Hà Nội tìm sức bật mới từ công nghiệp bán dẫn và kinh tế đêm

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng hai con số đặt ra những yêu cầu khắt khe về tốc độ và chất lượng, Hà Nội đang chủ động tái cấu trúc nền kinh tế, tập trung khai thác các dư địa phát triển mới.

Việc kết hợp giữa công nghiệp công nghệ cao, hạ tầng bán dẫn và chuyển đổi mô hình kinh tế đêm được xem là những trụ cột chiến lược giúp Thủ đô khơi thông năng lực sản xuất, kích cầu tiêu dùng nội địa và nâng cao sức cạnh tranh dài hạn.

Bứt phá từ các ngành công nghiệp mũi nhọn và công nghệ cao

Bức tranh kinh tế 6 tháng đầu năm 2026 của Hà Nội ghi nhận sự phục hồi và tăng trưởng ổn định. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) ước tăng 8,22%, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 8,8% và kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 10,585 tỷ USD. Trong kết quả chung đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt với mức tăng trưởng 9%, đóng vai trò "trụ đỡ" cho toàn ngành công nghiệp Thủ đô.

Tại Hội nghị thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng và xuất khẩu 6 tháng cuối năm 2026 diễn ra ngày 23/7, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng khẳng định, tốc độ tăng trưởng hiện nay là nền tảng quan trọng, nhưng để đạt mục tiêu GRDP cả năm 11% theo kịch bản của Sở Công Thương, 6 tháng cuối năm đòi hỏi sự bứt phá mạnh mẽ và thực chất hơn. Năng lực sản xuất mới chỉ thực sự được hình thành khi tiềm năng được chuyển hóa thành các đơn hàng, giá trị gia tăng và năng suất lao động mới.

Các đại biểu tham quan Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm  

Sở Công Thương Hà Nội đã củng cố định hướng phát triển khi xác định điện tử - bán dẫn - tự động hóa là một trong bốn nhóm công nghiệp trọng điểm cần ưu tiên nguồn lực, bên cạnh công nghiệp chế biến - chế tạo công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp số. Việc phân định rõ các nhóm ngành ưu tiên giúp thành phố tập trung nguồn lực đầu tư, tránh tình trạng phát triển dàn trải và nâng cao hiệu quả thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Để chuẩn bị cho làn sóng đầu tư công nghệ cao, Hà Nội đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và khu công nghệ cao. Trọng tâm của chiến lược này là xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh, kết nối chặt chẽ giữa hoạt động nghiên cứu - phát triển (R&D) với quy trình sản xuất và chuỗi logistics hiện đại.

Khu Công nghệ cao Hòa Lạc cùng hệ thống các khu công nghiệp trọng điểm của thành phố đang trở thành hạt nhân thu hút các dự án trong lĩnh vực thiết kế vi mạch, sản xuất linh kiện điện tử, robot, trí tuệ nhân tạo (AI) và thiết bị thông minh. Việc ưu tiên các trung tâm R&D và dự án công nghệ cao không chỉ giúp gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp mà còn tạo điều kiện cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn từng bước nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, thành phố tập trung tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thông quan và tối ưu hóa chi phí logistics cho doanh nghiệp. Việc đồng bộ hạ tầng công nghiệp với hạ tầng số và hạ tầng giao thông được xác định là giải pháp then chốt để Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm công nghệ cao của cả nước, tạo đà cho sự phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Định hình "Thành phố trải nghiệm văn hóa ban đêm"

Cùng với phát triển sản xuất công nghệ cao, Hà Nội xác định phát triển thị trường tiêu dùng nội địa là động lực quan trọng, trong đó kinh tế đêm đóng vai trò mũi nhọn. Kế hoạch triển khai Nghị quyết của HĐND thành phố quy định về phát triển kinh tế ban đêm đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế đêm đóng góp khoảng 5% GRDP của Thủ đô. Tỷ lệ chi tiêu ban đêm của khách du lịch phấn đấu đạt 25 - 30% tổng chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú trung bình lên 2,5 - 3,5 ngày. Tầm nhìn đến năm 2035, kinh tế đêm dự kiến sẽ đóng góp khoảng 7 - 8% GRDP.

Chương trình “Crescendo - Giao hưởng kết nối” nằm trong khuôn khổ chuỗi sự kiện của Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo - Hà Nội 2026.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố quy hoạch không gian phát triển kinh tế đêm gắn với tính chất từng khu vực. Cụ thể, không gian trung tâm lịch sử và di sản (Hoàn Kiếm, Ba Đình, Văn Miếu, Sơn Tây...) tập trung khai thác chiều sâu văn hóa, nghệ thuật truyền thống và ẩm thực. Các vùng đô thị mới (Tây Hồ Tây, Mỹ Đình, Cầu Giấy...) áp dụng khung thời gian linh hoạt để phát triển các tổ hợp thương mại, giải trí quy mô lớn.

Đặc biệt, "đại kế hoạch" phát triển trục cảnh quan sông Hồng được định hướng trở thành trung tâm kinh tế đêm văn hóa - sáng tạo mang tính biểu tượng. Với việc đầu tư hệ thống hạ tầng văn hóa hiện đại, tổ chức các lễ hội ánh sáng và sự kiện nghệ thuật tầm cỡ quốc tế, khu vực này được kỳ vọng sẽ tạo nên "mặt tiền văn hóa mới" cho Thủ đô.

Hà Nội đang dần khẳng định là trung tâm giao lưu âm nhạc, nơi hội tụ tinh hoa nghệ thuật và lan tỏa những giá trị văn hóa của Việt Nam đến với bạn bè quốc tế. 

Tháo gỡ các "điểm nghẽn" thể chế và tư duy quản trị

Dù sở hữu tiềm năng lớn về di sản và quy mô dân số hơn 8 triệu người, việc phát triển kinh tế đêm của Hà Nội vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Nhóm nghiên cứu Đề án phát triển kinh tế đêm đã chỉ ra 4 điểm nghẽn chính: Mức chi tiêu của du khách ban đêm còn thấp; các sản phẩm dịch vụ thiếu tính liên kết chuỗi; không gian đô thị ban đêm chưa được quản lý chuyên biệt; và thiếu một cơ chế, thể chế đồng bộ giữa các lực lượng quản lý.

Thực tế cho thấy, kinh tế đêm không đơn thuần là việc mở rộng giờ kinh doanh hay kéo dài thời gian hoạt động của các tuyến phố đi bộ, mà đòi hỏi tư duy quản trị đô thị hiện đại. Việc áp dụng Luật Thủ đô 2026 với những thẩm quyền vượt trội được xem là cơ sở pháp lý quan trọng để thành phố thí điểm các mô hình mới, xem xét thành lập thiết chế quản lý tập trung theo mô hình "một cửa" và xây dựng các quỹ đầu tư mồi hỗ trợ doanh nghiệp.

Song song với việc tích hợp công nghệ số, bản đồ số hay hạ tầng thanh toán không dùng tiền mặt trên ứng dụng iHanoi, quan điểm chỉ đạo của thành phố vẫn coi công nghệ là phương tiện hỗ trợ. Mục tiêu cốt lõi là bảo tồn nét văn hóa "hào hoa, thanh lịch" của người Tràng An, lấy người dân làm trung tâm thụ hưởng và tạo ra những giá trị trải nghiệm thực tế, giúp Hà Nội định vị thương hiệu riêng biệt trên bản đồ du lịch và kinh tế khu vực.