Cảnh giác với lời mời chào đầu tư tiền ảo 'sắp lên sàn quốc tế'

(SHTT) - Lợi dụng sức hút của tiền điện tử và các xu hướng công nghệ như NFT, nhiều đối tượng đã lập doanh nghiệp "bình phong", tổ chức hội thảo, vẽ ra những dự án đầu tư hấp dẫn để dụ dỗ người dân góp vốn.

Sự phát triển của thị trường tài sản số và tiền điện tử đã tạo ra nhiều cơ hội đầu tư mới, nhưng cũng trở thành "mảnh đất màu mỡ" để các đối tượng lừa đảo lợi dụng. Thời gian gần đây, lực lượng công an liên tiếp phát hiện nhiều đường dây huy động vốn trái phép thông qua các dự án tiền ảo, NFT và mô hình đa cấp, gây thiệt hại cho hàng trăm người dân trên cả nước.

Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hải Phòng đã khởi tố, bắt giữ Phạm Đức Anh (SN 1977, trú tại Hà Nội) và Nguyễn Văn Đạt (SN 1979, trú tại tỉnh Khánh Hòa) để điều tra về hành vi Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản theo Điều 290 Bộ luật Hình sự.

Theo kết quả điều tra, từ tháng 4/2023, hai đối tượng đã thành lập Công ty Cổ phần Digital Space Việt Nam và Công ty Cổ phần Công nghệ Agold làm pháp nhân "bình phong". Dưới danh nghĩa doanh nghiệp công nghệ, các đối tượng tổ chức nhiều hội thảo, sự kiện quảng bá dự án tiền ảo DHT (Digital High Tech), giới thiệu đây là đồng tiền số sắp được niêm yết trên các sàn giao dịch quốc tế và có thể sử dụng để thanh toán hàng hóa trong tương lai.

Để tạo lòng tin, các đối tượng liên tục đưa ra những viễn cảnh về khả năng tăng giá mạnh của đồng tiền số, đồng thời giới thiệu các gói đầu tư như "NFT Bất động sản" trị giá 3 triệu đồng hoặc "Địa điểm NFT Agold" trị giá 25 triệu đồng. Người tham gia được hứa hẹn sẽ sở hữu quyền "đào" coin và hưởng lợi nhuận hấp dẫn.

Không dừng lại ở đó, đường dây này còn vận hành theo mô hình đa cấp. Người giới thiệu thêm thành viên mới sẽ được hưởng hoa hồng từ 10 đến 15% giá trị khoản đầu tư của người được giới thiệu. Chính cơ chế này khiến nhiều người vừa là nạn nhân, vừa vô tình trở thành mắt xích tiếp tục lôi kéo người khác tham gia.

Theo cơ quan điều tra, ngay sau khi các nhà đầu tư chuyển tiền mặt hoặc tiền điện tử USDT, toàn bộ dòng tiền được chuyển thẳng vào tài khoản cá nhân của các đối tượng. Số tiền này không được sử dụng để đầu tư như quảng cáo mà chủ yếu phục vụ chi tiêu cá nhân, trả thưởng cho các tuyến trên trong mô hình đa cấp và tiếp tục tổ chức các hội thảo nhằm thu hút thêm người tham gia.

Bước đầu, cơ quan công an xác định chỉ riêng hai nạn nhân tại Hải Phòng đã bị chiếm đoạt tổng cộng 75 triệu đồng. Tuy nhiên, số người bị hại thực tế được cho là lên tới hàng trăm người tại nhiều địa phương như TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Nam Định, Nghệ An và nhiều tỉnh, thành khác.

Những "chiêu bài" quen thuộc nhưng vẫn khiến nhiều người sập bẫy

Theo các chuyên gia an ninh mạng và cơ quan chức năng, các đường dây lừa đảo đầu tư tiền ảo thường có nhiều đặc điểm giống nhau.

Trước hết là việc thành lập doanh nghiệp có tên gọi mang màu sắc công nghệ, blockchain hoặc trí tuệ nhân tạo nhằm tạo cảm giác chuyên nghiệp và hợp pháp. Sau đó, các đối tượng tổ chức hội thảo, sự kiện quy mô lớn, mời diễn giả, sử dụng hình ảnh văn phòng hiện đại để tạo dựng uy tín.

Tiếp đến là những lời hứa về mức lợi nhuận rất cao, cam kết đồng tiền sẽ sớm lên sàn quốc tế hoặc được ứng dụng rộng rãi trong thanh toán. Nhiều dự án còn sử dụng các thuật ngữ chuyên ngành như blockchain, NFT, Web3, Metaverse để khiến người tham gia khó kiểm chứng.

Một dấu hiệu rất phổ biến là mô hình trả thưởng theo nhiều tầng. Thay vì tạo ra giá trị thực, hệ thống chủ yếu lấy tiền của người tham gia sau để trả hoa hồng cho người tham gia trước. Khi không còn dòng tiền mới, toàn bộ hệ thống sẽ sụp đổ.

Bộ Công an khuyến cáo người dân thực hiện quy tắc "3 không"

Từ vụ án trên, Bộ Công an khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác trước các dự án đầu tư tiền số có dấu hiệu bất thường.

Người dân cần thực hiện nghiêm quy tắc "3 không":

• Không tham gia các dự án tiền ảo cam kết lợi nhuận cao bất thường.

• Không mua các gói hội viên hoặc gói đầu tư có cơ chế trả thưởng theo mô hình đa cấp.

• Không cho mượn, cho thuê hoặc mua bán giấy tờ cá nhân để thành lập doanh nghiệp.

Theo Bộ Công an, hành vi cho thuê, cho mượn hoặc mua bán căn cước công dân để thành lập doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính từ 8 đến 10 triệu đồng theo Nghị định số 282/2025/NĐ,CP. Trong trường hợp tiếp tay cho hoạt động lừa đảo, người vi phạm còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm và phải bồi thường thiệt hại cho các nạn nhân.

Bên cạnh đó, các kỹ sư công nghệ, lập trình viên và doanh nghiệp phần mềm cũng cần thận trọng khi nhận phát triển các nền tảng đầu tư tiền số hoặc ứng dụng huy động vốn có dấu hiệu bất hợp pháp. Việc cố ý thiết kế, vận hành hoặc hỗ trợ kỹ thuật cho các hệ thống lừa đảo có thể bị xử lý hình sự với vai trò đồng phạm theo Điều 290 Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt cao nhất lên tới 20 năm tù.

Cơ quan công an cũng khuyến nghị người dân khi phát hiện doanh nghiệp, website hoặc ứng dụng có dấu hiệu huy động vốn trái phép, lừa đảo thông qua tiền điện tử, NFT hoặc các mô hình đầu tư đa cấp cần nhanh chóng thu thập thông tin, lưu giữ chứng cứ và trình báo cơ quan công an gần nhất để kịp thời ngăn chặn, xử lý.

Trong bối cảnh các hình thức lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi, việc tỉnh táo trước những lời mời gọi "đầu tư ít, lợi nhuận cao", kiểm chứng kỹ thông tin và chỉ đầu tư vào các kênh hợp pháp là biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ tài sản của chính mình.