Siêu máy tính Trung Quốc giữ ngôi đầu thế giới, khẳng định năng lực công nghệ nội địa

11:56, 18/11/2026

Siêu máy tính LineShine tiếp tục dẫn đầu hai bảng xếp hạng TOP500 và HPCG toàn cầu, khẳng định bước tiến của Trung Quốc trong phát triển công nghệ điện toán hiệu năng cao và tự chủ bộ xử lý…

Siêu máy tính LineShine do Trung Quốc tự phát triển hoàn toàn. Ảnh: China Media Group.

Siêu máy tính LineShine do Trung Quốc tự phát triển hoàn toàn. Ảnh: China Media Group.

Việc LineShine duy trì vị trí số 1 thế giới cho thấy Trung Quốc không chỉ đạt bước tiến về tốc độ xử lý mà còn từng bước làm chủ kiến trúc siêu máy tính, từ bộ xử lý, mạng kết nối đến phần mềm hệ thống. Thành tựu này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và năng lực điện toán toàn cầu ngày càng gia tăng.

VƯỢT EL CAPITAN, GIỮ VỮNG VỊ TRÍ SỐ 1 TOÀN CẦU

Siêu máy tính LineShine của Trung Quốc tiếp tục giữ vị trí nhanh nhất thế giới, đồng thời dẫn đầu cả hai bảng xếp hạng TOP500 và High-Performance Conjugate Gradient (HPCG) vừa được công bố tại Hội nghị quốc tế về điện toán hiệu năng cao SC26 ở Chicago (Mỹ).

Ở bảng xếp hạng HPCG, LineShine cũng tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu với hiệu năng 22 petaflops, trong khi El Capitan đạt 17,41 petaflops.

Theo kết quả xếp hạng lần thứ 68 của TOP500, LineShine đạt hiệu năng 2,198 exaflops trong bài kiểm tra High Performance Linpack (HPL), tương đương 2,198 tỷ tỷ phép tính dấu phẩy động mỗi giây. Thành tích này cao hơn khoảng 21% so với siêu máy tính El Capitan của Mỹ, đứng thứ hai với 1,809 exaflops.

Được lắp đặt tại Trung tâm Siêu máy tính Quốc gia ở thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, LineShine lần đầu tiên giành vị trí số 1 thế giới vào tháng 6/2026, vượt qua El Capitan. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2017, khi Sunway TaihuLight đứng đầu bảng xếp hạng, một hệ thống siêu máy tính của Trung Quốc trở lại vị trí dẫn đầu TOP500.

Đáng chú ý, theo tổ chức TOP500, LineShine là siêu máy tính đầu tiên trong lịch sử bảng xếp hạng vượt ngưỡng 2 exaflops về hiệu năng tính toán dấu phẩy động chính xác kép duy trì ổn định chỉ bằng các bộ xử lý trung tâm (CPU), không phụ thuộc vào những bộ tăng tốc đồ họa GPU cao cấp.

Thành tích này không chỉ phản ánh sức mạnh tính toán của một hệ thống đơn lẻ mà còn cho thấy hướng tiếp cận công nghệ riêng của Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh phát triển hạ tầng điện toán hiệu năng cao.

KIẾN TRÚC CPU NỘI ĐỊA, GIẢM PHỤ THUỘC VÀO GPU

Điểm khác biệt đáng chú ý của LineShine nằm ở kiến trúc điện toán hoàn toàn dựa trên CPU, kết hợp công nghệ tăng tốc trực tuyến (Online Acceleration), cho phép tích hợp năng lực tính toán khoa học hiệu năng cao với điện toán thông minh.

Theo Trung tâm Siêu máy tính Quốc gia tại Thâm Quyến, hệ thống sử dụng các bộ xử lý LX2 do Trung Quốc tự phát triển, tích hợp các đơn vị tăng tốc ma trận và bộ nhớ băng thông cao. Các thành phần quan trọng khác, từ mạng kết nối tốc độ cao, hệ thống lưu trữ đến phần mềm vận hành, cũng được phát triển trong nước.

Cách tiếp cận này có ý nghĩa đáng kể trong bối cảnh Trung Quốc phải đối mặt với những hạn chế tiếp cận công nghệ bán dẫn và các bộ tăng tốc điện toán tiên tiến từ nước ngoài.

Ông Ma Jihua, chuyên gia phân tích lâu năm trong ngành viễn thông, nhận định nhiều năm đầu tư vào công nghệ siêu máy tính nội địa đã giúp Trung Quốc xây dựng được một kiến trúc điện toán riêng, bất chấp những hạn chế từ bên ngoài.

