Dấu ấn kinh tế thế giới tuần 19-25/7/2026: Mỹ công bố thuế quan mới, chiến tranh lan tới Biển Đỏ

Tuần này, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều biến động khi Mỹ triển khai chính sách thuế quan mới với hơn 60 đối tác, còn chiến sự Mỹ-Iran leo thang và gây gián đoạn các tuyến hàng hải chủ chốt...

Ảnh minh họa - Ảnh: Nikkei Asia/Getty Images/NBC News

Trong khi đó, Nhật Bản công bố chiến lược tăng trưởng và tài khóa dài hạn, còn Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) giữ nguyên lãi suất nhưng để ngỏ khả năng tiếp tục thắt chặt trước áp lực lạm phát từ giá dầu.

Dưới đây là những thông tin và sự kiện kinh tế thế giới đáng chú ý trong tuần từ ngày 19-25/7/2026 do VnEconomy điểm lại:

Mỹ công bố một loạt chính sách thuế quan mới

Tuần này, Mỹ chuyển chính sách thuế quan sang giai đoạn mới, áp mức bổ sung 10-12,5% với hàng hóa từ hơn 60 đối tác, bao phủ 99,4% kim ngạch nhập khẩu. Biện pháp có hiệu lực ngày 24/7, thay thuế toàn cầu tạm thời 10%, và dựa trên Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. 

Riêng Brazil đã chịu thuế bổ sung 25% từ ngày 22/7 và nhiều hàng hóa Canada sẽ chịu thêm 50% từ ngày 19/8.

Mỹ áp thuế quan mới với hơn 60 đối tác thương mại

Chính sách thuế quan của Tổng thống Trump sắp bước vào giai đoạn mới

Thuế quan bổ sung 25% của Mỹ đối với hàng hóa Brazil có hiệu lực

Mỹ áp thuế quan bổ sung 50% với nhiều mặt hàng từ Canada

Châu Âu dự định chấp nhận thuế quan mới của Mỹ

Thuế quan đóng góp chưa đến 4% tổng thu ngân sách Mỹ

Chiến tranh Mỹ - Iran lan sang Biển Đỏ

Tuần này, xung đột Mỹ - Iran tiếp tục leo thang và ngày càng tập trung vào quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Sau khi lệnh ngừng bắn sụp đổ, Mỹ nối lại phong tỏa hải quân và không kích Iran, còn Tehran đáp trả các mục tiêu trong khu vực. Lưu lượng tàu qua Hormuz giảm mạnh.

Cùng lúc, phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn tấn công 2 tàu chở dầu của Saudi Arabia và đe dọa phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb, làm chiến sự lan sang Biển Đỏ và đe dọa đồng thời 2 tuyến xuất khẩu dầu chủ chốt.

Ngày 23/7, Tổng thống Trump đe dọa tiến hành “đòn trừng phạt quân sự lớn” nhằm vào Iran và lực lượng Houthi, đồng thời tuyên bố dùng tài sản Iran bị đóng băng để bồi thường thiệt hại tàu thuyền.

Ở một diễn biến khác, tại Panama, mực nước thấp khiến công suất đặt chỗ giảm, gia tăng sức ép lên thương mại toàn cầu.

Chiến tranh Mỹ - Iran trở thành cuộc chiến giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz

Tổng thống Trump tuyên bố dùng tài sản bị đóng băng của Iran để bù đắp thiệt hại cho tàu thuyền

Giao thông ở eo biển Hormuz lại giảm mạnh

Những tác động từ việc phiến quân Houthi gây cản trở ở Biển Đỏ

Mực nước kênh đào Panama xuống thấp, đe dọa thương mại toàn cầu

Nhật Bản phê chuẩn chiến lược kinh tế mới đến năm 2040

Ngày 21/7, nội các của Thủ tướng Sanae Takaichi phê chuẩn chiến lược kinh tế và tài khóa đến năm 2040, hướng tới tăng trưởng GDP thực trên 1%. Chiến lược huy động 370 nghìn tỷ yên đầu tư công-tư vào 17 lĩnh vực, gồm AI, bán dẫn, quốc phòng và năng lượng. Văn kiện cũng nới quy tắc tài khóa, chuyển trọng tâm từ cân bằng ngân sách sơ cấp sang giảm tỷ lệ nợ trên GDP. Tuy nhiên, thị trường lo ngại chi tiêu lớn và nguồn vốn chưa rõ ràng sẽ làm suy yếu kỷ luật tài khóa của Nhật Bản.

