AI không tự tạo ra giá trị nếu doanh nghiệp thiếu năng lực đổi mới
AI đang tạo ra nhiều cơ hội nâng cao năng suất và thay đổi mô hình kinh doanh, nhưng đầu tư công nghệ không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp lập tức có thêm giá trị. Năng lực tổ chức, văn hóa đổi mới và khả năng thích ứng mới là những yếu tố quyết định...
Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng và môi trường kinh doanh liên tục biến động, trí tuệ nhân tạo (AI), đổi mới sáng tạo và năng lực thích ứng ngày càng trở thành những yếu tố quan trọng đối với sự phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế. Việc ứng dụng công nghệ, điều chỉnh chiến lược và nâng cao năng lực chống chịu để duy trì tăng trưởng bền vững đang đặt ra nhiều vấn đề cần được nhìn nhận, trao đổi từ cả góc độ học thuật và thực tiễn.
Nhằm tạo diễn đàn trao đổi chuyên môn, kết nối nghiên cứu học thuật với thực tiễn doanh nghiệp, ngày 14/11, Greenwich Việt Nam đã tổ chức hội thảo “Business and Economics in a Changing World: AI, Innovation, Resilience and Sustainable Growth – GBC 2026” (Kinh doanh và kinh tế trong thế giới đang thay đổi: AI, Đổi mới sáng tạo, Khả năng phục hồi và Tăng trưởng bền vững).
AI ĐẶT RA YÊU CẦU THAY ĐỔI TỪ GIÁO DỤC ĐẾN MÔ HÌNH KINH DOANH
Ông Ngô Thanh Tùng, Giám đốc Greenwich Việt Nam tại Hà Nội, cho rằng sự phát triển của AI đang đặt ra yêu cầu thay đổi đối với các tổ chức, từ quản trị nhân sự, đào tạo đến tái định hình mô hình kinh doanh và cách thức phân bổ nguồn lực. AI không chỉ tác động đến hoạt động doanh nghiệp mà còn làm thay đổi giáo dục, cách tổ chức công việc và tư duy của con người.
Ông Ngô Thanh Tùng, Giám đốc Greenwich Việt Nam tại Hà Nội, chia sẻ tại Hội thảo “Business and Economics in a Changing World: AI, Innovation, Resilience and Sustainable Growth – GBC 2026”
Theo ông Tùng, công nghệ và AI có thể mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, góp phần tạo điều kiện bình đẳng hơn trong học tập. Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra thách thức đối với các cơ sở đào tạo và người học. “Dù mọi thứ thay đổi như thế nào, chúng ta vẫn có thể vượt qua thông qua đổi mới sáng tạo. Khi có đổi mới sáng tạo, chúng ta có thể thích ứng nhanh hơn, ứng dụng công nghệ và tìm ra những cách làm phù hợp”, ông Tùng nhấn mạnh.
Giám đốc Greenwich Việt Nam tại Hà Nội cho biết Greenwich Việt Nam chú trọng kết nối với doanh nghiệp, mời chuyên gia tham gia giảng dạy và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, đồng thời liên kết với các tổ chức để hỗ trợ sinh viên sau khi tốt nghiệp. Chuỗi Hội thảo Greenwich Vietnam Conference 2026 nhằm tạo diễn đàn trao đổi học thuật, kết nối giảng viên, sinh viên với các nhà nghiên cứu, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp. Thông qua các tham luận và thảo luận chuyên môn, chuỗi hội thảo hướng tới chia sẻ kiến thức, cập nhật xu hướng mới, đồng thời kết nối kết quả nghiên cứu với thực tiễn trong từng lĩnh vực. Năm 2026, chuỗi hội thảo tập trung vào ba lĩnh vực gồm công nghệ, thiết kế sáng tạo và quản trị, với AI là chủ đề xuyên suốt.
Theo ông Phan Ngọc Anh, Phó Tổng Giám đốc Dịch vụ Kiểm toán, Deloitte Việt Nam, AI và đổi mới sáng tạo đã vượt ra khỏi phạm vi công nghệ, trở thành những yếu tố tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh. Theo ông, chuyển đổi số cần được nhìn nhận ở ba cấp độ: số hóa dữ liệu, số hóa quy trình và thay đổi mô hình tổ chức, kinh doanh.
Trong đó, đổi mới sáng tạo không chỉ dừng ở việc đưa ra ý tưởng hay phát minh mà phải chuyển hóa thành sản phẩm, quy trình hoặc mô hình có khả năng ứng dụng trong thực tế. “Doanh nghiệp có thể có rất nhiều ý tưởng, nhưng nếu không triển khai được thành ứng dụng cụ thể thì những ý tưởng đó vẫn chỉ nằm trên giấy”, ông Ngọc Anh nói. Hiệu quả ứng dụng AI không nằm ở việc doanh nghiệp sở hữu công nghệ mới đến đâu, mà ở khả năng điều chỉnh và khai thác công nghệ để giải quyết vấn đề thực tế.
