Lợi thế cạnh tranh AI của Nvidia đang dịch chuyển từ chip sang nguồn vốn

Lợi thế dẫn đầu vượt trội của Nvidia trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo đã biến nhà sản xuất chip này thành công ty có giá trị nhất thế giới. Giờ đây, sau gần bốn năm bùng nổ AI tạo sinh, các đối thủ cạnh tranh như Advanced Micro Devices (AMD) và Google đang từng bước thu hẹp khoảng cách công nghệ với Nvidia, thúc đẩy công ty này tận dụng một tài sản lớn khác của mình: nguồn vốn tài chính.

CEO của NVIDIA, Jensen Huang, phát biểu trong một sự kiện quan trọng tại COMPUTEX vào ngày 02 tháng 6 năm 2026 tại Đài Bắc, Đài Loan.

Tiếp sau thỏa thuận tuần trước với các công ty Wall Street nhằm tìm kiếm khoản tài trợ trị giá 500 tỷ USD cho các đơn vị xử lý đồ họa (GPU) của Nvidia, công ty đã tuyên bố vào hôm thứ Hai rằng họ sẽ cung cấp tới 105 tỷ USD cho một trung tâm dữ liệu khổng lồ của OpenAI tại bang Ohio, đóng vai trò như một điểm tựa tài chính nếu vận may của nhà phát triển ChatGPT gặp biến cố.

Đối với Nvidia, chiến lược này bao gồm việc thúc đẩy làn sóng bùng nổ AI bằng mọi giá, nhận thức rằng nhu cầu về hạ tầng cốt lõi dường như không thể lấp đầy nhưng chỉ có một số ít công ty — các gã khổng lồ điện toán đám mây (hyperscalers) — chiếm phần lớn lượng mua. Với dòng tiền tự do hàng quý tăng gấp 18 lần trong ba năm qua lên 48,5 tỷ USD trong kỳ gần nhất, Nvidia đang sử dụng sức mạnh bảng cân đối kế toán và xếp hạng tín nhiệm của mình để đảm bảo không xảy ra sự sụt giảm đột ngột nào sau 12 quý liên tiếp đạt tăng trưởng doanh thu trên 55%.

"Họ vẫn duy trì vị thế thống trị, nhưng họ rất thận trọng để đảm bảo mình không bị mất chỗ đứng," Ram Bala, phó giáo sư về AI và phân tích dữ liệu tại Trường Kinh doanh Leavey thuộc Đại học Santa Clara, cho biết.

Nvidia từ chối đưa ra bình luận.

Trong một báo cáo gửi khách hàng vào hôm thứ Hai, các nhà phân tích tại Cantor đã gạt bỏ những lo ngại rằng Nvidia đang thực chất dùng các giải pháp tài chính để "mua" doanh thu. Họ nhắc lại khuyến nghị mua và nhận định thỏa thuận mới nhất là một "tín hiệu rõ ràng cho thấy chu kỳ đầu tư AI hiện tại sẽ kéo dài và bền vững."

"Chúng tôi nhìn nhận đây ít mang tính tài trợ vòng tròn (circular) hơn, mà thiên về việc tạo điều kiện thuận lợi cho đợt mở rộng AI sắp tới, đồng thời tạo ra thêm các lợi thế cạnh tranh giúp NVDA tiếp tục duy trì vị thế là nhà lãnh đạo AI hàng đầu," các nhà phân tích viết.

Nvidia đang ngập trong tiền. Khả năng tạo ra tiền mặt của công ty lớn đến mức vào tháng 5 họ đã thông báo tăng cổ tức hàng quý từ 1 cent lên 25 cent/cổ phiếu và công bố kế hoạch mua lại cổ phiếu mới trị giá 80 tỷ USD. Công ty cam kết "sẽ hoàn trả khoảng 50% dòng tiền tự do cho các cổ đông trong năm nay."

Một cách mà công ty đang dùng để giải ngân lượng tiền mặt khổng lồ này là thông qua các khoản đầu tư cổ phần vào các công ty trong toàn bộ hệ sinh thái AI, bao gồm một số doanh nghiệp — như các nhà phát triển mô hình và các nền tảng điện toán đám mây thế hệ mới (neoclouds) — vốn chi tiêu rất lớn cho chip và hệ thống của Nvidia. Nvidia nắm giữ 30,2 tỷ USD chứng khoán vốn có thể giao dịch tính đến quý gần nhất, tăng so với mức 12,9 tỷ USD của một năm trước đó.

Vào tháng 2, Nvidia đã đầu tư 30 tỷ USD vào OpenAI — đơn vị phụ thuộc vào năng lực huấn luyện từ Vera Rubin, hệ thống tiên tiến nhất của gã khổng lồ ngành chip. Thỏa thuận hôm thứ Hai bao gồm khoản đầu tư 1,5 tỷ USD vào SB Energy, một công ty liên kết của SoftBank đang xây dựng và quản lý trung tâm dữ liệu tại Khu công nghệ PORTS-Pike ở quận Pike, bang Ohio, thông qua hợp đồng cho thuê 20 năm với OpenAI.

