Hướng tới hình thành các trung tâm công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam

Tại Phiên họp lần thứ nhất năm 2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn diễn ra chiều 10/3/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn khẳng định nước ta đã đi đúng hướng và bước đầu hình thành những nền tảng quan trọng để phát triển công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam; đồng thời, đề nghị thống nhất phương châm hành động năm 2026 của Ban Chỉ đạo là: "Quyết liệt triển khai - Phối hợp đồng bộ - Tập trung trọng điểm - Tạo kết quả thực chất".

Toàn cảnh phiên họp.

Việt Nam tham gia toàn bộ chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng, công nghiệp bán dẫn ngày càng giữ vai trò chiến lược trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành danh mục 11 ngành công nghiệp chiến lược, trong đó có công nghiệp bán dẫn. Năm 2025, Quốc hội đã thông qua 13 luật liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến phát triển ngành bán dẫn.

Việt Nam hiện đã tham gia vào tất cả các công đoạn của chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, thu hút hơn 50 doanh nghiệp thiết kế chip với khoảng 7.000 kỹ sư, cùng nhiều dự án lớn về đóng gói, kiểm thử, tổng vốn FDI trong lĩnh vực bán dẫn đạt trên 14,2 tỷ USD với 241 dự án.

Về nguồn nhân lực, cả nước có hơn 240 trường đại học, mỗi năm khoảng 134.000 sinh viên khối kỹ thuật được đào tạo, trong đó khoảng 6.000 kỹ sư thiết kế vi mạch. Đặc biệt, việc khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên tại Việt Nam vào ngày 16/1/2026 là dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm từng bước làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng cho biết ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ và tái cấu trúc sâu sắc cả về công nghệ và chuỗi cung ứng.

Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ số mới đang tiếp tục khẳng định vai trò nền tảng của bán dẫn đối với nền kinh tế số toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực như AI, điện toán đám mây, Internet vạn vật và dữ liệu lớn.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng chủ trì phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn.

Nhiều quốc gia và nền kinh tế lớn đang thúc đẩy đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tăng cường tính tự chủ chiến lược trong lĩnh vực bán dẫn. "Hiện nay, khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, đang nổi lên như một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt ở các khâu đóng gói và kiểm thử chip", Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh.

Thời gian vừa qua, các bộ, ngành đã tích cực, chủ động triển khai các nhiệm vụ, giải pháp theo Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn và Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn.

Trong đó, tập trung tháo gỡ các rào cản về thể chế, hoàn thiện khung pháp lý; kiên trì theo đuổi mục tiêu phát triển ngành công nghiệp bán dẫn theo hướng hài hòa lợi ích, cân bằng quan hệ với các đối tác lớn, đồng thời thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc, gắn với nâng cao năng lực nội sinh của doanh nghiệp trong nước.

Đến nay, nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đã đầu tư và mở rộng hoạt động tại Việt Nam, tập trung chủ yếu vào các khâu lắp ráp, đóng gói và kiểm thử chip bán dẫn. Các doanh nghiệp Việt Nam cũng đã từng bước tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, từng bước nâng cao năng lực thiết kế, sản xuất và dịch vụ trong lĩnh vực bán dẫn; một dự án nhà máy sản xuất chip đã được khởi công triển khai.

Hướng tới phát triển 3 - 5 dòng chip chiến lược

Về triển khai Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050, báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ ra rằng, đã có 10/38 đề án, nhiệm vụ được hoàn thành đúng hạn; 24/38 đề án, nhiệm vụ đang trong quá trình triển khai theo thời hạn được giao; 4/38 đề án, nhiệm vụ chưa đến thời gian thực hiện và không có đề án, nhiệm vụ nào chậm, muộn.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng báo cáo tại Phiên họp.

Thời gian qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ động nghiên cứu, lên kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp thuộc trách nhiệm của Bộ trong việc thực hiện Chiến lược đến năm 2030.

Theo đó, 5 nhóm nhiệm vụ cụ thể bao gồm: Phát triển chip chuyên dụng; phát triển công nghiệp điện tử song hành, là đầu ra cho công nghiệp bán dẫn; phát triển nguồn nhân lực và thu hút nhân tài trong lĩnh vực bán dẫn; thu hút đầu tư nước ngoài có điều kiện trong lĩnh vực bán dẫn; những nhiệm vụ và giải pháp khác.

Cùng với đó, các Bộ và địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch, đề án triển khai thực hiện chiến lược thuộc phạm vi quản lý của mình.

Trong đó, 25 địa phương đã ban hành kế hoạch riêng để triển khai Quyết định số 1018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050; Quyết định số 1017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình "Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050".

Tại phiên họp, các đại biểu phát biểu về giải pháp thúc đẩy phát triển công nghiệp bán dẫn tại địa phương. Đại diện các trường đại học và doanh nghiệp cũng cho ý kiến về đầu tư phát triển phòng thí nghiệm, nhà máy sản xuất, đóng gói và kiểm thử chip bán dẫn; hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D); đào tạo nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp bán dẫn; cùng những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đào tạo, nghiên cứu và sản xuất kinh doanh...

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đề nghị các bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh triển khai các nhiệm vụ của chiến lược, trong đó tập trung lựa chọn từ 3 - 5 dòng chip bán dẫn chiến lược để phát triển sản phẩm.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng định hướng thí điểm cơ chế Nhà nước đặt hàng các sản phẩm sử dụng chip bán dẫn do Việt Nam phát triển trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh và chuyển đổi số; hỗ trợ một số viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp theo mô hình “ba nhà” nhằm hình thành các đơn vị thiết kế chip Việt Nam.

Cùng với đó là việc vận hành Trung tâm quốc gia sản xuất thử chip bán dẫn để hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm, tăng cường liên kết đào tạo trong nước và quốc tế, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm tạo nền tảng cho ngành công nghiệp bán dẫn phát triển nhanh, bền vững.

Theo các chuyên gia, nếu tận dụng tốt cơ hội từ quá trình dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời đầu tư bài bản vào nhân lực, công nghệ và thể chế, Việt Nam có thể từng bước nâng cao vai trò trong ngành công nghiệp bán dẫn, tiến tới tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao của chuỗi giá trị toàn cầu./.