Nhà khoa học người Việt gia nhập viện khoa học danh giá tại Mỹ

13:17, 24/03/2026

Với nhiều thành tựu có ý nghĩa lớn cho ngành khoa học thế giới, anh Nguyễn Đức Thành, hiện là Phó giáo sư Khoa Kỹ thuật Cơ khí và Kỹ thuật Y sinh, Đại học Connecticut (Mỹ), được bầu vào Viện Khoa học và Kỹ thuật Connecticut (CASE).

Viện Hàn lâm Khoa học và Kỹ thuật Connecticut (CASE) tại Mỹ mới đây đã công bố danh sách 36 thành viên mới năm 2026, trong đó có một thành viên người Việt là PGS Nguyễn Đức Thành - giảng viên tại Đại học Connecticut (UConn).

CASE là tổ chức khoa học lớn nhất bang, ra đời từ năm 1976, đóng vai trò tư vấn chiến lược cho chính quyền và ngành công nghiệp ở Connecticut. Để được kết nạp, ứng viên phải có đóng góp nguyên bản quan trọng trong nghiên cứu/ứng dụng hoặc đạt thành tựu đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ mới tiên phong.

Theo thông tin từ CASE, PGS Nguyễn Đức Thành được ghi nhận nhờ những nghiên cứu tiên phong về vaccine vi kim tự tăng cường đa liều và vật liệu áp điện có khả năng phân hủy sinh học. Anh cũng góp phần thúc đẩy lĩnh vực kỹ thuật y sinh thông qua các đổi mới về vật liệu sinh học và công nghệ chuyển đổi, giúp cải thiện sức khỏe toàn cầu và củng cố vị thế khoa học của bang.

 PGS. TS Nguyễn Đức Thành. Ảnh: University of Connecticut

Cụ thể, trong lĩnh vực vật liệu áp điện phân hủy sinh học, anh Thành biến đổi các polyme (được cấp phép bởi FDA cho rất nhiều ứng dụng cấy ghép) và các axit amin tự nhiên thành những "vật liệu thông minh". Chúng có khả năng chuyển đổi áp lực cơ học thành các tín hiệu điện trị liệu, đồng thời đóng vai trò như các cảm biến và thiết bị phát sóng siêu âm có thể tự tan hoàn toàn trong cơ thể.

Nghiên cứu này đặt nền móng cho phương pháp theo dõi và phục hồi mô/nội tạng hư hỏng bằng năng lượng tự thân, tạo ra một thế hệ thiết bị cấy ghép tạm thời mới, không cần phẫu thuật tháo bỏ, có ý nghĩa thực tiễn lớn trong chấn thương chỉnh hình và chăm sóc vết thương.

Về đưa thuốc qua vi kim, anh Nguyễn Đức Thành đồng sáng chế phương pháp vi chế tạo (SEAL) để tạo ra các hạt vi mô được lập trình thời gian. Anh chuyển đổi ý tưởng này thành các miếng dán da không gây đau đớn, giúp giải phóng nhiều liều vaccine, thay thế hoàn toàn các mũi tiêm, hoặc kháng thể "nhắc lại" chỉ sau một lần dán và không gây đau.

Công nghệ này đã ứng dụng thành công trên miếng dán vaccine Covid-19, miếng dán kháng thể liều cao và các ứng dụng trị liệu ngoài tiêm chủng. Đặc biệt, nó giải quyết rào cản về "chuỗi cung ứng lạnh" nhờ khả năng ổn định dược chất và vaccine ngay trên miếng dán.

 Theo CASE, các công trình này có khả năng ứng dụng thực tiễn và tác động cộng đồng rất lớn, thu hút hơn 10 triệu USD hỗ trợ từ chính phủ liên bang và các quỹ tài trợ.

PGS Nguyễn Đức Thành là cựu sinh viên chương trình Kỹ sư tài năng Vật lý của Đại học Bách khoa Hà Nội (K47), từng được vinh danh là một trong 10 gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quốc năm 2018 và được vinh danh là nhà khoa học trẻ dưới 35 tuổi thành công trong lĩnh vực lý - sinh.

Từ năm 2016 đến nay, anh đảm nhiệm vai trò phó giáo sư tại khoa Kỹ thuật Cơ khí, Đại học Connecticut. Nghiên cứu của anh mang tính liên ngành, nằm ở giao thoa giữa y sinh, khoa học vật liệu và công nghệ nano/vi mô.

Trước khi gia nhập UConn, PGS Nguyễn Đức Thành đã hoàn thành nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Robert Langer.

Tại đây, anh đã phát triển một nền tảng công nghệ cho phép tạo ra các cấu trúc vi mô ba chiều từ vật liệu sinh học, đặc biệt là các polymer phân hủy sinh học đã được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) phê duyệt. Công nghệ này mở ra nhiều ứng dụng trong lĩnh vực phân phối thuốc và thiết bị cấy ghép.

Trước đó, vào năm 2013, PGS Nguyễn Đức Thành nhận bằng tiến sĩ Kỹ thuật Cơ khí và Hàng không tại Đại học Princeton. Trong thời gian này, ông hợp tác với GS Michael McAlpine để tập trung nghiên cứu việc tạo ra các vật liệu và thiết bị điện cơ tiên tiến ở quy mô nano, có khả năng tương tác trực tiếp với tế bào và mô sinh học, phục vụ các ứng dụng như thu năng lượng, cảm biến và điều khiển cơ học tế bào.

Các công trình của anh đã được công bố trên nhiều tạp chí khoa học uy tín và được giới thiệu trên các phương tiện truyền thông quốc tế như New York Times và Nature.

Với những đóng góp nổi bật, PGS Nguyễn Đức Thành đã nhận nhiều giải thưởng quốc tế uy tín như MIT Technology Review Top Innovator Under 35 khu vực châu Á - Thái Bình Dương (2019), NIH Trailblazer Award (2018), SME Outstanding Young Manufacturing Engineer Award (2018), ACell Young Investigator Award (2020), Young Investigator Award của tạp chí Biomaterials (2022) và MRS Early Distinguished Invited Speaker (2025).

Hiện, anh Thành sở hữu hơn 20 bằng sáng chế, là thành viên cao cấp của Viện Hàn lâm các nhà phát minh Mỹ. Anh hướng dẫn hơn 30 nghiên cứu sinh tiến sĩ và sau tiến sĩ, trong đó hơn 10 người là Việt Nam.

Anh cũng là đồng sáng lập kiêm Giám đốc công nghệ của hai startup là PiezoBioMembrane, Inc. và SingleTimeMicroneedles, Inc., thúc đẩy đưa liệu pháp áp điện phân hủy sinh học và nền tảng vi kim 'tiêm một lần duy nhất' từ phòng thí nghiệm vào ứng dụng lâm sàng, nhằm sớm mang lại tác động thực tế.