Việt Nam nghiên cứu thí điểm đồng tiền kỹ thuật số quốc gia từ 2029

Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu, đề xuất cơ chế và thí điểm đồng tiền kỹ thuật số quốc gia (CBDC) trong giai đoạn 2029, 2030. Đây là một nội dung thuộc Đề án cải cách thị trường tài chính, chưa đồng nghĩa với việc Việt Nam sẽ chính thức phát hành CBDC.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký ban hành Quyết định số 1443/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045". Một trong những nội dung đáng chú ý của đề án là giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế và triển khai thử nghiệm đồng tiền kỹ thuật số quốc gia (Central Bank Digital Currency, CBDC).

Theo đề án, Ngân hàng Nhà nước được giao chủ trì nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách và triển khai thí điểm CBDC trong giai đoạn 2029 -2030, phối hợp với Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành liên quan.

Như vậy, lộ trình được Chính phủ đặt ra mới dừng ở bước nghiên cứu và thử nghiệm, chưa phải quyết định phát hành hay đưa đồng tiền kỹ thuật số quốc gia vào lưu thông chính thức. Việc có triển khai CBDC trên thực tế hay không sẽ phụ thuộc vào kết quả nghiên cứu, thử nghiệm và các quyết định tiếp theo của cơ quan có thẩm quyền.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được giao nhiệm vụ chủ trì nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách và triển khai thử nghiệm đồng tiền kỹ thuật số quốc gia (CBDC) trong giai đoạn 2029-2030. Ảnh: Internet

CBDC khác với Bitcoin và các loại tiền mã hóa

Đề án xác định việc nghiên cứu CBDC là một phần trong quá trình hiện đại hóa hạ tầng tài chính và thanh toán quốc gia.

Khác với Bitcoin, Ether hay các loại tiền mã hóa do khu vực tư nhân phát hành, CBDC là tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành và bảo đảm giá trị. Nếu được đưa vào vận hành trong tương lai, đây sẽ là một dạng tiền của ngân hàng trung ương tồn tại dưới hình thức số, thuộc hệ thống tiền tệ chính thức của quốc gia.

Việc nghiên cứu CBDC cũng được đặt trong bối cảnh Chính phủ định hướng nâng cấp hạ tầng thanh toán điện tử, tăng cường kết nối với hệ thống định danh số và cơ sở dữ liệu dân cư, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý dòng tiền, bảo đảm an toàn hệ thống tiền tệ.

 Thị trường tài sản số sẽ được xây dựng theo lộ trình

Bên cạnh CBDC, Quyết định 1443/QĐ-TTg cũng giao Bộ Tài chính triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa và nghiên cứu xây dựng khung pháp lý đối với tài sản số, tài sản mã hóa cùng các sàn giao dịch tài sản số được cấp phép.

Đề án nhấn mạnh việc hoàn thiện khung pháp lý theo hướng phân loại tài sản số dựa trên bản chất và mục đích sử dụng. Các nhóm được nghiên cứu gồm: Tài sản mã hóa phục vụ thanh toán (payment token); Mã thông báo tiện ích (utility token); Mã thông báo chứng khoán hoặc tài sản thực được số hóa (security token và tài sản thực được token hóa, RWA).

Việc phân loại này nhằm xây dựng cơ chế quản lý phù hợp với từng loại tài sản, bởi mỗi nhóm có đặc điểm, mức độ rủi ro và bản chất pháp lý khác nhau.

Theo đề án, Bộ Tài chính cũng được giao nghiên cứu xây dựng Luật về tài sản số và tài sản mã hóa trong giai đoạn 2028, 2029, đồng thời triển khai các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (regulatory sandbox) đối với một số mô hình tài chính số, bao gồm token hóa tài sản thực, chứng khoán số hóa, trái phiếu số hóa, quỹ đầu tư số hóa và các dịch vụ vận hành trên nền tảng công nghệ sổ cái phân tán (DLT).

Chưa mở cửa tự do cho hoạt động tiền mã hóa 

Các nhiệm vụ nêu trong đề án cho thấy định hướng của Chính phủ là từng bước xây dựng khung pháp lý đối với tài sản số và công nghệ tài chính mới, thay vì cho phép ngay các hoạt động mua bán, phát hành hay giao dịch tiền mã hóa trên diện rộng.

Đề án đặt mục tiêu phát triển thị trường tài sản số theo lộ trình, gắn với cơ chế thử nghiệm, tiêu chuẩn về công nghệ, năng lực tài chính và yêu cầu quản lý rủi ro trước khi xem xét mở rộng phạm vi triển khai.

Do đó, việc nghiên cứu CBDC trong giai đoạn 2029-2030 cũng cần được hiểu là một nhiệm vụ nghiên cứu và thí điểm theo lộ trình của Chính phủ, không đồng nghĩa với việc Việt Nam đã quyết định phát hành đồng tiền kỹ thuật số quốc gia hoặc sẽ sớm đưa CBDC vào lưu thông.