Để làm được điều đó, doanh nghiệp cần có cam kết từ lãnh đạo, đánh giá mức độ sẵn sàng của tổ chức và chuẩn bị các điều kiện về nhân sự, dữ liệu, hạ tầng công nghệ. Đặc biệt, bảo mật dữ liệu cần trở thành một phần trong văn hóa doanh nghiệp, bởi rò rỉ thông tin khách hàng có thể gây tổn hại uy tín và kéo theo những hệ quả pháp lý, chi phí đáng kể.
VĂN HÓA ĐỔI MỚI QUYẾT ĐỊNH KHẢ NĂNG KHAI THÁC CÔNG NGHỆ
Không chỉ phụ thuộc vào công nghệ hay nguồn lực đầu tư, khả năng đổi mới của doanh nghiệp còn gắn với văn hóa tổ chức. TS. Trần Nguyễn Hoàng Quân, Giảng viên Khoa Quản trị kinh doanh, Greenwich Việt Nam, nhấn mạnh văn hóa đổi mới và văn hóa hợp tác có ảnh hưởng tích cực đến hoạt động chia sẻ tri thức.
TS. Trần Nguyễn Hoàng Quân nhấn mạnh văn hóa đổi mới và văn hóa hợp tác có ảnh hưởng tích cực đến hoạt động chia sẻ tri thức.
Từ nghiên cứu khảo sát 420 cán bộ, nhân viên và giảng viên tại 15 trường đại học ở Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM, ông cho biết môi trường khuyến khích nhân viên đề xuất ý tưởng, thử nghiệm và chấp nhận sai sót để điều chỉnh sẽ tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo. Ngược lại, việc quá chú trọng KPI, cạnh tranh thành tích hoặc duy trì cơ chế thứ bậc, phân công cứng nhắc có thể hạn chế chia sẻ tri thức trong tổ chức.
Dẫn chứng cho vai trò của văn hóa đổi mới, TS. Quân đề cập chương trình iKhiến của FPT, triển khai từ năm 2017. Đến năm 2025, chương trình thu nhận gần 4.000 ý tưởng, mang lại giá trị kinh tế gần 1.000 tỷ đồng. Theo ông, điểm đáng chú ý là sáng kiến không chỉ xuất phát từ lãnh đạo mà còn được khuyến khích từ nhân viên, sau đó được lựa chọn và đưa vào thực tiễn.
Phân tích các ví dụ thực tiễn từ các doanh nghiệp như FPT Việt Nam, Unilever, Haier hay Toyota với bài học về văn hóa chia sẻ, kết nối tích hợp AI, chống chọi rủi ro, TS. Quân cho rằng doanh nghiệp cần xây dựng văn hóa đổi mới và chia sẻ tri thức, hướng tới tích hợp AI trên toàn hệ thống, đồng thời khai thác dữ liệu để dự báo rủi ro và chuẩn bị phương án ứng phó. Ông đề xuất lộ trình ba giai đoạn để doanh nghiệp Việt Nam xây dựng văn hóa chia sẻ tri thức và tích hợp AI.
Năm đầu tiên sẽ tập trung xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo và chia sẻ tri thức. “Đây là quá trình cần thời gian, không thể triển khai nóng vội”, TS Quân nói.
Từ năm thứ nhất đến năm thứ ba là thời kỳ đẩy mạnh số hóa và tích hợp AI vào các hoạt động của doanh nghiệp, từ từng bộ phận đến toàn hệ thống.
Từ năm thứ ba đến năm thứ năm, tập trung ứng dụng AI vào quản trị rủi ro, dự báo các tình huống bất thường và xây dựng phương án ứng phó.
Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý không có một mô hình ứng dụng AI chung cho mọi doanh nghiệp, cần lựa chọn giải pháp phù hợp với năng lực thực tế và bảo đảm an toàn dữ liệu.
MÔ HÌNH PHÂN BỔ NGUỒN LỰC 70-20-10
Chia sẻ góc nhìn chính sách và phát triển kinh tế, ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), nhận định Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển công nghệ, từ môi trường chính trị ổn định, nguồn nhân lực trẻ đến mức độ phổ cập Internet và chính sách thu hút đầu tư. “Việc các tập đoàn như NVIDIA, Qualcomm và Samsung mở rộng hoạt động tại Việt Nam cho thấy tiềm năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu”, ông Đỗ Tiến Thịnh nói.
