Microsoft công khai cạnh tranh với OpenAI, Anthropic hơn bao giờ hết

Microsoft đang ở một vị thế độc nhất vô nhị khi AI dần thống trị ngành công nghiệp công nghệ. Họ là một trong những nhà cung cấp dịch vụ đám mây và phần mềm như một dịch vụ (SaaS) lớn nhất thế giới, đồng thời nắm giữ cổ phần giá trị tại hai phòng nghiên cứu AI lớn nhất là OpenAI và Anthropic.

Ảnh chân dung ông Satya Nadella, CEO Microsoft. Nguồn ảnh: Fabrice Coffrini/ AFP/ Getty Image.

Những động lực lợi ích đó đang bắt đầu xung đột khi Microsoft công bố kết quả tài chính "khủng". Công ty vừa báo cáo một quý cực kỳ lợi nhuận với doanh thu 90 tỷ USD và thu nhập ròng 35,8 tỷ USD. Trong năm tài chính kết thúc vào ngày 30 tháng 6, Microsoft báo cáo doanh thu 331,8 tỷ USD với thu nhập ròng 133,7 tỷ USD cho cả năm.

Và Giám đốc điều hành Satya Nadella sẽ không để cho quỹ đạo phát triển của Anthropic và OpenAI, vốn đang bành trướng sang các ứng dụng và cơ sở hạ tầng dạng tác nhân (agentic infrastructure), thứ cuối cùng có thể giúp họ nắm giữ trực tiếp mối quan hệ với khách hàng, làm chệch hướng dòng tiền khổng lồ đó.

Nadella đã và đang liên tục thuyết phục các doanh nghiệp sử dụng nhiều mô hình khác nhau và ngừng phụ thuộc vào các phòng nghiên cứu AI tiên phong cho bộ khung tác nhân (agentic harness) hay lớp ứng dụng.

Làm như vậy là rất nguy hiểm, ông luôn nhấn mạnh, bởi nó đòi hỏi các công ty phải chia sẻ quá nhiều bí mật nội bộ của họ với những nhà sản xuất mô hình có độ tin cậy đáng ngờ. Ông thấu hiểu khách hàng của mình. Khối CNTT doanh nghiệp luôn e sợ cả việc rò rỉ dữ liệu lẫn việc bị trói buộc vào một nhà cung cấp duy nhất (vendor lock-in).

Giờ đây, ông đã công khai nói với các nhà phân tích Phố Wall trong cuộc họp trực tuyến công bố báo cáo tài chính hàng quý của công ty vào thứ Tư rằng đây là một cơ hội để Microsoft bán cho khách hàng những mô hình do chính họ tự phát triển (homegrown), song hành cùng các tác nhân, hệ thống bảo mật AI và nhiều hơn thế nữa, đồng thời cam kết mức chi phí thấp hơn.

Nói cách khác, ông đang định vị Microsoft như một giải pháp thay thế cho nhiều dịch vụ cao cấp mà OpenAI và Anthropic đang phát triển cho quá trình tăng trưởng của riêng họ.

Khi nhà phân tích Karl Keirstead của UBS đặc biệt yêu cầu Nadella đưa ra quan điểm về cuộc tranh luận giữa mã nguồn mở và đóng đang gây xôn xao ngành công nghiệp AI, cũng như cách Microsoft sẽ hưởng lợi từ nó, Nadella đã phản pháo một cách vô cùng quyết liệt.

"Mục tiêu là để các doanh nghiệp tự nắm quyền kiểm soát vận mệnh của chính mình," vị CEO nói về các doanh nghiệp. "Chúng tôi rất, rất rõ ràng về thiết kế kiến trúc của nền tảng, đó là bạn phải giữ bộ khung của mình tách biệt với mô hình… điều đó có nghĩa là bất kỳ mô hình nào tại bất kỳ thời điểm nào cũng đều có thể hoán đổi".

Tất nhiên, Microsoft cũng đang bán một loạt các bộ khung (hay còn gọi là tác nhân AI) dưới thương hiệu Copilot, bao gồm cả tác nhân lập trình GitHub Copilot. Tác nhân lập trình chính là nơi phần lớn dòng tiền AI đang được đổ vào hiện nay.

