Chính quyền Trump cấm các robot hình người mới của Trung Quốc để bảo vệ hạ tầng AI của Mỹ

WASHINGTON, ngày 28 tháng 7 Chính quyền Trump vào thứ Ba đã công bố các lệnh cấm nhắm vào việc nhập khẩu các robot và bộ biến tần nguồn mới của Trung Quốc, nhằm bảo vệ quá trình xây dựng hạ tầng AI của Mỹ khỏi các mối đe dọa an ninh quốc gia và đưa các ngành công nghiệp then chốt dự kiến tăng trưởng bùng nổ trở lại trong nước

Một robot hình người tại phòng thí nghiệm robot trong chuyến tham quan truyền thông do chính phủ tổ chức tại Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc

Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) vào chiều thứ Ba đã phát hành các biện pháp này, trong đó cấm nhập khẩu từ Trung Quốc các robot hình người và robot bốn chân mới, bên cạnh các bộ biến tần nguồn có kết nối — thiết bị cho phép các nguồn năng lượng tái tạo và pin kết nối với lưới điện và thiết bị trung tâm dữ liệu.

Các hạn chế này, như Reuters đưa tin đầu tiên, cho thấy chính quyền Trump đang hướng tới mục tiêu bảo vệ chuỗi cung ứng trí tuệ nhân tạo của Mỹ khỏi các mối đe dọa gián đoạn, đánh cắp dữ liệu và tấn công mạng từ Trung Quốc, đồng thời thúc đẩy các công ty dịch chuyển hoạt động sản xuất về Mỹ.

"Các thiết bị này có thể tạo ra những lỗ hổng trong chuỗi cung ứng làm gián đoạn an ninh kinh tế và an ninh quốc gia của Mỹ, đồng thời có thể tạo ra rủi ro an ninh mạng đe dọa hạ tầng thiết yếu của Mỹ," FCC cho biết trong một tuyên bố. "FCC sẽ tiếp tục thực hiện phần việc của mình để bảo vệ các chuỗi cung ứng thiết yếu của Mỹ," Chủ tịch FCC Brendan Carr nói thêm trong thông cáo báo chí.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington cho biết Bắc Kinh "thúc giục Mỹ lắng nghe những tiếng nói khách quan và lý trí của cộng đồng doanh nghiệp ở cả hai nước" và "ngừng bôi nhọ các công ty Trung Quốc cũng như đe dọa họ bằng các lệnh trừng phạt".

Chính phủ Trung Quốc sẽ "áp dụng mọi biện pháp cần thiết để đáp trả bất kỳ hành động nào gây ra thiệt hại vật chất đối với lợi ích của mình," đại sứ quán cho biết.

Một số nhà phân tích dự báo việc áp dụng rộng rãi các robot hình người — được trang bị "bộ não" tích hợp AI — trong các lĩnh vực tiêu dùng và công nghiệp, trong khi việc xây dựng trung tâm dữ liệu bùng nổ ở Mỹ sẽ phụ thuộc vào các nguồn cung cấp bộ biến tần đáng tin cậy.

Bộ trưởng Ngân khố Scott Bessent đã cảnh báo rằng các công ty AI của Trung Quốc có thể đối mặt với các lệnh trừng phạt của Mỹ vì đánh cắp sở hữu trí tuệ của Mỹ.

Các quan chức Mỹ cũng tha thiết muốn tránh một kịch bản khác từng xảy ra với khoáng sản đất hiếm — yếu tố đầu vào thiết yếu cho sản xuất công nghệ bị Trung Quốc chi phối đến mức Bắc Kinh đã có thể đòn bẩy quyền truy cập vào chúng để đạt được những thắng lợi lớn trên trường quốc tế.

FCC CÓ THỂ SẼ MIỄN TRỪ CHO CÁC NHÀ CUNG CẤP KHÔNG PHẢI CỦA TRUNG QUỐC

Sau các hành động vào thứ Ba, FCC dự kiến sẽ miễn trừ cho nhiều nhà cung cấp không phải của Trung Quốc khỏi các hạn chế này, tương tự như những gì cơ quan này đã làm với các lệnh cấm gần đây đối với máy bay không người lái và bộ phát tuyến (router) nước ngoài, bốn nguồn tin bổ sung cho biết.

Các biện pháp này, có hiệu lực ngay khi xuất bản, chỉ áp dụng cho các mẫu robot và bộ biến tần chưa được phát hành. Tuy nhiên, FCC có quyền thu hồi cấp phép bán đối với các mẫu đã được phê duyệt mua tại Mỹ trước đó.

