Thẩm phán liên bang Mỹ chấp thuận khoản dàn xếp trị giá 1,5 tỷ đô la của Anthropic trong vụ kiện bản quyền

Anthropic nâng cấp hạ tầng tính toán trước làn sóng bùng nổ của Claude toàn cầu. Ảnh: Reuters.

Hôm thứ Hai, một thẩm phán liên bang tại San Francisco đã chính thức thông qua thỏa thuận dàn xếp mang tính bước ngoặt trị giá 1,5 tỷ đô la của công ty trí tuệ nhân tạo Anthropic, nhằm giải quyết vụ kiện tập thể do một nhóm tác giả khởi xướng, cáo buộc công ty sử dụng trái phép các tác phẩm sách của họ để huấn luyện chatbot AI Claude.

Thẩm phán liên bang Araceli Martinez-Olguin đã chấp thuận phê duyệt cuối cùng đối với thỏa thuận này, khoản dàn xếp lớn nhất từng được ghi nhận trong một vụ kiện bản quyền tại Mỹ, đồng thời bác bỏ những lập luận cho rằng con số này là quá nhỏ. Đây là một trong hàng chục vụ kiện được các chủ sở hữu bản quyền, bao gồm tác giả sách và các cơ quan báo chí, khởi xướng nhằm vào các công ty công nghệ liên quan đến việc sử dụng tác phẩm của họ để huấn luyện mô hình ngôn ngữ lớn, đồng thời cũng là vụ kiện lớn đầu tiên tại Mỹ đạt được thỏa thuận dàn xếp. Thẩm phán William Alsup, hiện đã nghỉ hưu, là người đã phê duyệt ban đầu thỏa thuận này vào tháng 9 năm ngoái.

Bà Aparna Sridhar, Phó Cố vấn pháp lý của Anthropic, cho biết trong một tuyên bố rằng thỏa thuận dàn xếp đạt được vào năm 2025, sau phán quyết mang tính bước ngoặt của tòa án khẳng định việc huấn luyện AI bằng sách thuộc phạm vi sử dụng hợp lý theo luật bản quyền, và phán quyết này vẫn tiếp tục có hiệu lực cho đến nay. Bà cũng bày tỏ sự hài lòng khi hơn 91% tác giả và nhà xuất bản thuộc diện được bồi thường trong thỏa thuận đã hoàn tất yêu cầu nhận phần chi trả của mình, đồng thời cho biết công ty mong muốn sớm khép lại vụ việc này. Luật sư đại diện chính cho nhóm tác giả, ông Justin Nelson, hoan nghênh những gì ông gọi là một thỏa thuận dàn xếp mang tính lịch sử.

Theo tuyên bố của ông Nelson, đây là khoản bồi thường bản quyền lớn nhất từng được ghi nhận trong lịch sử, và nhóm luật sư đại diện mong muốn sớm tiến hành việc chi trả cho các thành viên trong nhóm nguyên đơn. Nhóm tác giả đã khởi kiện Anthropic vào năm 2024, cáo buộc công ty, vốn nhận được sự hậu thuẫn từ Amazon và Alphabet, đã sử dụng các phiên bản sách vi phạm bản quyền mà không có sự cho phép nhằm huấn luyện Claude phản hồi các yêu cầu của người dùng.

Thẩm phán Alsup từng ra phán quyết vào tháng 6 năm ngoái rằng Anthropic đã sử dụng hợp lý các tác phẩm của nhóm tác giả để huấn luyện Claude, tuy nhiên cũng xác định rằng công ty đã vi phạm quyền của họ khi lưu trữ hơn 7 triệu cuốn sách vi phạm bản quyền vào một "thư viện trung tâm" mà không nhất thiết được sử dụng cho mục đích huấn luyện AI.

Một phiên tòa dự kiến được tổ chức vào tháng 12 năm ngoái nhằm xác định mức bồi thường mà Anthropic phải chi trả cho hành vi vi phạm bản quyền bị cáo buộc, với mức thiệt hại tiềm tàng có thể lên đến hàng trăm tỷ đô la.

Thỏa thuận dàn xếp này đã vấp phải sự phản đối từ một số tác giả, những người cho rằng khoản bồi thường chưa đủ lớn, mức phí trả cho luật sư của nguyên đơn là quá cao, hoặc một số chủ sở hữu bản quyền đã bị loại trừ một cách không thỏa đáng khỏi thỏa thuận.

Trong phán quyết đưa ra hôm thứ Hai, Thẩm phán Martinez-Olguin đã bác bỏ những phản đối nói trên. Bà cho rằng những chỉ trích về quy mô của khoản dàn xếp không dựa trên đánh giá thực tế về toàn bộ rủi ro và lợi ích có thể xảy ra nếu vụ việc được đưa ra xét xử, đồng thời chấp thuận mức phí hơn 101 triệu đô la cho đội ngũ luật sư, thấp hơn so với mức 187,5 triệu đô la mà họ yêu cầu ban đầu. Một số tác giả và nhà xuất bản đã chọn không tham gia thỏa thuận dàn xếp này và hiện đang theo đuổi các vụ kiện riêng lẻ chống lại Anthropic, những vụ kiện này hiện vẫn đang trong quá trình xét xử.