Theo ông, LineShine chứng minh rằng hiệu năng siêu máy tính đẳng cấp thế giới vẫn có thể đạt được mà không cần phụ thuộc vào các bộ tăng tốc GPU cao cấp. Việc kết hợp bộ xử lý nội địa với những đổi mới ở cấp độ hệ thống có thể tạo ra một phương án thay thế khả thi cho kiến trúc siêu máy tính vốn phụ thuộc nhiều vào GPU.

Điều này cũng cho thấy cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực điện toán hiệu năng cao không chỉ nằm ở việc phát triển những con chip mạnh hơn, mà còn phụ thuộc vào khả năng thiết kế kiến trúc tổng thể, tối ưu hóa kết nối, bộ nhớ và phần mềm để khai thác tối đa năng lực của toàn hệ thống.

TỪ NĂNG LỰC TÍNH TOÁN ĐẾN ỨNG DỤNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHIỆP

Bên cạnh thứ hạng toàn cầu, năng lực ứng dụng thực tế của LineShine cũng là một điểm đáng chú ý. Theo thông tin từ Trung tâm Siêu máy tính Quốc gia tại Thâm Quyến, hệ thống đã hỗ trợ 22 ứng dụng quy mô lớn, mỗi ứng dụng sử dụng hơn 10 triệu lõi xử lý, đồng thời được điều chỉnh để vận hành hơn 220 phần mềm chuyên dụng.

Các ứng dụng trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ dự báo thời tiết, khoa học vật liệu đến nghiên cứu và phát triển dược phẩm.

Trong nghiên cứu vật liệu, các nhà khoa học đã sử dụng LineShine để thực hiện những phép tính nguyên lý cơ bản với quy mô 200 triệu nguyên tử silicon, cũng như mô phỏng cấu trúc điện tử tại bề mặt tiếp xúc của pin thể rắn với hơn 10 triệu nguyên tử.

Công trình này sử dụng phần mềm XLSDFT do Trung Quốc tự phát triển và đã lọt vào vòng chung kết Giải thưởng Gordon Bell 2026 của Hiệp hội Máy tính (ACM), một trong những giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực điện toán hiệu năng cao.

"Chuyển từ việc chế tạo những cỗ máy đạt đẳng cấp thế giới sang sử dụng các hệ thống do chính mình phát triển để thực hiện những nghiên cứu khoa học mang tính nguyên bản là một bước tiến quan trọng". Ông Ma Jihua Chuyên gia phân tích ngành viễn thông Trung Quốc

Trước đó, các nhóm nghiên cứu Trung Quốc từng giành Giải thưởng Gordon Bell vào năm 2016 và 2017 với những công trình mô phỏng khí quyển và động đất quy mô lớn, được thực hiện trên siêu máy tính Sunway TaihuLight.

Theo chuyên gia Ma Jihua, khả năng vận hành các ứng dụng khoa học quy mô lớn và hỗ trợ hệ sinh thái phần mềm ngày càng phong phú cho thấy những tiến bộ của Trung Quốc trong việc mở rộng quy mô hệ thống và nâng cao mức độ trưởng thành của ngành siêu máy tính.

Ở cấp độ quốc gia, Trung Quốc đang tiếp tục ưu tiên phát triển hạ tầng điện toán trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030). Các mục tiêu được đặt ra bao gồm mở rộng nguồn cung tài nguyên điện toán thông minh hiệu năng cao, tăng cường điều phối tài nguyên điện toán trên phạm vi toàn quốc và xây dựng mạng lưới điện toán quốc gia tích hợp.

Theo ông Xie Cun, quan chức Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc, năng lực điện toán thông minh của nước này đạt 2.592 exaflops vào cuối tháng 9/2026, tăng 146% so với cùng kỳ năm trước. Năng lực này được xem là một trong những nền tảng quan trọng hỗ trợ sự phát triển nhanh chóng của ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI) Trung Quốc.

Giám đốc Trung tâm Siêu máy tính Quốc gia tại Thâm Quyến Lu Yutong cho biết trung tâm sẽ tiếp tục phát triển các công nghệ kết hợp siêu máy tính và AI, hoàn thiện hệ sinh thái ứng dụng, dịch vụ hỗ trợ và thúc đẩy chuyển hóa năng lực tính toán thành những tiến bộ trong khoa học, kỹ thuật và công nghiệp.

Việc LineShine giữ vị trí dẫn đầu thế giới vì thế không đơn thuần là một thành tích về tốc độ xử lý. Đây còn là minh chứng cho nỗ lực xây dựng năng lực điện toán độc lập của Trung Quốc, trong đó tự chủ bộ xử lý, kiến trúc hệ thống và hệ sinh thái phần mềm ngày càng trở thành những yếu tố quan trọng trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu.