Mất tiền oan với chiêu trò giả mạo hoàn tiền và đơn hàng

08:42, 16/04/2026

Lợi dụng sự phổ biến của thương mại điện tử, thời gian gần đây, các chiêu trò lừa đảo trực tuyến liên quan đến giao hàng, hoàn tiền đơn hàng hay ship COD giả mạo đang ngày càng tăn và trở nên tinh vi hơn.

Trong bối cảnh mua sắm trực tuyến bùng nổ, người tiêu dùng ngày càng phụ thuộc vào các nền tảng thương mại điện tử và dịch vụ giao nhận. Tuy nhiên, chính thói quen này lại trở thành “mảnh đất màu mỡ” để các đối tượng xấu khai thác, thực hiện hàng loạt chiêu trò lừa đảo với thủ đoạn ngày càng khó nhận diện.

Giả mạo hoàn tiền, chiếm quyền kiểm soát tài khoản

Thực tế cho thấy, không ít người đã trở thành nạn nhân của các cuộc gọi hoặc tin nhắn giả danh nhân viên sàn thương mại điện tử hoặc đơn vị vận chuyển. Các đối tượng thường đưa ra những lý do như đơn hàng gặp sự cố, hoàn tiền, trúng thưởng hoặc giao nhầm hàng nhằm tạo sự tin tưởng.

Sau khi “dẫn dắt” thành công, chúng tiếp tục hướng dẫn người dùng thực hiện một loạt thao tác trên điện thoại với danh nghĩa nhận lại tiền. Tuy nhiên, bản chất của những thao tác này là để cài đặt phần mềm độc hại hoặc đánh cắp thông tin đăng nhập ngân hàng.

Không ít trường hợp, nạn nhân hoàn toàn không nhận ra mình đang bị lừa cho đến khi toàn bộ số tiền trong tài khoản “bốc hơi”. Điều này cho thấy mức độ nguy hiểm của hình thức lừa đảo, đặc biệt khi các đối tượng ngày càng chuyên nghiệp, có kịch bản bài bản và tâm lý thao túng tốt.

“Bẫy” OTP và đường link độc hại

Một trong những chiêu thức phổ biến nhất là yêu cầu cung cấp mã OTP. Đối tượng thường giải thích đây là bước xác nhận hoàn tiền, nhưng thực chất là xác nhận giao dịch chuyển tiền khỏi tài khoản.

Song song đó, người dùng còn bị dụ truy cập vào các đường link lạ hoặc tải ứng dụng không rõ nguồn gốc. Khi thực hiện, thiết bị có thể bị kiểm soát từ xa, toàn bộ dữ liệu cá nhân và tài khoản ngân hàng rơi vào tay kẻ gian.

Đáng lo ngại, các kịch bản lừa đảo ngày càng được cá nhân hóa. Những người thường xuyên mua sắm online dễ trở thành mục tiêu vì tâm lý chủ quan, tin rằng các thông báo liên quan đến đơn hàng là bình thường.

Biến tướng với hình thức ship COD giả

Không chỉ dừng lại ở chiêu trò hoàn tiền, nhiều đối tượng còn lợi dụng hình thức giao hàng thu tiền (COD) để lừa đảo. Người nhận bất ngờ nhận được một đơn hàng không đặt trước, nhưng do thiếu cảnh giác vẫn thanh toán.

Khi mở hàng, bên trong có thể là sản phẩm kém chất lượng, không đúng mô tả hoặc thậm chí không có giá trị sử dụng. Đây là hình thức lừa đảo đánh vào tâm lý ngại kiểm tra hoặc tin tưởng vào đơn vị giao hàng.

Chế tài pháp lý nghiêm khắc

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, các hành vi giả mạo nhằm chiếm đoạt tài sản có thể bị xử lý nghiêm. Cụ thể, Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với mức hình phạt cao nhất lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân, tùy theo giá trị tài sản và mức độ vi phạm.

Bên cạnh đó, hành vi giả mạo tổ chức, cá nhân trên môi trường mạng còn có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP, với mức phạt lên đến 20 triệu đồng, kèm theo yêu cầu gỡ bỏ thông tin sai phạm.

Cảnh giác để tự bảo vệ

Trước thực trạng lừa đảo ngày càng tinh vi, người tiêu dùng cần đặc biệt cảnh giác. Các chuyên gia khuyến cáo, tuyệt đối không cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc truy cập các đường link không rõ nguồn gốc.

Đồng thời, cần xác minh thông tin qua kênh chính thức của các sàn thương mại điện tử hoặc đơn vị vận chuyển khi nhận được thông báo bất thường. Với các đơn hàng COD không rõ nguồn gốc, người nhận nên kiểm tra kỹ trước khi thanh toán hoặc từ chối nhận hàng nếu nghi ngờ.

Trong thời đại số, chỉ một phút lơ là cũng có thể dẫn đến thiệt hại lớn. Chủ động trang bị kiến thức và giữ vững cảnh giác là “lá chắn” hiệu quả nhất để tránh rơi vào bẫy của các đối tượng lừa đảo.