Tổng thống Donald Trump được ghi nhận là người đã thu hút sự chú ý của quốc tế đối với mối đe dọa công nghệ từ Trung Quốc trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, đưa ra tiếng nói về những lo ngại liên quan đến việc đánh cắp sở hữu trí tuệ của các công ty Trung Quốc và mối đe dọa gián điệp do nhà nước chống lưng từ các gã khổng lồ viễn thông Trung Quốc như Huawei.

Tuy nhiên, cho đến nay ông đã áp dụng một phương pháp ôn hòa hơn nhiều trong nhiệm kỳ thứ hai của mình, khi phải đối mặt với việc Bắc Kinh sử dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu khoáng sản đất hiếm một cách quyết liệt vào năm ngoái.

NHÀ SẢN XUẤT ROBOT TRUNG QUỐC TRONG TẦM NGẮM

Lệnh cấm robot dự kiến sẽ giáng đòn vào Unitree, một đơn vị dẫn đầu thế giới về robot hình người với chưa đầy một phần năm thị phần toàn cầu, theo Counterpoint Research.

Công ty này, một trong ba công ty Trung Quốc đang thống trị ngành công nghiệp mới nổi nhưng đầy sôi động này, gần đây đã được đưa vào danh sách các công ty bị cáo buộc do quân đội Trung Quốc chống lưng của Ngũ Giác Đài — điều có thể là điềm báo cho các hành động cứng rắn hơn từ phía Mỹ.

Unitree gần đây đã thiết lập quan hệ đối tác với Nvidia (NVDA.O) để sử dụng chip Blackwell tiên tiến của công ty chip AI này nhằm vận hành bộ não của robot Unitree. Nvidia đã tuyên bố dữ liệu từ các robot sẽ ở lại Mỹ và các khách hàng lớn nhất của Unitree là các viện nghiên cứu và học thuật Mỹ.

Những người có quan điểm diều hâu với Trung Quốc lo ngại các robot có thể do thám các ngành công nghiệp then chốt của Mỹ, trích xuất dữ liệu và gửi về Bắc Kinh hoặc làm gián đoạn các chức năng thiết yếu.

Robot "thu thập dữ liệu có thể được các tác nhân độc hại lợi dụng để giám sát người Mỹ, nâng cao năng lực của các cơ quan tình báo nước ngoài, hoặc điều khiển robot từ xa," FCC cho biết vào thứ Ba.

Hạ nghị sĩ Mỹ John Moolenaar, một thành viên Đảng Cộng hòa từ bang Michigan, người chủ trì Ủy ban Chọn lọc về Trung Quốc của Hạ viện và từng đề xuất luật nhắm vào các robot Trung Quốc để đánh giá an ninh quốc gia cùng các lệnh cấm tiềm năng, cho biết động thái của FCC "bảo vệ đất nước chúng ta và củng cố ngành công nghiệp robot của quốc gia."

Trung Quốc là nhà sản xuất bộ biến tần lớn nhất thế giới, dẫn đầu là Sungrow Power Supply (300274.SZ) và Huawei, đơn vị vốn đã chịu các lệnh trừng phạt nặng nề từ Mỹ. Bắc Kinh đã và đang mở rộng thị phần tại thị trường biến tần phương Tây bằng cách đè giá xuống thấp.

Reuters trước đó từng đưa tin rằng FCC đang xây dựng một lệnh cấm biến tần Trung Quốc do các hành động gần đây của Châu Âu và những lo ngại xung quanh việc gián đoạn cũng như cài đặt phần mềm độc hại.

Các cơ quan chức năng muốn tránh một chiến dịch tấn công mạng khác có liên quan đến chính phủ Trung Quốc giống như chiến dịch có tên Volt Typhoon được tiết lộ vào năm 2023. Bằng cách kiểm soát các bộ phát tuyến thuộc sở hữu tư nhân, kẻ tấn công đã tìm cách che giấu các cuộc tấn công tiếp theo vào hạ tầng thiết yếu của Mỹ.

Bộ Quốc phòng Mỹ hiện đã bị cấm thu mua các tế bào quang điện mặt trời, mô-đun hoặc bộ biến tần được sản xuất bởi một thực thể nước ngoài đáng quan ngại, trong đó bao gồm các công ty Trung Quốc.