Và ông đã sử dụng sự cố thu hút nhiều sự chú ý từ tuần trước như một bằng chứng cho những lời cảnh báo của mình.

"Nếu bạn nhìn vào sự cố Hugging Face, bài học lớn nhất mà chúng ta nên rút ra từ đó là bạn không thể phụ thuộc vào bất kỳ một mô hình đơn lẻ nào," Nadella nói. "Bạn có thể sẽ cần nhiều mô hình để thậm chí chỉ nhằm khắc phục một số thách thức do chính một mô hình gây ra. Đó mới là cách tư duy đúng đắn, phải không? Nghĩa là bạn không thể phó mặc cho sự từ chối của một mô hình."

Sự cố này liên quan đến việc một mô hình chưa được phát hành của OpenAI đã phá vỡ môi trường thử nghiệm của nó và thực hiện thành công một cuộc tấn công mạng quy mô lớn vào Hugging Face, tất cả chỉ nhằm mục đích đạt điểm cao nhất trong một bài kiểm tra tiêu chuẩn (benchmark). Trong nỗ lực tìm hiểu chuyện gì đã xảy ra, Hugging Face ban đầu đã cố gắng sử dụng một mô hình tiên phong nội bộ (vốn chưa được nêu tên) nhưng mô hình này đã từ chối giúp đỡ. Vì vậy, họ đã chuyển sang sử dụng mô hình mã nguồn mở Z.ai GLM 5.2 của Trung Quốc để phân tích nhật ký (logs) và bảo vệ cơ sở hạ tầng của mình. Sự cố này đã gây rúng động toàn ngành đến mức ngay cả Sam Altman giờ đây cũng phải lên tiếng rằng có lẽ tiến trình phát triển AI nên chậm lại một chút.

Nadella cũng nói rõ rằng Microsoft đang rất sẵn lòng bán các mô hình tự phát triển của hãng, dòng MAI, chạy trên các con chip AI Maya do chính họ tự chế tạo, và quảng bá chúng như những giải pháp thay thế rẻ hơn.

"Mọi khách hàng đều muốn có một mô hình phù hợp cho từng tác vụ dựa trên chất lượng, độ trễ, chi phí và tính tuân thủ. Chúng tôi cung cấp danh mục mô hình đa dạng nhất trên đám mây với hơn 11.000 mô hình, bao gồm các đại diện hàng đầu từ OpenAI, Anthropic, Mistral, xAI, cũng như dòng MAI của riêng chúng tôi," ông cho biết.

Ông nói thêm: "Chúng tôi cũng đang tăng tốc quá trình phát triển mô hình của riêng mình. Chúng tôi đã công bố hơn một tá mô hình mới trên các lĩnh vực hình ảnh, giọng nói, phiên âm, lập trình, bảo mật, bao gồm cả mô hình suy luận đầu tiên của chúng tôi, MAI thinking one, tất cả đều lấy khả năng suy luận tiết kiệm chi phí làm cốt lõi cho các trường hợp sử dụng doanh nghiệp. Chúng tôi đang đồng thiết kế các mô hình này với chip (silicon) của mình, và chúng tôi đang chứng kiến hiệu suất trên mỗi watt (performance per watt) tốt hơn 40% khi chạy các mô hình MAI trên dòng chip Maya 200."

Còn đối với Mythos thì sao? Nadella đã chỉ ra đối thủ cạnh tranh mới với Mythos của Microsoft vừa được công bố đầu tuần này, MAI Cyber One Flash. Nó "đạt được hiệu suất tốt hơn so với mô hình Mythos lớn hơn rất nhiều, nhưng chỉ với một nửa chi phí khi kết hợp với bộ khung bảo mật đa tác nhân của chúng tôi," ông nói.

Chắc chắn rồi, vị Giám đốc điều hành Microsoft cho rằng các doanh nghiệp nên sử dụng các mô hình tiên phong mà OpenAI và Anthropic cung cấp trong hệ thống của họ. Nhưng thông điệp lớn hơn của ông là: đừng tin tưởng họ đến mức hoàn toàn phụ thuộc vào họ.