4 điều cần biết về chiến lược kinh tế và tài khóa mới của Thủ tướng Nhật Bản

Chiến lược kinh tế mới của Nhật Bản đè nặng tỷ giá đồng yên

Xuất khẩu của Nhật Bản tăng mạnh nhất gần 4 năm nhờ con chip và đồng yên yếu

ECB giữ nguyên lãi suất, có thể tăng trở lại vì giá dầu

Ngày 23/7, ECB giữ lãi suất 2,25% sau khi tăng 0,25 điểm phần trăm vào tháng trước. Tuy nhiên, ECB đã cân nhắc tiếp tục tăng lãi suất do giá dầu leo thang sau khi lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran sụp đổ. ECB cho biết sẽ theo dõi mức độ và thời gian kéo dài của cú sốc năng lượng. Thị trường dự báo cơ quan này có thể tăng lãi suất sớm nhất vào tháng 9 hoặc tháng 10.

ECB giữ nguyên lãi suất, để ngỏ khả năng tiếp tục thắt chặt

Giá khí đốt ở châu Âu tăng chóng mặt

Trung Quốc siết xuất khẩu, giá đất hiếm toàn cầu tăng vọt

Anh có Thủ tướng mới

Ngày 20/7, ông Andy Burnham của Công Đảng nhậm chức Thủ tướng Anh, trở thành người thứ 7 giữ vị trí này trong vòng một thập kỷ. Trong nội các mới, cựu Bộ trưởng Quốc phòng John Healey được giao phụ trách Bộ Tài chính, bà Shabana Mahmood tiếp tục làm Bộ trưởng Nội vụ, còn ông Ed Miliband trở thành Bộ trưởng Ngoại giao.

Ông Andy Burnham trở thành Thủ tướng mới của Anh

Bất đồng nội cản trở gói trừng phạt mới nhằm vào Nga của EU

Liên minh châu Âu (EU) chưa thể thông qua gói trừng phạt thứ 21 nhằm vào Nga do các thành viên còn bất đồng về một số biện pháp có thể ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế trong nước. Tranh cãi chủ yếu xoay quanh hoạt động vận chuyển LNG Nga và cơ chế giá trần dầu. Dù đã thống nhất các biện pháp nhằm vào ngân hàng, tiền số và “đội tàu bóng tối”, các nước EU vẫn chưa đạt đồng thuận về toàn bộ gói. Bế tắc kéo dài làm dấy lên lo ngại về sự suy giảm đoàn kết nội bộ EU.

EU khó thông qua gói trừng phạt mới nhằm vào Nga

Dự luật trừng phạt Nga của Mỹ hạ thuế quan với các nước mua dầu khí Nga từ 500% xuống 100%

Đức cân nhắc cho cửa hàng mở Chủ nhật để kích thích tiêu dùng

Kinh tế trì trệ khiến Chính phủ Đức cân nhắc nới quy định hạn chế cửa hàng mở cửa vào Chủ nhật, có từ hơn một thế kỷ trước. Berlin đề xuất cho thư viện công và tiệm bánh mở lâu hơn, nhưng ngành bán lẻ muốn bỏ phần lớn hạn chế để kích thích tiêu dùng. Kế hoạch vấp phải phản đối từ các công đoàn và nhà thờ, những bên coi ngày nghỉ chung là giá trị xã hội cần bảo vệ.