Bên cạnh khoản đầu tư vào SB Energy, Nvidia cho biết họ đang đặt sự hỗ trợ tài chính đằng sau khoảng 4 gigawatt phát triển tại địa điểm ở Ohio cho các phần tiền thuê và năng lượng cùng "một cam kết giá trị còn lại xác định," khi các trung tâm dữ liệu đi vào hoạt động trong khoảng từ năm 2028 đến 2030.

Mở rộng khả năng tiếp cận

CEO Jensen Huang của Nvidia đã thừa nhận tầm quan trọng của năng lực tài chính của công ty trong một bài đăng trên X về thỏa thuận này.

"Các phòng thí nghiệm AI hàng đầu có nhu cầu cực kỳ lớn về hạ tầng tính toán cho việc huấn luyện và suy luận, nhưng nhiều đơn vị đang phát triển nhanh hơn khả năng hỗ trợ từ bảng cân đối kế toán và hồ sơ tín dụng dài hạn của họ," Huang viết. "Họ có thể có nhu cầu khách hàng mạnh mẽ và doanh thu tăng trưởng nhanh chóng nhưng vẫn thiếu các hợp đồng hạ tầng kéo dài hàng thập kỷ và năng lực tài chính đạt cấp độ đầu tư (investment-grade) cần thiết để tự bảo đảm hạ tầng nhà máy AI một cách độc lập."

Một tuần trước đó, Huang đã xuất hiện trên chương trình của CNBC cùng sáu nhà tài chính hàng đầu Wall Street để tuyên bố sự ra đời của GPU Nvidia như một lớp tài sản mới. Trong việc ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với các tập đoàn bao gồm Goldman Sachs, Apollo Global Management, Blackstone và BlackRock, Huang chỉ ra rằng giai đoạn tiếp theo của việc xây dựng hạ tầng AI sẽ được tài trợ một phần bởi các nhà đầu tư bên thứ ba, những người có thể bắt đầu đầu tư vào GPU theo cách họ vẫn làm với bất động sản.

"Đây hiện là các tài sản tạo ra doanh thu," Huang chia sẻ với CNBC. "Chúng mang lại năng suất, có tuổi thọ lâu dài, có thể thay thế và rất linh hoạt."

Yếu tố then chốt để thu hút nguồn vốn cho các bên vay tiềm năng sẽ là sự cam kết sử dụng các hệ thống của Huang, trong đó Nvidia có tùy chọn bảo lãnh 25% cho mỗi khoản vay. Đây là một cách khác để đưa nhiều công nghệ của Nvidia hơn vào thị trường, giữa lúc sự cạnh tranh gia tăng từ Google và AMD cũng như từ các nhà sản xuất chip chuyên biệt như Cerebras.

Trong quý hai, Google đã bắt đầu ghi nhận doanh thu từ việc bán hệ thống Đơn vị xử lý Tensor (TPU), đóng góp vào mức tăng trưởng 82% của mảng điện toán đám mây. Trong khi đó, AMD báo cáo mức tăng trưởng hơn 100% ở mảng kinh doanh trung tâm dữ liệu và công ty dự kiến hệ thống quy mô tủ rack (rack-scale) đầu tiên của mình, có tên là Helios, sẽ được xuất hàng vào cuối năm nay.

Paul Meeks, trưởng bộ phận nghiên cứu công nghệ tại Freedom Capital Markets, cho biết sự cạnh tranh gia tăng này đang gặm nhấm khả năng tạo ra "mức biên lợi nhuận khủng khiếp" của Nvidia và thúc đẩy công ty phải đa dạng hóa chiến lược của mình.

"Một phần tư duy của họ là hãy mở rộng phạm vi tiếp cận," Meeks nói. "Chúng tôi không thể chỉ cưỡi mãi một con ngựa này, đó là GPU."

Những người lạc quan về AI cho rằng Nvidia chỉ đang đáp ứng nhu cầu thị trường, và chỉ ra rằng sự thiếu hụt trên thị trường hiện nay nằm ở phía công suất. Có rất nhiều con số để chứng minh điều đó, khi Anthropic chia sẻ với các nhà đầu tư vào cuối tuần qua rằng doanh thu quy đổi năm của họ đã đạt 65 tỷ USD vào tháng 7, tăng gấp 7 lần so với một năm trước đó. Doanh thu quy đổi năm của OpenAI gần đây cũng đã đạt 40 tỷ USD.

Matthew Vegari, trưởng bộ phận nghiên cứu tại Clearwater Analytics, nhận định trong một email rằng dựa trên động lực thị trường, "quan điểm cho rằng cấu trúc giao dịch AI mang tính vòng xèo, dạng 'lâu đài cát' có vẻ hơi phiến diện."

"Một ngày nào đó chúng ta có thể rơi vào tình trạng dư thừa công suất," ông viết. "Nhưng ngày đó không phải là hôm nay."