết" về cách thức Google sẽ thực hiện điều đó.

Toàn văn phán quyết bằng văn bản của thẩm phán Brinkema sẽ được niêm phong trong 14 ngày nhằm cho phép các bên liên quan tiến hành bôi đen (redact) các thông tin cần thiết. Việc bà kết luận Google đã hành động bất hợp pháp trong quá trình duy trì mảng kinh doanh công nghệ quảng cáo đã diễn ra từ tháng 4 năm ngoái; quyết định của tuần này chỉ tập trung giải quyết các biện pháp khắc phục hậu quả.

Không có gì ngạc nhiên khi Google coi kết quả này là một chiến thắng. Lee-Anne Mulholland, Phó chủ tịch phụ trách các vấn đề pháp lý của Google, đã chia sẻ với TechCrunch: "Chúng tôi rất vui mừng khi Tòa án bác bỏ đề xuất của Bộ Tư pháp (DOJ) về việc chia rẽ các công cụ vốn đang giúp các doanh nghiệp nhỏ tiếp cận khách hàng mới và phát triển."

Hệ sinh thái quảng cáo trực tuyến vốn nổi tiếng là thiếu minh bạch, phức tạp và cực kỳ khó nắm bắt đối với hầu hết những người không quen thuộc. Phần lớn lập luận của chính phủ trong vụ kiện công nghệ quảng cáo chống lại Google xoay quanh các chiến thuật của công ty nhằm đảm bảo công cụ tìm kiếm của họ là lựa chọn mặc định trên các thiết bị trên toàn thế giới, từ đó tạo đòn bẩy giúp mảng kinh doanh quảng cáo của hãng chiếm ưu thế tuyệt đối.

Để hiện thực hóa điều này, chính phủ lập luận rằng Google đã sử dụng các thỏa thuận độc quyền với các nhà sản xuất thiết bị, qua đó biến công cụ của họ trở thành tùy chọn tìm kiếm mặc định trên một phân khúc khổng lồ của thị trường điện thoại di động. Google cũng tham gia vào các thỏa thuận chia sẻ doanh thu với các nhà mạng di động những giao dịch trong đó các nhà mạng nhận được một phần doanh thu quảng cáo để đổi lấy việc duy trì Google làm lựa chọn mặc định qua đó tiếp tục củng cố vững chắc vị thế của hãng như một công cụ tìm kiếm mặc định trên thực tế khắp các thị trường điện thoại.