Theo nghiên cứu do NIC phối hợp với Google thực hiện, kinh tế số và AI có thể đóng góp khoảng 27% GDP Việt Nam vào năm 2030. Tiềm năng ứng dụng không chỉ tập trung ở lĩnh vực công nghệ hay tài chính mà còn trải rộng trong nông nghiệp, sản xuất, vận tải, y tế và giáo dục. Doanh nghiệp cần xác định đúng những khâu AI có thể tạo ra giá trị, thay vì ứng dụng công nghệ theo phong trào.
Về định hướng chính sách, ông Thịnh cho biết Việt Nam đã ban hành Chiến lược quốc gia về AI từ năm 2021 và đang điều chỉnh chính sách theo hướng tăng nguồn lực cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) được kỳ vọng tạo điều kiện để doanh nghiệp, địa phương thử nghiệm công nghệ và mô hình mới trước khi mở rộng triển khai. Bên cạnh đó, sự phát triển của AI và công nghiệp công nghệ cao cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định.
Đáng chú ý, tại Hội thảo, ông Đỗ Tiến Thịnh đã đề cập đến mô hình phân bổ nguồn lực 70-20-10, trong đó 70% dành cho hoạt động kinh doanh cốt lõi, 20% cho các lĩnh vực liên quan và 10% cho những hướng đi mới. “Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động hiện tại, đồng thời dành nguồn lực tìm kiếm cơ hội tăng trưởng dài hạn”, ông Thịnh nói và cho biết Nhà nước cũng có các cơ chế hỗ trợ hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo; tuy nhiên, doanh nghiệp cần xác định rõ nhiệm vụ nghiên cứu, mục tiêu phát triển sản phẩm và đáp ứng điều kiện theo quy định để tiếp cận chính sách.
Hội thảo RDAAI 2026: “Reframing Design in the Age of AI” diễn ra ngày 17/10 thảo luận về những thay đổi trong lĩnh vực thiết kế trước sự tham gia ngày càng sâu của AI, tập trung vào tác động của AI đối với tư duy, quy trình sáng tạo và vai trò của nhà thiết kế.
Hội thảo “Business and Economics in a Changing World: AI, Innovation, Resilience and Sustainable Growth – GBC 2026” là một trong ba chuỗi Hội thảo Greenwich Vietnam Conference 2026. Trước đó, ngày 19/9, Hội thảo GAIA 2026: “Generative AI and Agentic Systems: Technologies, Applications and Governance” đã diễn ra, tập trung vào ba nhóm vấn đề chính: công nghệ AI tạo sinh và hệ thống AI tác tử; khả năng ứng dụng AI trong các lĩnh vực như tài chính, sản xuất, y tế, bán lẻ, dịch vụ công, du lịch và giáo dục; và các vấn đề quản trị khi triển khai AI trong doanh nghiệp. Hội thảo cũng đặt ra bài toán thích ứng về nhân lực, kỹ năng và tổ chức công việc trong bối cảnh con người ngày càng phối hợp với các hệ thống AI.
Trong khi đó, Hội thảo RDAAI 2026: “Reframing Design in the Age of AI” diễn ra ngày 17/10, đã thảo luận về những thay đổi trong lĩnh vực thiết kế trước sự tham gia ngày càng sâu của AI, tập trung vào tác động của AI đối với tư duy, quy trình sáng tạo và vai trò của nhà thiết kế. Các nội dung thảo luận bao gồm ứng dụng AI trong thiết kế đồ họa, truyền thông thị giác, UI/UX, animation, game và trải nghiệm số; đồng thời đề cập đến những vấn đề về giáo dục, đạo đức, bản quyền, tính nguyên gốc và trách nhiệm khi sử dụng AI. Hội thảo cũng phân tích sự thay đổi của thị trường lao động, yêu cầu kỹ năng và năng lực thích ứng mới đối với đội ngũ thiết kế trong môi trường công nghệ.
Chuỗi hội thảo năm nay tập trung vào ba lĩnh vực công nghệ, thiết kế sáng tạo và quản trị, với AI là chủ đề xuyên suốt. Thông qua ba chủ đề này, Greenwich Vietnam Conference 2026 đề cập đến tác động của AI trên nhiều phương diện, từ phát triển công nghệ, thay đổi quy trình sáng tạo đến quản trị và vận hành doanh nghiệp.
Chuỗi hội thảo cũng tạo cơ hội để các nhà nghiên cứu, chuyên gia và người làm thực tiễn chia sẻ góc nhìn, kinh nghiệm, qua đó nhận diện những cơ hội, thách thức và yêu cầu mới trong bối cảnh công nghệ và thị trường liên tục biến đổi.



