Thực hiện ESG sớm: "Tấm vé" chiến lược giữ vững lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên kinh tế xanh

Thực hiện ESG sớm không còn là chi phí tuân thủ, mà là khoản đầu tư chiến lược nhằm nội hóa chi phí môi trường, tái định hình năng lực cạnh tranh và mở rộng không gian tăng trưởng dài hạn.

*Bối cảnh thương mại toàn cầu năm 2026 đang chứng kiến sự chuyển dịch mang tính cấu trúc: Phát triển bền vững đã bước qua giai đoạn khuyến khích tự nguyện để trở thành 'tiêu chuẩn bắt buộc' trong định giá doanh nghiệp và lựa chọn nhà cung cấp. Tại Hội nghị "ESG - Nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cho doanh nghiệp" do VCCI Chi nhánh TP.HCM tổ chức ngày 30/7/2026, các chuyên gia hàng đầu đã khẳng định: Thực hiện ESG sớm không còn là chi phí tuân thủ, mà là khoản đầu tư chiến lược nhằm nội hóa chi phí môi trường, tái định hình năng lực cạnh tranh và mở rộng không gian tăng trưởng dài hạn.

ESG không còn là lựa chọn mà là yêu cầu của thị trường

Dưới góc độ kinh tế học môi trường, hoạt động sản xuất kinh doanh truyền thống thường phát sinh các ngoại ứng tiêu cực — như ô nhiễm không khí, phát thải khí nhà kính (GHG), và suy giảm vốn tự nhiên — mà xã hội phải gánh chịu chi phí. Tuy nhiên, cục diện tài chính toàn cầu đang thay đổi hoàn toàn cơ chế này.

Phát biểu khai mạc hội nghị, bà Nguyễn Xuân Bích Thoại, Phó Giám đốc VCCI - Chi nhánh Khu vực TP Hồ Chí Minh cho biết, bối cảnh biến đổi khí hậu, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và các hàng rào kỹ thuật trong thương mại quốc tế đang đặt ra những yêu cầu mới đối với doanh nghiệp. Trong xu thế đó, ESG không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích mà đã trở thành tiêu chuẩn quan trọng để doanh nghiệp tham gia sâu vào thị trường toàn cầu.

Theo bà Nguyễn Xuân Bích Thoại, việc áp dụng ESG mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bên cạnh việc đáp ứng các yêu cầu của thị trường xuất khẩu và chuỗi cung ứng quốc tế, ESG còn giúp doanh nghiệp hoàn thiện năng lực quản trị, sử dụng hiệu quả nguồn lực, giảm thiểu rủi ro trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời nâng cao uy tín thương hiệu và tạo nền tảng cho phát triển lâu dài.

Các đại biểu, chuyên gia tham dự Tọa đàm "ESG - Nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cho doanh nghiệp".

Đại diện VCCI cũng cho biết, trong thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp thông qua việc tăng cường kết nối với các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính và các đối tác trong nước, quốc tế. Đồng thời, nhiều chương trình đào tạo, tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững sẽ được triển khai nhằm giúp doanh nghiệp từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn ESG.

Chủ động triển khai ESG để không mất cơ hội kinh doanh

Tại hội nghị, các chuyên gia tập trung trao đổi nhiều nội dung liên quan đến xu hướng ESG trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế; các quy định mới về phát triển bền vững, phát thải carbon, trách nhiệm trong chuỗi cung ứng cũng như những giải pháp giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị và tiếp cận các nguồn tài chính xanh.

Theo các chuyên gia, sự thay đổi trong yêu cầu của thị trường đang diễn ra rất nhanh. Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu cạnh tranh bằng chất lượng và giá thành sản phẩm thì hiện nay các tiêu chí về phát triển bền vững, minh bạch thông tin và trách nhiệm xã hội ngày càng trở thành yếu tố quyết định trong quá trình lựa chọn nhà cung cấp của các đối tác quốc tế.

Nhiều ý kiến tại hội nghị nhận định, không ít doanh nghiệp có nguy cơ đánh mất đơn hàng không phải vì sản phẩm kém chất lượng, mà do chưa đáp ứng các tiêu chuẩn ESG hoặc chưa chứng minh được tính minh bạch trong chuỗi cung ứng. Đây là thách thức nhưng cũng là động lực để doanh nghiệp thay đổi tư duy quản trị, chủ động đầu tư cho phát triển bền vững thay vì chỉ tập trung vào mục tiêu tăng trưởng ngắn hạn.

Các chuyên gia cho rằng, việc xây dựng lộ trình thực hiện ESG cần được tiến hành sớm và phù hợp với quy mô, điều kiện của từng doanh nghiệp. Quá trình này không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của khách hàng và thị trường xuất khẩu mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, tối ưu chi phí sản xuất, tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn xanh và nâng cao sức chống chịu trước những biến động của thị trường.

Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, việc tăng cường các chính sách hỗ trợ, tư vấn và kết nối nguồn lực cũng đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy quá trình chuyển đổi. Thông qua các chương trình đồng hành của VCCI và các tổ chức liên quan, doanh nghiệp sẽ có thêm điều kiện tiếp cận kiến thức, công cụ và nguồn lực cần thiết để triển khai ESG một cách hiệu quả.

Xu hướng tiêu dùng xanh, tài chính xanh và chuỗi cung ứng bền vững sẽ tiếp tục phát triển mạnh trong thời gian tới. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động thích ứng, xem ESG là một phần trong chiến lược phát triển dài hạn thay vì chỉ là yêu cầu tuân thủ. Khi được triển khai đồng bộ, ESG sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng khả năng chống chịu trước các biến động của thị trường và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Các ý kiến tại hội nghị thống nhất rằng, trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng đề cao các tiêu chuẩn phát triển bền vững, ESG đã trở thành "tấm vé" để doanh nghiệp duy trì năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế. Chủ động thực hiện ESG không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ mất đơn hàng mà còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư, mở rộng thị trường và phát triển bền vững trong dài hạn.

Để quá trình chuyển đổi ESG không trở thành gánh nặng quá tải đối với khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), VCCI Chi nhánh TP.HCM cam kết đóng vai trò cầu nối hệ sinh thái.