Meta cắt giảm Reality Labs thổi bùng lo ngại 'mùa đông VR'

Việc Meta cắt giảm khoảng 10% nhân sự tại bộ phận Reality Labs đã làm dấy lên những lo ngại mới về một “mùa đông thực tế ảo” đang bao trùm ngành công nghiệp từng được kỳ vọng sẽ định hình tương lai Internet.

CEO của Meta, Mark Zuckerberg, thử kính thực tế ảo Orion tại sự kiện thường niên Meta Connect diễn ra tại trụ sở chính của công ty ở Menlo Park, California, Mỹ. Ảnh: Reuters.

Theo CNBC, khoảng 1.000 vị trí đã bị cắt giảm, trong đó các nhóm phát triển Horizon Worlds chịu ảnh hưởng nặng nề, cùng với việc một số studio nội bộ phải đóng cửa. Động thái này nằm trong chiến lược tái phân bổ nguồn lực của Meta, chuyển trọng tâm từ thực tế ảo (VR) sang trí tuệ nhân tạo (AI) và các thiết bị đeo như kính thông minh Ray Ban Meta.

“Tôi có cảm giác như chúng ta đang bước vào một mùa đông VR,” Jessica Young, nhà sáng tạo nội dung độc lập chuyên về Horizon Worlds, nhận định.

Từ giấc mơ metaverse đến bài toán thua lỗ

Reality Labs từng là biểu tượng cho tham vọng metaverse của Mark Zuckerberg, đặc biệt sau khi Facebook đổi tên thành Meta vào năm 2021. Công ty đã chi hơn 2 tỷ USD mua lại Oculus từ năm 2014 và không ngừng đầu tư vào các dòng tai nghe Quest.

Tuy nhiên, kể từ cuối năm 2020, bộ phận này đã ghi nhận khoản lỗ lũy kế vượt 70 tỷ USD, buộc Meta phải điều chỉnh chiến lược trong bối cảnh AI đang trở thành cuộc đua công nghệ nóng bỏng nhất toàn cầu.

Dù Giám đốc công nghệ Andrew Bosworth khẳng định Meta “không rời bỏ VR”, ông cũng thừa nhận tốc độ phát triển của lĩnh vực này thấp hơn kỳ vọng.

“Chúng tôi vẫn đầu tư, nhưng phải đảm bảo quy mô phù hợp,” Bosworth nói.

Palmer Luckey, đồng sáng lập Oculus, cũng cho rằng Meta vẫn sở hữu đội ngũ VR lớn nhất ngành, và việc tái cấu trúc có thể mang lại lợi ích dài hạn.

IDC: Tai nghe VR tụt dốc, kính AI bùng nổ

Báo cáo tháng 12 của IDC cho thấy bức tranh phân hóa rõ rệt trong thị trường thiết bị XR.

Dự kiến năm 2025, tổng lượng xuất xưởng XR sẽ đạt 14,5 triệu thiết bị, tăng hơn 41%. Tuy nhiên:

Tai nghe VR và thực tế hỗn hợp dự kiến giảm gần 43%, còn 3,9 triệu chiếc

Kính thông minh tích hợp AI lại tăng vọt hơn 211%, đạt 10,6 triệu thiết bị

Jitesh Ubrani, chuyên gia của IDC, nhận định tai nghe VR vẫn chỉ phục vụ nhóm người dùng hẹp, chủ yếu là game thủ.

“Người tiêu dùng phổ thông không muốn đeo những thiết bị cồng kềnh trong thời gian dài,” ông nói. “Thị trường đã lên tiếng.”

Khách tham quan có cơ hội trải nghiệm sản phẩm kính AR+AI hàng đầu mới tại gian hàng của XREAL tại WAIC 2025 ở Thượng Hải, Trung Quốc. Ảnh: Getty.

Ngành công nghiệp đứng trước bước ngoặt

Andrew Eiche, CEO Owlchemy Labs, ví thị trường VR hiện nay giống giai đoạn suy thoái của ngành game đầu thập niên 1980.

Theo ông, việc so sánh VR với iPhone là “sai lầm chiến lược”. Dù vậy, Eiche tin rằng công nghệ này sẽ không biến mất mà cần thêm thời gian để trưởng thành.

Tuy nhiên, sự phụ thuộc quá lớn vào Meta khiến nhiều studio lo ngại.

“Quest thống trị thị trường, nên nếu Meta rút lui, cả hệ sinh thái cũng bị kéo theo,” Eiche cảnh báo.

Ông kỳ vọng các thiết bị mới từ Valve, Samsung hay Apple sẽ tạo cú hích mới, dù Vision Pro chưa tạo ra sức bật mạnh trong mảng tiêu dùng và đang tập trung nhiều hơn vào khách hàng doanh nghiệp.

IDC cho biết phân khúc VR cho doanh nghiệp đang tăng trưởng chậm nhưng ổn định, nhờ khả năng mang lại hiệu quả đào tạo và vận hành cao.

Andrew Bosworth, giám đốc công nghệ kiêm người đứng đầu Reality Labs tại Meta Platforms Inc., phát biểu tại sự kiện Meta Connect ở Menlo Park, California, Hoa Kỳ. Ảnh: Getty.

Horizon Worlds và nỗi lo của cộng đồng sáng tạo

Trong khi Meta thu hẹp mảng VR, Horizon Worlds được định hướng giống nền tảng chơi game di động như Roblox.

Jessica Young vẫn tiếp tục gắn bó với nền tảng này, nhưng bày tỏ tiếc nuối thời kỳ đầu, khi Horizon trở thành không gian kết nối quan trọng trong đại dịch.

“Horizon từng là cứu cánh cho những người bị cô lập vì Covid, khuyết tật hay khoảng cách địa lý,” cô nói. “Điều đáng buồn là nhiều người tuyên bố nó đã chết mà chưa từng trải nghiệm nó.”

Việc Meta thu hẹp Reality Labs, theo nhiều chuyên gia, phản ánh không chỉ sự điều chỉnh chiến lược của một tập đoàn, mà còn là dấu hiệu cho thấy ngành thực tế ảo đang bước vào giai đoạn thanh lọc, nơi chỉ những ứng dụng thực sự mang lại giá trị kinh tế mới có thể tồn tại.