iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max hiện thực hóa sáng chế công bố năm 2025 của Apple

Apple đã đưa công nghệ khẩu độ biến đổi quang học vào iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max. Trước đó, công nghệ này đã từng được Apple 'nhá hàng' trong sáng chế về hệ thống khẩu độ dành cho mô-đun camera nhỏ gọn mà hãng công nghệ Mỹ công bố năm 2025.

Ngày 9/9/2026, Apple giới thiệu iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max, trong đó camera Fusion Main 48 MP được trang bị khẩu độ vật lý biến đổi. Đây là lần đầu tiên camera iPhone có khả năng điều chỉnh khẩu độ quang học thực tế, thay vì chủ yếu dựa vào các giải pháp mô phỏng bằng công nghệ tính toán.

Hướng nghiên cứu được phát hiện từ sáng chế năm 2025

Sáng chế 'Camera Module With Variable Lens Aperture With Soft Membrane' của Apple 

Trước đó, vào cuối tháng 6/2025, giới công nghệ toàn cầu đã truyền tay nhau thông tin về một sáng chế của Apple có tên “Camera Module With Variable Lens Aperture With Soft Membrane”, mô tả hệ thống khẩu độ biến đổi được thiết kế cho các mô-đun camera có kích thước nhỏ.

Điểm đáng chú ý của sáng chế là Apple đề xuất thay thế cơ cấu lá khẩu độ chồng lấn truyền thống bằng một màng mềm, với kích thước lỗ khẩu có thể mở rộng hoặc thu hẹp thông qua hệ thống rotor và bộ truyền động. Theo mô tả, giải pháp hướng tới việc giảm kích thước, trọng lượng và độ phức tạp cơ học của mô-đun, đồng thời duy trì hình dạng khẩu độ gần tròn hơn.

Ở thời điểm đó, công nghệ mới chỉ tồn tại dưới dạng sáng chế. Tuy nhiên, việc Apple nghiên cứu một cơ cấu khẩu độ biến đổi dành riêng cho camera nhỏ gọn cho thấy hãng đang tìm cách đưa khả năng điều khiển khẩu độ quang học thực sự vào hệ thống camera trên thiết bị di động.

iPhone 18 Pro sử dụng khẩu độ vật lý biến đổi

Apple tái định nghĩa cơ chế màn trập: Bằng sáng chế mới hé lộ khẩu độ dạng màng mềm cho camera iPhone tương lai. 

Trên iPhone 18 Pro, Apple lựa chọn một giải pháp cơ khí khác. Hệ thống khẩu độ mới sử dụng sáu lá khẩu được cắt bằng laser, điều khiển bằng cơ cấu rotor.

Theo Apple, hệ thống có thể chuyển đổi mượt mà giữa các vị trí khẩu độ và tự động điều chỉnh tùy theo điều kiện ánh sáng cũng như yêu cầu về độ sâu trường ảnh. Người dùng cũng có thể lựa chọn thủ công một trong bốn mức khẩu độ thông qua ứng dụng Camera.

Các thế hệ iPhone trước sử dụng ống kính có khẩu độ cố định. Khi đó, việc kiểm soát phơi sáng chủ yếu dựa vào tốc độ màn trập, độ khuếch đại tín hiệu của cảm biến và các thuật toán xử lý hình ảnh.

Việc bổ sung khẩu độ vật lý tạo thêm một biến số quang học thực sự cho camera. Với nhiếp ảnh, điều này cho phép người dùng kiểm soát tốt hơn lượng ánh sáng đi vào cảm biến và độ sâu trường ảnh. Với quay phim, khẩu độ biến đổi có thể hỗ trợ điều chỉnh phơi sáng trong khi vẫn duy trì tốc độ màn trập mong muốn.

Sáng chế không được áp dụng nguyên trạng

Khẩu độ có thể biến đổi linh hoạt của Apple trên iPhone 18 Pro 

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa ý tưởng công nghệ được bảo hộ trong sáng chế và giải pháp kỹ thuật được đưa vào sản phẩm thương mại.

iPhone 18 Pro không có dấu hiệu sử dụng cơ cấu màng mềm được mô tả trong sáng chế Apple mà Y.M.Cinema đề cập năm 2025. Sản phẩm thương mại sử dụng sáu lá khẩu cơ học truyền thống, trong khi sáng chế tập trung vào việc thay thế các lá khẩu chồng lấn bằng một màng mềm.