Kinh tế trì trệ, Đức cân nhắc cho phép các cửa hàng mở cửa vào Chủ nhật

Nền kinh tế mở: Từ sức mạnh thành điểm yếu của Đức

Hàn Quốc cho phép giao dịch đồng won tự do ở nước ngoài từ năm 2027

Từ tháng 1/2027, nhà đầu tư nước ngoài có thể giao dịch, chuyển và thanh toán bằng đồng won qua tổ chức tài chính nước ngoài đã đăng ký mà không cần mở tài khoản tại Hàn Quốc. Giao dịch được xử lý qua mạng lưới thanh toán 24/7 của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK). Seoul cũng nới lỏng yêu cầu khai báo, đơn giản hóa thủ tục ngoại hối và tạo điều kiện để nhà đầu tư nước ngoài sử dụng đồng won trong giao dịch tài chính.

Hàn Quốc công bố kế hoạch mở đường cho đồng won giao dịch tự do ở nước ngoài

Mỹ điều tra nghi vấn Trung Quốc đánh cắp công nghệ AI

Mỹ sẽ điều tra liệu các công ty Trung Quốc có sử dụng trái phép công nghệ của doanh nghiệp Mỹ để phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) hay không. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cảnh báo Washington có thể áp đặt lệnh trừng phạt nếu phát hiện hành vi đánh cắp sở hữu trí tuệ.

Mỹ cảnh báo trừng phạt nếu phát hiện Trung Quốc vi phạm sở hữu trí tuệ AI

AI làm tăng mạnh “nợ ngầm” của 5 tập đoàn công nghệ Mỹ

Theo phân tích của Nikkei Asia, nghĩa vụ tài chính ngoài bảng cân đối của Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta và Oracle tăng gấp 8 lần trong 4 năm, đạt 1,65 nghìn tỷ USD. Các khoản “nợ ngầm” phát sinh từ hợp đồng mua GPU, máy chủ và thuê trung tâm dữ liệu phục vụ AI nhưng chưa phải ghi nhận trên bảng cân đối. 

“Nợ ngầm” của 5 tập đoàn công nghệ Mỹ tăng vọt lên 1,65nghìn tỷ USD, vì AI

Thưởng lớn tại Samsung châm ngòi làn sóng đòi tăng thưởng ở Hàn Quốc

Việc Samsung Electronics chấp nhận trả khoản thưởng hơn 400.000 USD cho một số nhân viên đã thúc đẩy người lao động tại nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc yêu cầu được chia sẻ nhiều hơn từ lợi nhuận. Phong trào khởi đầu tại các tập đoàn chip hưởng lợi từ làn sóng AI, sau đó lan sang các ngành ô tô, đóng tàu, viễn thông và công nghệ. Một số công đoàn đã đình công hoặc yêu cầu doanh nghiệp tăng quỹ thưởng, đồng thời bảo đảm việc làm trước sự phát triển của AI và tự động hóa.

Làn sóng đòi tăng tiền thưởng ở Hàn Quốc

Thực hư thông tin Samsung cân nhắc niêm yết tại Mỹ

EU phạt Google 1 tỷ USD vì ưu ái dịch vụ của mình

EU tuần này phạt Google 890 triệu euro, tương đương 1 tỷ USD, lần đầu theo Đạo luật Thị trường kỹ thuật số (DMA). Ủy ban châu Âu (EC) cho rằng Google ưu tiên dịch vụ mua sắm và khách sạn của mình trong kết quả tìm kiếm, đồng thời hạn chế nhà phát triển quảng bá ưu đãi bên ngoài Google Play.

Tuy nhiên, ngày thứ Sáu (24/7), Tổng thống Trump chỉ trích quyết định của EU, cho rằng đây là hành động trái pháp luật. Ông tuyên bố Washington sẽ mở cuộc điều tra về việc EU “cướp bóc” các doanh nghiệp Mỹ và cảnh báo khối này sẽ phải “trả giá rất đắt”.

Google bị EU phạt 1 tỷ USD