Điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định: Yêu cầu chặt chẽ về tổ chức và nhân sự

Để bảo đảm năng lực các tổ chức cung cấp dịch vụ, Nghị định 22/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật đã quy định cụ thể điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định đối tượng hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2025, giám định là việc kiểm tra, xác định sự phù hợp của đối tượng thuộc hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn và hoạt động trong lĩnh vực quy chuẩn kỹ thuật với yêu cầu cụ thể hoặc yêu cầu chung.

Để bảo đảm năng lực các tổ chức cung cấp dịch vụ, Nghị định 22/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, quy định cụ thể điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định đối tượng hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn và hoạt động trong lĩnh vực quy chuẩn kỹ thuật.

Kinh doanh hoạt động giám định đặt ra yêu cầu chặt chẽ về loại hình tổ chức và nhân sự. (Ảnh minh họa)

Điều kiện về loại hình tổ chức

Quy định nêu rõ, tổ chức kinh doanh dịch vụ giám định phải là một trong các loại hình tổ chức quy định tại Điều 50 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. 

Quy định này là điều kiện đầu tiên nhằm xác định tư cách của tổ chức tham gia cung cấp dịch vụ giám định, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để cơ quan quản lý xem xét năng lực và trách nhiệm của tổ chức trong quá trình hoạt động.

Đáp ứng yêu cầu về hệ thống quản lý và năng lực

Bên cạnh điều kiện về loại hình tổ chức, đơn vị kinh doanh dịch vụ giám định phải có hệ thống quản lý và năng lực hoạt động đáp ứng các yêu cầu theo quy định.

Cụ thể, tổ chức phải đáp ứng yêu cầu của TCVN ISO/IEC 17020 hoặc ISO/IEC 17020, hoặc tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế áp dụng trong lĩnh vực giám định chuyên ngành.

Việc đặt ra yêu cầu về hệ thống quản lý và năng lực hoạt động nhằm bảo đảm quá trình giám định được thực hiện theo phương pháp, quy trình và yêu cầu chuyên môn phù hợp. Đây cũng là cơ sở để nâng cao tính khách quan, nhất quán và độ tin cậy của kết quả giám định.

Yêu cầu về đội ngũ giám định viên

Một trong những điều kiện quan trọng đối với tổ chức kinh doanh dịch vụ giám định là phải có ít nhất 06 giám định viên chính thức.

Giám định viên chính thức được xác định là viên chức hoặc người lao động ký kết hợp đồng lao động thực hiện công việc chuyên môn, nghiệp vụ xác định thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên hoặc người lao động ký kết hợp đồng lao động thực hiện công việc chuyên môn, nghiệp vụ không xác định thời hạn.

Đội ngũ giám định viên này phải đáp ứng đồng thời các yêu cầu về trình độ, đào tạo và kinh nghiệm thực tế.

Trước hết, giám định viên phải tốt nghiệp cao đẳng trở lên, đồng thời có chuyên môn phù hợp với sản phẩm, hàng hóa được giám định. Bên cạnh đó, giám định viên phải được đào tạo về TCVN ISO/IEC 17020, ISO/IEC 17020 hoặc tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế áp dụng trong lĩnh vực giám định chuyên ngành.

Yêu cầu về kinh nghiệm thực tiễn cũng được quy định cụ thể. Giám định viên phải có ít nhất 02 năm kinh nghiệm trực tiếp thực hiện giám định đối tượng phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đồng thời đã thực hiện tối thiểu 20 cuộc giám định được tổ chức giám định xác nhận.

Bổ sung lĩnh vực giám định phải đáp ứng thêm yêu cầu về nhân sự

Đối với trường hợp tổ chức đã hoạt động giám định và có nhu cầu bổ sung lĩnh vực hoạt động giám định, Nghị định 22/2026/NĐ-CP cũng đặt ra yêu cầu cụ thể về nhân sự.

Theo đó, tổ chức phải có ít nhất 02 giám định viên chính thức đáp ứng đầy đủ các điều kiện về trình độ, đào tạo và kinh nghiệm theo quy định.

Quy định này giúp bảo đảm tổ chức không chỉ có đủ năng lực đối với lĩnh vực giám định đang thực hiện mà còn phải chứng minh được năng lực chuyên môn tương ứng khi mở rộng sang lĩnh vực mới.

Nhìn chung, các điều kiện được quy định tại Nghị định 22/2026/NĐ-CP tập trung vào ba nhóm yếu tố chính gồm tư cách của tổ chức, hệ thống quản lý - năng lực hoạt động và đội ngũ nhân sự chuyên môn.

Đặc biệt, yêu cầu về số lượng và kinh nghiệm của giám định viên cho thấy hoạt động giám định không chỉ đòi hỏi tổ chức có cơ sở vật chất hay quy trình quản lý phù hợp mà còn cần đội ngũ nhân sự có chuyên môn và kinh nghiệm thực tế.

Việc quy định rõ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định góp phần tạo hành lang pháp lý minh bạch cho các tổ chức tham gia hoạt động này, đồng thời giúp nâng cao chất lượng dịch vụ giám định.

Trong thực tiễn, kết quả giám định có thể trở thành cơ sở quan trọng phục vụ quản lý chất lượng, kiểm soát sự phù hợp của sản phẩm, hàng hóa và các đối tượng liên quan với yêu cầu của tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Do đó, việc bảo đảm năng lực tổ chức giám định là yếu tố cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát chất lượng.