Thậm chí, chính sáng chế cũng đề cập một số hạn chế của khẩu độ sử dụng các lá cơ học truyền thống, trong đó có việc phát sinh thêm bộ phận chuyển động, làm tăng độ dày mô-đun và khiến hình dạng khẩu độ khó đạt được độ tròn tối ưu.

Do đó, sẽ không chính xác nếu nói rằng chính xác cơ cấu khẩu độ màng mềm trong sáng chế năm 2025 đã được Apple đưa vào iPhone 18 Pro. Điều có thể khẳng định từ những thông tin được nêu là ý tưởng rộng hơn, Apple nghiên cứu công nghệ khẩu độ biến đổi cho hệ thống camera di động, đã trở thành một tính năng thương mại trên iPhone 18 Pro.

Sáng chế cho thấy sáng chế được bảo hộ không nhất thiết là thiết kế cuối cùng

Bằng sáng chế khẩu độ biến thiên của Apple được hiện thực hóa trên iPhone 18 Pro. 

Trường hợp này cũng cho thấy cách nhìn nhận sáng chế trong lĩnh vực công nghệ cần được đặt trong đúng bối cảnh. Việc một doanh nghiệp được cấp hoặc công bố một sáng chế không đồng nghĩa với việc chính xác thiết kế được mô tả trong đó sẽ xuất hiện trên sản phẩm thương mại.

Trong quá trình phát triển sản phẩm, doanh nghiệp có thể nghiên cứu nhiều phương án kỹ thuật khác nhau để giải quyết cùng một vấn đề, trước khi lựa chọn giải pháp phù hợp nhất về kích thước, độ bền, độ tin cậy, chi phí sản xuất hoặc khả năng tích hợp.

Với Apple, sáng chế về “Camera Module With Variable Lens Aperture With Soft Membrane” cho thấy hãng đã quan tâm đến việc đưa khẩu độ biến đổi vào camera smartphone. iPhone 18 Pro sau đó xác nhận hướng nghiên cứu này đã tiến tới sản phẩm thương mại, dù phương án kỹ thuật cuối cùng khác với thiết kế mà sáng chế năm 2025 mô tả.

Đáng chú ý, giải pháp màng mềm trong sáng chế vẫn có thể có giá trị đối với các thế hệ thiết bị tương lai nếu Apple nhận thấy nó có ưu thế về độ mỏng, độ tin cậy hoặc khả năng tạo hình khẩu độ so với cơ cấu sáu lá khẩu hiện nay.

Từ góc độ sở hữu trí tuệ, đây là ví dụ cho thấy một danh mục sáng chế có thể phản ánh hướng nghiên cứu và không gian giải pháp kỹ thuật mà doanh nghiệp đang khai phá, trong khi sản phẩm cuối cùng có thể sử dụng một phương án khác nhưng vẫn giải quyết cùng bài toán công nghệ.

Khẩu độ biến đổi mang đến cho iPhone một khả năng mà các máy ảnh chuyên dụng đã sử dụng trong nhiều thế hệ, đó là điều khiển trực tiếp lượng ánh sáng đi vào hệ thống camera bằng cơ cấu quang học.

Khi được kết hợp với cảm biến ngày càng tiên tiến, năng lực xử lý hình ảnh và các công cụ quay video chuyên nghiệp, công nghệ này cho thấy Apple đang tiếp tục phát triển cả hai hướng, vừa tăng cường xử lý tính toán, vừa đầu tư trở lại vào các giải pháp kỹ thuật vật lý trong hệ thống camera.

Nếu tháng 6/2025, khẩu độ biến đổi mới được thể hiện qua một sáng chế với cơ cấu màng mềm, thì đến tháng 9/2026, khẩu độ biến đổi đã trở thành phần cứng thực tế trên iPhone 18 Pro. Điểm thay đổi nằm ở cách Apple hiện thực hóa công nghệ, còn định hướng phát triển từ nghiên cứu sáng chế đến sản phẩm thương mại vẫn được duy trì.

Quỳnh Trang/ Theo ymcinema