SpaceX hé lộ khung thời gian ra mắt dịch vụ di động nhằm lật đổ "nhóm lũng đoạn" Big Three

Giám đốc Tài chính của SpaceX lý giải vì sao ba ông lớn viễn thông lại lo sợ Starlink đến vậy.

SpaceX đang để ngỏ các lựa chọn của mình. Nguồn ảnh: SpaceX.

AT&T, T-Mobile và Verizon có thể tha hồ hoài nghi về tính khả thi trong kế hoạch của SpaceX, nhưng công ty này không hề có ý định lùi bước trước tham vọng cung cấp dịch vụ di động. Giám đốc Tài chính (CFO) Bret Johnsen vừa tiết lộ thêm nhiều chi tiết tại Hội nghị Communacopia + Technology do Goldman Sachs tổ chức gần đây.

Dự kiến ra mắt vào năm 2028

SpaceX dự kiến triển khai các dịch vụ di động qua vệ tinh đạt "chất lượng 5G" cho người dùng điện thoại thông minh vào nửa đầu năm 2028, lùi lại một chút so với mục tiêu ban đầu là cuối năm 2027.

"Chúng tôi sẽ có thể kích hoạt một dịch vụ hoàn toàn khác biệt so với bất kỳ thứ gì đang có trên thị trường." Trích dẫn lời Bret Johnsen, CFO của SpaceX, tháng 9 năm 2026.

Công ty sẽ phóng các vệ tinh V3 mới sở hữu hiệu năng mạnh mẽ hơn trong suốt năm 2027 bằng tên lửa Starship. Johnsen hình dung ra một giải pháp khác biệt so với những dịch vụ hiện hữu và dường như không mấy mặn mà với việc xây dựng một mạng lưới viễn thông mặt đất - dù Giám đốc Vận hành (COO) Gwynne Shotwell trước đó từng lưu ý rằng phương án này vẫn được đặt lên bàn cân. Vậy kế hoạch thực sự là gì? Có vẻ như SpaceX vẫn đang trong quá trình hoàn thiện bài toán này.

Johnsen không hề đề cập đến khái niệm femtocell (trạm thu phát sóng siêu nhỏ), một ý tưởng từng được công ty đưa ra trước đây nhưng vấp phải sự giễu cợt từ các chuyên gia kỳ cựu trong ngành vì tính thiếu thực tế.

Hiện tại, SpaceX vẫn đang để ngỏ các phương án và đánh giá xem họ có thể cần thêm những nguồn lực nào khác.

SpaceX đang nắm giữ một số băng tần

SpaceX không hề bước vào cuộc chơi này một cách mù quáng.

Johnsen lưu ý rằng công ty có thể sử dụng băng tần tầm trung đã mua lại từ EchoStar để kích hoạt dịch vụ. Họ đã được cơ quan quản lý cấp phép cho cả dịch vụ kết nối trực tiếp từ vệ tinh lẫn mạng lưới mặt đất.

"Chúng tôi đã có băng tần để có thể kích hoạt dịch vụ... Và nó đã được FCC phê duyệt cho cả khả năng kết nối trực tiếp từ vệ tinh lẫn trên mặt đất. Vì vậy, nếu cần, chúng tôi có thể triển khai các giải pháp mặt đất để hoàn thiện mảnh ghép hạ tầng, hoặc chúng tôi có thể hợp tác với các nhà mạng hiện có. Chúng tôi cởi mở với nhiều cách tiếp cận khác nhau, nhưng chúng tôi chắc chắn đang tiến bước trên con đường đó tại Mỹ." Trích dẫn lời Bret Johnsen, CFO của SpaceX, tháng 9 năm 2026.

Tất nhiên, họ cũng có thể bắt tay hợp tác với các nhà mạng viễn thông hiện hành, ngoại trừ một trở ngại nhỏ.

AT&T, T-Mobile và Verizon đều đã từ chối

Từng doanh nghiệp trong nhóm "Bộ ba quyền lực" (Big Three) đều đã nhiều lần từ chối ký thỏa thuận mạng di động ảo (MVNO) với SpaceX. Lời khước từ này đồng nghĩa với việc ngay cả khi hợp tác với một doanh nghiệp như Charter, SpaceX cũng khó tìm ra một giải pháp đường vòng khả dĩ.

"Tôi không phải là luật sư, và tôi sẽ để họ tự giải quyết vấn đề đó. Nhưng mấu chốt là, tôi nghĩ toàn bộ ngành viễn thông đều đang thấy rằng chúng tôi có năng lực cung cấp một dịch vụ thực sự thuyết phục đối với người dùng." Trích dẫn lời Bret Johnsen, CFO của SpaceX, tháng 9 năm 2026.

Johnsen đã lên tiếng chỉ trích Big Three vì không chịu đổi mới sáng tạo trong suốt nhiều thập kỷ, đồng thời cho rằng họ đang lo sợ Starlink sẽ xóa sổ hoàn toàn các "vùng lõm sóng" và cung cấp dịch vụ chuyển vùng toàn cầu thực sự. Ông thậm chí còn gay gắt gọi liên minh không gian chung của các nhà mạng này là một "nhóm lũng đoạn" (cartel).

"Dịch vụ bạn đang sử dụng nhìn chung đều tương tự như nhau... Giờ đây [với Starlink], chúng tôi đang nói về khả năng đưa ra thị trường một sản phẩm hoàn toàn không có điểm chết sóng, hỗ trợ chuyển vùng toàn cầu, cho phép bạn mang đi bất cứ đâu. Điều đó thực sự kỳ diệu, đặc biệt là khi mức phí dịch vụ tương đương hoặc chỉ thấp hơn một chút so với một gói cước vốn chẳng sở hữu bất kỳ tiện ích nào kể trên." Trích dẫn lời Bret Johnsen, CFO của SpaceX, tháng 9 năm 2026.

Vừa làm vừa tính toán lộ trình

Starlink là mảng kinh doanh mang lại lợi nhuận lớn nhất của SpaceX, vì vậy việc công ty muốn chiếm thị phần lớn hơn trong thị trường kết nối thay vì bằng lòng với các thỏa thuận đối tác nhà mạng là điều hoàn toàn dễ hiểu. Những tuyên bố cứng rắn của Johnsen có thể chỉ là một tín hiệu cho thấy SpaceX đang khát khao một đòn bẩy đến mức nào để ép các nhà mạng phải ký thỏa thuận MVNO.

Kho tài nguyên băng tần 65 MHz khiêm tốn của SpaceX hoàn toàn không thể sánh với tổng quy mô lên tới 1.020 MHz của Big Three. Hãng cũng gần như đứng ngoài cuộc chơi trong phiên đấu giá băng tần AWS-3.

Tuy nhiên, CEO Elon Musk vốn nổi tiếng với phong cách làm việc khác biệt. SpaceX không đặt mục tiêu sao chép lại những gì mà AT&T, T-Mobile và Verizon đang sở hữu, và do đó họ không cần quá nhiều băng tần đến vậy. Công ty vẫn có thể thiết lập một mạng lưới lai (hybrid), kết hợp giữa hạ tầng mặt đất cơ bản với hệ thống vệ tinh trên quỹ đạo.