Huawei ra tòa tại Mỹ liên quan đến các hoạt động kinh doanh ở Iran

NEW YORK, ngày 8 tháng 9 (Reuters) - Tám năm sau khi các công tố viên Mỹ bí mật cáo buộc Tập đoàn Công nghệ Huawei của Trung Quốc lừa đảo ngân hàng HSBC và các ngân hàng khác liên quan đến hoạt động kinh doanh với Iran, vụ án cuối cùng đã chính thức bước vào giai đoạn xét xử.

Logo của Huawei tại Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới (WAIC) ở Thượng Hải, Trung Quốc

Huawei cũng đối mặt với các cáo buộc âm mưu đánh cắp bí mật thương mại từ 5 công ty công nghệ của Mỹ, đồng thời bị tố cáo nói dối về các giao dịch ở Triều Tiên và cung cấp thiết bị giám sát cho Iran để theo dõi những người biểu tình trong các cuộc biểu tình chống chính phủ năm 2009 tại Tehran. Việc lựa chọn bồi thẩm đoàn đã bắt đầu vào thứ Ba tại tòa án liên bang ở Brooklyn, New York.

Phiên tòa này sẽ khép lại một trong những cuộc chiến sớm nhất và được theo dõi sát sao nhất của chính phủ Mỹ chống lại một công ty Trung Quốc. Vụ án diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa hai nước đang tăng nhiệt và Washington nỗ lực ngăn chặn công nghệ Mỹ hỗ trợ quân đội Bắc Kinh. Cuộc chiến công nghệ Mỹ - Trung hiện đã lan rộng ra nhiều lĩnh vực công nghệ, bao gồm cả trí tuệ nhân tạo (AI).

Chuỗi sự việc bắt đầu vào năm 2018 với việc bắt giữ Giám đốc Tài chính (CFO) của Huawei, bà Mạnh Vãn Chu, tại Vancouver, châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng ngoại giao liên quan đến Mỹ, Trung Quốc và Canada.

Việc kết tội đối với các cáo buộc liên quan đến Iran sẽ củng cố lập luận của Washington trong việc đưa Huawei — một trong những công ty công nghệ hàng đầu của Trung Quốc — vào danh sách đen thương mại của Mỹ năm 2019, với lý do nghi ngờ hành vi phạm tội gây đe dọa an ninh quốc gia.

Phiên tòa do Thẩm phán Liên bang Ann Donnelly chủ trì tại Brooklyn, New York, dự kiến kéo dài khoảng ba tháng và diễn ra trùng thời điểm với cuộc gặp vào ngày 24 tháng 9 giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump tại Washington. Các bồi thẩm viên tiềm năng đã điền vào bản khảo sát dài 27 trang, trong đó bao gồm các câu hỏi về quan điểm của họ đối với chính phủ Trung Quốc và Iran.

Các cáo buộc khác bao gồm vi phạm các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran, rửa tiền, gian lận có tổ chức (racketeering), gian lận qua điện đài/mạng (wire fraud) và cản trở lý công lý. Huawei đã tuyên bố không nhận tội đối với tất cả các cáo buộc và phủ nhận mọi hành vi sai trái.

Vụ án hình sự này dựa một phần vào các báo cáo của Reuters trong năm 2012 và 2013 về mối quan hệ chặt chẽ giữa Huawei và Skycom, một công ty hoạt động tại Iran.

Reuters đưa tin rằng Skycom đã đề xuất bán ít nhất 1,3 triệu euro (1,5 triệu USD) thiết bị máy tính bị cấm vận của Hewlett-Packard cho nhà mạng di động lớn nhất của Iran vào năm 2010. Reuters cũng đưa tin bà Mạnh từng phục vụ trong hội đồng quản trị của Skycom từ tháng 2 năm 2008 đến tháng 4 năm 2009.

BẮC KINH CHO RẰNG VỤ ÁN NHẰM MỤC ĐÍCH HẠ THẤP CÔNG NGHỆ TRUNG QUỐC

Bắc Kinh từ lâu đã chỉ trích vụ án này, cho rằng đây là một phần của chiến dịch lớn hơn nhằm cản trở sự nổi lên về công nghệ của Trung Quốc. Phát ngôn viên của Huawei cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Bảy: "Lập luận bao trùm của chính phủ Mỹ rõ ràng là sai sự thật."

Hiện nay, Huawei là nhân tố trung tâm trong tham vọng phát triển chip AI của Trung Quốc, đồng thời đã mở rộng hoạt động ra ngoài thiết bị mạng và điện thoại thông minh. Công ty mô tả vụ án hình sự này là nỗ lực nhằm làm suy yếu khả năng cạnh tranh của mình, còn các cáo buộc trộm cắp là sự "đóng gói lại" các tranh chấp thương mại vốn đã được giải quyết từ lâu.

Nếu Huawei bị kết tội, các công tố viên sẽ yêu cầu tịch thu tài sản hoặc lợi nhuận thu được từ hoạt động bất hợp pháp của công ty. Nếu bị tuyên có tội đối với tất cả các tội danh, các chuyên gia cho biết công ty có thể phải đối mặt với mức phạt tài chính rất lớn.

"Mức phạt sẽ được xác định dựa trên lợi ích thu được của công ty và sau đó nhân lên theo mức độ nghiêm trọng của hành vi sai trái — con số đó có thể dao động từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đô la," Todd Haugh, giáo sư luật kinh doanh tại Trường Kinh doanh Kelley thuộc Đại học Indiana, cho biết.

Ông nói thêm rằng nếu có phán quyết có tội, "một cuộc tranh luận lớn sẽ xảy ra để chứng minh Huawei đã lợi dụng hành vi phạm tội của mình đến mức nào."

Vụ án chống lại công ty này được đưa ra trong nhiệm kỳ đầu tiên của chính quyền Trump, thời điểm cũng đã thực hiện các hành động nhằm hạn chế sử dụng thiết bị của Huawei tại Mỹ và gây áp lực buộc các quốc gia khác loại bỏ Huawei khỏi mạng viễn thông của họ, với lý do Trung Quốc có thể sử dụng thiết bị này để gián điệp.

Bản cáo trạng bao gồm các hành vi vi phạm nghi vấn diễn ra trong khoảng thời gian từ năm 1999 đến năm 2020.

Bản cáo trạng cáo buộc Huawei đã sử dụng Skycom để có được các hàng hóa, công nghệ và dịch vụ bị cấm vận của Mỹ cho hoạt động kinh doanh tại Iran, và chuyển tiền ra khỏi quốc gia này thông qua hệ thống ngân hàng quốc tế.

Phía Mỹ cho biết một ngân hàng không được nêu tên trong bản cáo trạng — nhưng các nguồn tin và tài liệu được Reuters xem xét đã xác định là HSBC — đã xử lý các giao dịch trị giá hơn 100 triệu USD bằng đồng đô la Mỹ liên quan đến Skycom.

Các công tố viên cáo buộc bà Mạnh đã trình bày sai sự thật về quyền sở hữu và sự kiểm soát của Huawei đối với Skycom trong cuộc họp với một lãnh đạo cấp cao của HSBC. Sau đó, bà đã thừa nhận các tuyên bố đó là sai sự thật, như một phần của thỏa thuận với các công tố viên để hủy bỏ các cáo buộc chống lại bà.