Robot “vấp ngã”: Xpeng Trung Quốc đối mặt làn sóng phản ứng sau cú ngã công khai của người máy hình người

CEO ví von sự cố như trẻ tập đi, khi robot Iron mất thăng bằng trở thành “hiện tượng mạng”

Robot hình người Iron của Xpeng ngã trên sân khấu trong buổi trình diễn tại trung tâm thương mại ở Thâm Quyến

Hãng xe điện Trung Quốc Xpeng Motors đã trình diễn robot hình người của mình trước hàng trăm người tại một trung tâm thương mại ở thành phố Thâm Quyến (miền nam Trung Quốc) vào cuối tuần qua, nhưng một cú ngã ngửa bất ngờ đã nhanh chóng trở thành tiêu điểm truyền thông, phản ánh hành trình còn nhiều gập ghềnh phía trước của những cỗ máy như vậy.

Theo nhiều video lan truyền trên mạng, sau khi catwalk mượt mà ra trung tâm sân khấu vào chiều thứ Bảy, Iron – robot cao 1,78 m, được mô tả là có dáng đi uyển chuyển như con người – đã mất thăng bằng và ngã ngửa khi đứng yên trên sân khấu. Một nhân viên đã kịp đỡ nhưng robot vẫn úp mặt xuống đất.

Nhân viên kỹ thuật nhanh chóng đưa Iron ra ngoài, sau đó robot quay lại sân khấu sau khi được điều chỉnh để tiếp tục các màn trình diễn tương tác với trẻ em, đặt những câu hỏi vui như “phân của gấu trúc khổng lồ có màu gì”.

Sang ngày Chủ nhật, ngày thứ hai của chương trình, robot không còn đi lại mà được cố định vào một khung đỡ, thực hiện các cuộc trò chuyện mang tính giáo dục và giải trí với khán giả.

Dù đã di chuyển ổn định nhiều lần trong buổi trình diễn hôm thứ Bảy, cú ngã của robot vẫn trở thành tiêu điểm truyền thông. Theo dữ liệu từ Entobit.cn – nền tảng theo dõi mạng xã hội – sự việc này là từ khóa được tìm kiếm nhiều thứ tư trên Baidu sáng thứ Hai, đồng thời là chủ đề thịnh hành số một trên nền tảng tin tức Jinri Toutiao của ByteDance tối Chủ nhật.

“Điều này làm tôi nhớ đến cách những đứa trẻ tập đi,” ông He Xiaopeng, đồng sáng lập kiêm CEO của Xpeng, viết trên mạng xã hội Weibo hôm Chủ nhật. “Sau một lần ngã, chúng sẽ đứng vững hơn; bước tiếp theo là bắt đầu chạy, và tiếp tục chạy mãi.”

Các robot không mang hình dáng con người, tiêu biểu là robot chó, đã đạt thương mại hóa nhanh hơn so với robot hình người, theo báo cáo năm ngoái của GF Securities. “So với robot hình người hai chân, robot bốn chân có khả năng chịu tải cao hơn, giữ thăng bằng vượt trội, đồng thời dễ điều khiển, thiết kế và bảo trì hơn,” báo cáo nêu.

Trong khi AI đã đạt những bước tiến lớn trong các nhiệm vụ nhận thức – như đánh bại con người trong cờ vua hay dịch ngôn ngữ – thì việc “hiện thân vật lý” (physical embodiment) vẫn là thách thức lớn, do dữ liệu về tri thức và nghệ thuật phong phú hơn nhiều so với dữ liệu về chuyển động, theo ông Zhang Qiang, Giám đốc Hội đồng học thuật của Trung tâm Đổi mới Robot Hình người Bắc Kinh, trong một video giáo dục hồi tháng 5.

Robot hình người Iron của Xpeng di chuyển trong chuyến tham quan showroom tại trụ sở công ty ở Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông (miền nam Trung Quốc), ngày 5/11/2025. Ảnh: AFP

“Rất khó để tìm được dữ liệu thực sự toàn diện về chuyển động của con người,” ông Zhang nói.

Ông cũng cho rằng robot sẽ dễ hoàn thành các hành động cụ thể, như một điệu nhảy hay một cú nhào lộn, hơn trong những môi trường được kiểm soát tốt.

Dù vậy, các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn đang nỗ lực đẩy xa giới hạn của công nghệ robot.

Gần đây, Unitree Robotics đã đưa một robot hình người G1 tới khu vực Altay thuộc Tân Cương, nơi nhiệt độ xuống tới -47,4°C. Mẫu robot hai chân cao 1,30 m này đã đi hơn 130.000 bước trên tuyết, vẽ nên biểu tượng Thế vận hội Mùa đông, đồng thời thể hiện khả năng hoạt động bền bỉ trong môi trường khắc nghiệt.

Xpeng không phải là hãng xe điện Trung Quốc duy nhất theo đuổi chiến lược mở rộng sang lĩnh vực robot tương tự Tesla (Mỹ). Theo một báo cáo của LatePost hôm thứ Sáu, Li Auto (Bắc Kinh) đã tái cấu trúc đội ngũ nghiên cứu, theo đó Phó chủ tịch Lang Xianpeng sẽ dẫn dắt bộ phận robot hình người mới, trong khi Gou Xiaofei – người phụ trách thiết kế buồng lái thông minh – đứng đầu một nhóm mới tập trung vào phần mềm và “cơ thể robot”.

Li Auto chưa đưa ra phản hồi chính thức trước yêu cầu bình luận.

Công ty này cũng đã đăng tuyển nhiều vị trí việc làm liên quan đến lĩnh vực robot, bao gồm các kỹ sư phát triển khớp nối và bàn tay robot.